I SA/Rz 368/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr SKO.403.PO.916.70.2023 w przedmiocie zwrócenia podania oddala skargę.

Przedmiotem skargi K.W. (dalej: strona/skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w {...}(dalej: SKO lub Kolegium) z {...} kwietnia 2023 r. nr{...}, w sprawie zwrócenia podania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: K.W. skierowała do SKO pismo z 16 lutego 2023 r., w którym wskazała na decyzje w sprawie podatku rolnego za okres 1995 - 2023 r. (7 decyzji), do których wyraziła wątpliwości w zakresie powierzchni opodatkowanej tym podatkiem oraz podniosła brak otrzymania odszkodowana za grunty wywłaszczone na powstanie drogi i wysiedlenie z osiedla {...}. Do pisma dołączono szereg dokumentów dotyczących nieruchomości gruntowej. Pismem z 8 marca 2023 r. SKO wezwało stronę o sprecyzowanie w/w pisma poprzez podanie informacji jakiego konkretnie aktu administracyjnego dotyczy. Organ pouczył także, że wezwanie należy wykonać w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, w sytuacji niewypełnienie warunku sprecyzowania charakteru wniesionego pisma. Kolejno K.W. zwróciła się do SKO pismem z 16 marca 2023 r., w którym przedstawiła swoje wątpliwości dotyczące decyzji w przedmiocie podatku rolnego, w zakresie powierzchni działek opodatkowanych tym podatkiem. Nadto podniosła niezasadne jej zdaniem nabycie działek ewidencyjnych nr {...} i {...} przez B.M. od Gminy{...}. SKO postanowieniem z {...} marca 2023 r. nr{...}, zwróciło K.W. podanie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pismo z 16 marca 2023 r. nie dotyczy wysokości zobowiązania w podatku rolnym. W ocenie organu strona oczekuje natomiast wszczęcia postępowania w sprawie prawidłowości nabycia, zbycia, dziedziczenia nieruchomości gruntowych. Uznało zatem, że złożone podanie ma charakter cywilnoprawny, dlatego do jego rozpatrzenia właściwy będzie sąd powszechny. K.W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, podtrzymując swoje żądania zawarte w piśmie z 16 marca 2023 r. SKO postanowieniem z {...} kwietnia 2023 r., opisanym na wstępie - utrzymało w mocy własne postanowienie z {...} marca 2023 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kwestia którą podnosi Skarżąca nie może być załatwiona w postępowaniu podatkowym. Istota tej sprawy tj. wydanie wskazanych nieruchomości przez B.M. (która otrzymała je w ocenie Wnioskodawczyni niesłusznie) lub kwestia ustalenia granic spornych nieruchomości, winna być rozstrzygnięta przed sądem powszechnym (pozew o wydanie nieruchomości) lub przed organem właściwym do przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości, gdyby to było celem żądania. SKO wyjaśniło, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W przypadku działek (nieruchomości gruntowych) położonych w obrębie{...}, właściwy do takich czynności będzie prezydent Miasta{...}. Takich czynności nie może przeprowadzić Kolegium, dlatego też organ ten podtrzymał decyzję o zwróceniu pisma z 16 marca 2023 r. K.W,. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisane na wstępie postanowienie SKO z {...} kwietnia 2023 r., nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Skarżąca podtrzymała swoje żądania jak w pismach z 16 lutego i 16 marca 2023 r. Zwróciła uwagę na zmniejszenie powierzchni jej nieruchomości gruntowych, na które ona, a także jej poprzednicy prawni nie wyrażali zgody i nie były przeprowadzone żadne czynności prawne w tym zakresie. Skarżąca powtórzyła, że została pozbawiona własności określonej powierzchni nieruchomości gruntowej, tj. parceli nr{...}, na rzecz innej osoby fizycznej. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium przyjęło, że przedmiotem żądania Skarżącej nie jest kwestia zobowiązania podatkowego, lecz sprawa własności nieruchomości gruntowej. W tej sytuacji kiedy podatnik żąda uregulowania swojego prawa własności do nieruchomości gruntowej, to swoje żądanie w tym zakresie winien skierować do sądu powszechnego, a nie kierować go do organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przeprowadzona we wskazanych wyżej ramach kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego wykazała, że organ nie naruszył przepisów prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności stanowiska Kolegium w kwestii prawidłowej kwalifikacji pisma Skarżącej