I SA/Rz 164/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2023 r., nr 9009-2023-187 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia 5 grudnia 2022 r., nr BP176.8110.5845.2022.KS/DM, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego S.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi S.S. jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2023 r. nr 9009-2023-187 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia 5 grudnia 2022 r. nr BP176.8110.5845.2022.KS/DM o odmowie przyznania pomocy finansowej. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, wydając swoją decyzję w jej uzasadnieniu stwierdził, że załączony do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dokument kalkulacji z oszacowania szkód jest nieuwierzytelniony przez członka rodziny. Kalkulacja ta została uwierzytelniona przez E.S.. Ponadto kalkulacja ta w części dotyczących danych wnioskodawcy zawiera dane E.S., która nie została wykazana we wniosku w rubryce "dane identyfikacyjne członków rodziny". Z tych powodów organ odmówił przyznania pomocy finansowej. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie decyzją z dnia 6 lutego 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ ten wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego w L. w prawidłowy sposób odmówił przyznania S.S. pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie kalkulacja z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 która powinna zostać uwierzytelniona podpisem zaufanym producenta rolnego S.S., zawiera dane E.S. (pełnomocnika wnioskodawcy) w postaci imienia, nazwiska oraz numeru PESEL. Organ wskazał także, że przepis § 13x ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1050 - określane dalej jako rozporządzenie) stanowi, że protokół oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5 rozporządzenia, oraz kalkulacja oszacowania szkód, o której mowa w § 13x ust. 6a rozporządzenia zawierają m. in. imię i nazwisko producenta rolnego. Natomiast, zgodnie z przepisami § 13x ust. 9 i 10 rozporządzenia, protokół lub kalkulacja są sporządzane na podstawie wniosku o oszacowanie strat opatrzonego przez producenta rolnego podpisem zaufanym, który to wniosek zawiera w szczególności: imię i nazwisko, adres oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego, numer PESEL albo numer NIP producenta rolnego oraz adres poczty elektronicznej producenta rolnego. W przedmiotowej sprawie w kalkulacji, znajdą się dane osoby trzeciej (pełnomocnika), a nie producenta rolnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wniosek o szacowanie szkód powstałych w wyniku suszy podpisem zaufanym opatruje producent rolny. Z tego względu obowiązkiem organu I instancji była weryfikacja czy złożone protokoły łub odpowiednio kalkulacje wygenerowane z aplikacji publicznej spełniają ww. kryteria, tj. czy załączony dokument dotyczy producenta rolnego (imię i nazwisko oraz numer PESEL). W ocenie organu odwoławczego załączona do wniosku kalkulacja została uwierzytelniona podpisem zaufanym, jednak zawierała dane nie producenta rolnego a osoby trzeciej tj. E.S., która jak wynika z załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa jest pełnomocnikiem strony, ale nie producentem rolnym którego numer identyfikacyjny został wpisany i którego kalkulacja dotyczy. W skardze na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2023 r. skarżący zarzucił naruszenie: - art. 64 § 2 k.p.a. - poprzez zaniechanie wezwania do usunięci braków formalnych podania, polegających na złożeniu wniosku zgodnie z wymogami rozporządzenia, oraz jego podpisanie podpisem zaufanym przeze skarżącego, a nie pełnomocnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmownej z uwagi na brak spełnienia wymogów przewidzianych w rozporządzeniu, - art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., art. 79a k.p.a. - poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego interesu odwołującego się przy rozstrzyganiu wątpliwości co do treści dokumentów generowanych automatycznie, a zawierających rozbieżności w oznaczeniu jego danych. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja dyrektora Agencji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi § 13zs rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 tego przepisu w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r.: suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji, o której mowa w § 13x ust. 6. Zgodnie zaś z §13 zs ust. 8 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, wynosi: 1. 10.000 zł - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1: a) pkt 1, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, lub b) pkt 2, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo 2. 5000 zł - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1: a) pkt 1, wynoszą nie więcej niż 30% i nie mniej niż 1% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1 lit. a, lub b) pkt 2, wynoszą nie więcej niż 30% i nie mniej niż 1% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1 lit. b. Z powyższego wynika, że do obliczenia wyniku szacowania strat potrzebne są dane w zakresie średniej rocznej produkcji rolnej. Średnia produkcja rolna dotyczy natomiast danych z całego gospodarstwa, tj. produkcji roślinnej i zwierzęcej. Pod pojęciem produkcji rolnej należy rozumieć uzyskiwanie produktów w stanie nieprzetworzonym, pochodzącym z uprawy (produkty roślinne), chowu lub hodowli (produkty zwierzęce). Z § 13x ust. 6 rozporządzenia wynika, że protokół, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód. W przypadku gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, za pomocą publicznej aplikacji jest generowana automatycznie kalkulacja oszacowania szkód - o czy stanowi § 13x ust. 6a rozporządzenia. Jak wynika z treści przepisu § 13x ust. 9 rozporządzenia wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, zawiera: 1) imię i nazwisko, adres oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz miejsce położenia gospodarstwa rolnego; 2) numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego; 3) adres poczty elektronicznej producenta rolnego; 4) informacje o powierzchni upraw rolnych zgodnej z wnioskiem o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku, w którym jest składany ten wniosek; 