I SA/Rz 340/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek i odsetek na ubezpieczenia społeczne rolników - postanawia – I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.

I SA/Rz 340/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżąc decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia skarżąca, wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, argumentując, że jej sytuacja materialna, rodzinna i majątkowa finansowa jest bardzo trudna. Nie jest w stanie samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu sądowym, przy pomocy znajomych, jednorazowo skorzystała z porady prawnej. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem i jego rodziną, nie posiada jakiegokolwiek innego majątku. Utrzymuje się z alimentów w kwocie 500 zł, brat pobiera rentę w kwocie 700 zł, a jego żona jest bezrobotna, rodzina otrzymuje zasiłek z MOPS 230 zł i zasiłek rodzinny 217 zł - łączne dochody to 1647 zł. Jako konieczne koszty utrzymania skarżąca wskazała opłaty za energię elektryczną 198 zł miesięcznie, gaz 54 zł, woda i ścieki 150 zł, wydatki na żywność 1000 zł, utrzymanie domu 200 zł, bilet miesięczny 117 zł, Internet 50 zł, telewizor 60 zł, zaznaczając przy tym, że rachunki nie są płacone regularnie z uwagi na brak środków finansowych. Do wniosku skarżąca załączyła pismo, z którego wynika, że skarżąca jest uczennicą szkoły średniej, zaś sprawa w istocie dotyczy zaległości po zmarłej matce, dlatego wszelkie koszty w tej sprawie przekraczają możliwości skarżącej jako ucznia. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa. Powyższe oznacza, że skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. Skarżąca zawnioskowała również o ustanowienie pełnomocnika – radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest ona bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca jest jeszcze uczennica szkoły średniej, po śmierci matki utrzymuje się z alimentów kwocie 500 zł, co w realiach ekonomicznych nie jest wysoką kwotą, mieszka wraz z rodziną brata. Całe gospodarstwo domowe nie dysponuje wysokimi dochodami. Stan majątkowy i sytuacja socjalna skarżącej zostały również udokumentowana w aktach. Przedstawiona w tychże aktach sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.