z 16 marca 2023 r., w zakresie żądań w nim zawartych. W ocenie SKO Skarżąca domagała się wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej uregulowania jej prawa własności do nieruchomości gruntowej. Uznając, że właściwą dla rozpoznania zgłoszenia żądania jest droga postępowania cywilnego przez sądem powszechnym, organ uznał, że zastosowanie w sprawie znajdzie dyspozycja z art. 171 § 3 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej O.p.), który jest podstawą zwrotu podania, ze wskazaniem właściwości sądu powszechnego. Zgodnie z tą regulacją jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych zawartych w podaniu, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ podatkowy zwraca podanie osobie, która je wniosła, z odpowiednim pouczeniem. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Przystępując do oceny prawidłowości kwalifikacji prawnej przez Kolegium pisma skarżącej przypomnieć należy, że w zakresie podań, Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu, co oznacza, że organ nie może nakładać na stronę obowiązków w tej sferze, które nie wynikają wprost z przepisów prawa i jego działania nie powinny zmierzać do uchylenia się od merytorycznego rozpoznania żądania strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się także uwagę, że organy przy rozpatrywaniu sprawy, żądania i wnioski stron powinny odczytywać zgodnie z ich treścią, a nie według nazw nadanych przez strony postępowania. Organ administracji nie jest związany nawet podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę, co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma. Nie ma decydującego znaczenia również tytuł pisma. Organ w sytuacji wątpliwości, co do treści żądania strony powinien, kierując się art.121 § 2 O.p. wyjaśnić rzeczywistą wolę stron, udzielając jej przy tym odpowiednich wyjaśnień i wskazówek, co do konsekwencji rozpatrzenia żądania w określonym trybie. Treść żądania strony to nic innego jak wskazanie czego domaga się strona, a w przypadku pisma inicjującego postępowanie - wyznaczenie przedmiotu postępowania. Odformalizowanie postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania ma prowadzić do tego, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 21 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 825/12, wyrok NSA z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1195/09). Sąd aprobująco postrzega, że Kolegium podjęło postępowanie wyjaśniające i w tym celu zwróciło się do skarżącej - wezwaniem z 8 marca 2023 r. o sprecyzowanie jej żądania poprzez podanie informacji jakiego konkretnie aktu administracyjnego dotyczyć ma złożone pismo. Co istotne SKO wskazało skarżącej, że z jej pisma nie sposób odczytać jej żądania, gdyż jest ono wyłącznie obszernym opisem zmian własnościowych na wskazanych gruntach i opisem roszczenia w przedmiocie otrzymania odszkodowania. Kolegium udzieliło przy tym Skarżącej odpowiednich wyjaśnień i wskazówek, co do konsekwencji rozpatrzenia żądania w określonym trybie, podkreślając, że niewypełnienie warunku sprecyzowania charakteru wniesionego do Kolegium pisma w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie pisma bez rozpatrzenia. Skarżąca w kolejnym piśmie z 16 marca 2023 r., skierowanym do SKO, w sposób obszerny przedstawiła kwestie prawidłowości nabycia, zbycia i dziedziczenia nieruchomości gruntowych, przy czym nie sprecyzowała, czego domaga się od organu podatkowego w zakresie jego ustawowych kompetencji. Nie budzi wątpliwości Sądu, że dla roszczeń skarżącej właściwy jest sąd powszechny, gdyż w przepisach prawa podatkowego, brak jest podstaw do ich rozstrzygania. Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że nie jest uprawnione do orzekania w żadnych sprawach dotyczących ustalenia granic spornych nieruchomości, czy rozgraniczenia nieruchomości. Roszczenia tego rodzaju mogą być bowiem dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Reasumując stwierdzić należy, że organ słusznie uznał, że żądania podniesione przez stronę w piśmie z 16 marca 2023 r., nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięć organu podatkowego, lecz dotyczą spraw rozpoznawanych przed sądami powszechnymi. W związku z powyższym Kolegium prawidłowo zwróciło skarżącej podanie, na podstawie art. 171 § 3 O.p. Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę oddalił.