5) informację o procentowej wysokości szkód w poszczególnych uprawach; 6) informacje o liczbie zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie rolnym, a w przypadku gdy dany gatunek jest objęty przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 1149 i 1824 oraz z 2020 r. poz. 300), zwanej dalej "ustawą o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt" - zgodnej z liczbą zwierząt wpisanych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w ustawie o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 7) informacje o kosztach poniesionych z tytułu niezebrania plonów w wyniku powstania szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w produkcji zwierzęcej, w wysokości nieprzekraczającej wysokości szkód spowodowanych przez suszę w uprawach producenta rolnego na paszę dla bydła, świń, owiec lub kóz, wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, i wartości produkcji zwierzęcej. Wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, producent rolny opatruje podpisem zaufanym, co wynika z treści § 13x ust. 10 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji ustalił, że załączony do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dokument kalkulacji z oszacowania szkód jest nieuwierzytelniony przez członka rodziny. Kalkulacja ta została uwierzytelniona przez E.S.. Ponadto kalkulacja ta w części dotyczących danych wnioskodawcy zawiera dane E.S., która nie została wykazana we wniosku w rubryce "dane identyfikacyjne członków rodziny". Z kolei organ odwoławczy uznał, że kalkulacja z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 powinna zostać uwierzytelniona podpisem zaufanym producenta rolnego S.S., a zawiera dane E.S. (pełnomocnika wnioskodawcy). Przy czym w ocenie organu odwoławczego zgodnie z przepisami § 13x ust. 9 i 10 rozporządzenia, protokół lub kalkulacja są sporządzane na podstawie wniosku o oszacowanie strat opatrzonego przez producenta rolnego podpisem zaufanym, który to wniosek zawiera w szczególności: imię i nazwisko, adres oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego, numer PESEL albo numer NIP producenta rolnego oraz adres poczty elektronicznej producenta rolnego. W przedmiotowej sprawie w kalkulacji, znajdą się dane osoby trzeciej (pełnomocnika), a nie producenta rolnego. Przedstawione stanowiska organów w sprawie prowadzą do wniosku, że nie zostało przez nie należycie wyjaśnione ich stanowisko co do tego co ostatecznie w ich ocenie było podstawą odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Czy powodem tym był brak uwierzytelnienia kalkulacji przez członka rodziny, co wynikałoby z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym organ ten nie wyjaśnia szerzej dlaczego ten brak uniemożliwiłby przyznanie wnioskowanej pomocy. Jeżeli zaś chodzi o stanowisko organu odwoławczego to z jednej strony wskazuje on, że kalkulacja z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 powinna zostać uwierzytelniona podpisem zaufanym producenta rolnego S.S.. Przy czym organ ten utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji u którego podstawy legło stwierdzenie, że dołączony do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dokument kalkulacji z oszacowania szkód jest nieuwierzytelniony przez członka rodziny. Ponadto organ odwoławczy wskazuje, że zgodnie § 13x ust. 9 i 10 rozporządzenia, protokół lub kalkulacja są sporządzane na podstawie wniosku o oszacowanie strat opatrzonego przez producenta rolnego podpisem zaufanym przy czym wskazuje, że w przedmiotowej sprawie w kalkulacji, znajdą się dane osoby trzeciej (pełnomocnika), a nie producenta rolnego. Przy czym nie wiadomo jest, czy podstawą odmowy jest brak podpisania wniosku o oszacowanie strat opatrzonego podpisem zaufanym przez producenta rolnego czy też to, że w kalkulacji znajdą się dane osoby trzeciej, a nie producenta rolnego. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z cytowanym powyżej przepisem § 13x ust. 10 rozporządzenia wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, producent rolny opatruje podpisem zaufanym. We wspomnianym § 13x ust. 6 rozporządzenia jest z kolei mowa o tym, że protokół, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód. Z przepisów tych zatem wynika, że tylko w przypadku protokołu o którym mowa w § 13x ust. 5 rozporządzenia konieczne jest złożenie wniosku o oszacowanie szkód i opatrzenie go profilem zaufanym. Zestawienie powyższego prowadzi do wniosku, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły w sposób należyty, co w ich ocenie stanowiło podstawę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Czy był to brak uwierzytelnienia przez członka rodziny kalkulacji poniesionych strat, czy też może wskazanie w tej kalkulacji danych pełnomocnika a nie producenta rolnego, czy też niepodpisanie wniosku o oszacowanie szkód podpisem zaufanym producenta rolnego. Jeżeli chodzi o tę ostatnią kwestę to w ocenie Sądu z zacytowanych wyżej przepisów rozporządzenia nie wynika w sposób jednoznaczny, aby taki wymóg musiał być spełniony w przypadku kalkulacji oszacowania szkód, która jest generowana automatycznie. Być może z aplikacji za pomocą której składane są wnioski o przyznanie pomocy wynika konieczność składania wniosku o oszacowanie szkód i opatrzenie do profilem zaufanym także w przypadku sporządzania kalkulacji oszacowania szkód - o której mowa w § 13x ust. 6a rozporządzenia. Niemniej jednak taka konieczność nie wynika jednoznacznie z przedstawionych powyżej przepisów rozporządzenia. Z kolei jeżeli chodzi o wskazanie w kalkulacji danych pełnomocnika a nie producenta rolnego, to organ nie wyjaśnił w jaki sposób uniemożliwiło to przyznanie pomocy. Trzeba tutaj podkreślić, że sam wniosek nie stwarzał wątpliwości co do uznania, że osobą wnioskującą o pomoc był S.S.. W tej sytuacji wyjaśnienia przez organ wymagało, z jakiego powodu podanie w kalkulacji danych pełnomocnika uniemożliwiało przyznanie pomocy o którą ubiegał się skarżący. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Jednocześnie na podstawie art. 135 p.p.s.a. uznając, że jest to niezbędne do końcowego załatwiania sprawy oraz podyktowane ekonomiką procesową, orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekła na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.