I SA/Rz 249/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku ZC o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi ZC na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [.] stycznia 2018 r. nr w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - p o s t a n a w i a - 1. przyznać ZC prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

ZC wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu podała, że prowadzi z mężem gospodarstwo rolne, które jednak nie przynosi dochodu. Mieszkają w niewykończonym budynku o pow. 120 m2. Większość gruntów dzierżawią, inwentarza żywego nie hodują, posiadają podstawowy sprzęt rolniczy o niewielkiej wartości. Mąż tytułem renty otrzymuje 997,50 zł, ona z tytułu pracy 2547,12 zł. Spłacają kredyt mieszkaniowy (40.000 zł/ rata 350 zł), pożyczkę z zakładu pracy (5.000 zł), regulują czynsz dzierżawny (750 zł), a ponadto wydatkują na media (energia elektryczna, gaz, woda, telefon, internet) oraz leczenie (około 400 zł), w tym rehabilitację i wizyty u specjalistów. Opał na zimę to wydatek 3.500 zł. Obecnie wstrzymano im dopłaty bezpośrednie. Innego majątku nie posiadają. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych nie wykazano. Wnioskodawczyni z mężem posiadają stałe źródła dochodu, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, prowadzą działalność rolniczą. Ponoszą typowe wydatki związane z codziennym utrzymaniem i leczeniem. Wszystkie zadeklarowane wydatki znajdują pokrycie w dochodach rodziny, a nie mają na utrzymaniu innych osób. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni ubiega się o prawo pomocy w zakresie całkowitym rozważyłem, czy nie można jej przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa może to nastąpić, gdy zostanie wykazane, że osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza w stosunku do ZC okoliczności takie zachodzą. Dochód rodziny, wynoszący około 3.500 zł, służy zaspokajaniu potrzeb 2. osobowej rodziny, która musi regulować na bieżąco wydatki za media (choć konkretnych wydatków, np. potwierdzonych kopiami rachunków, nie przedstawiono), posiadać środki na codzienne funkcjonowanie gospodarstwa rolnego (w którym jednak nie ma inwentarza żywego), nabywać żywność, środki czystości, ubrania i inne podstawowe produkty, spłacać kredyt zaciągnięty na cele mieszkaniowe, ponosić koszty leczenia i wizyt w placówkach ochrony zdrowia (choć te w większości są bezpłatne), w tym związanych z deklarowaną chorobą stawów i przebytym zabiegiem chirurgicznym. Poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby więc odbyć się z uszczerbkiem dla podstawowego utrzymania rodziny i prowadzonego gospodarstwa. Aby zatem zapewnić wnioskodawczyni dostęp do Sądu postanowiłem zwolnić ją od kosztów sądowych w całości (zwolnienie to obejmować będzie wpisy, opłaty kancelaryjne i wydatki). Zakres przyznanego prawa pomocy, w świetle dyspozycji art. 245 § 3 Ppsa, wyłącza już jednak możliwość uwzględnienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika, ponieważ byłoby to równoznaczne z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, do czego – jak wyjaśniono wyżej, nie było podstaw. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 245 § 3 Ppsa, postanowiłem o częściowym uwzględnieniu wniosku, oddalając go w pozostałym zakresie.