Sygnatura
I SA/Rz 118/26
Wyrok WSA w Rzeszowie z 26 maja 2026 r., I SA/Rz 118/26
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 26 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi B.T. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 23 grudnia 2025 r., nr 9009-2025-001500 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B.T. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: "Dyrektor ARiMR") z dnia 23 grudnia 2025 r. nr 9009-2025-001500 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...}(dalej: "Kierownik BP ARiMR") z dnia 30 września 2025 r. nr {...}w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022. Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 kwietnia 2022 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...}wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022. Skarżąca modyfikowała wniosek ostatecznie deklarując w piątym roku 5-letniego zobowiązania: -wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, na powierzchni 40,56 ha, - wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza, na powierzchni 8,96 ha; - wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne, na powierzchni 0,85 ha, - wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże, na powierzchni 0,90 ha oraz pakiet: 9 Retencjonowanie wody. Dodatkowo w wyniku zawartej umowy przekazania działek rolnych skarżąca złożyła oświadczenie o kontynuacji zobowiązania rolno-środowisko-klimatycznego: -? w wariancie: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na powierzchni 7,42 ha podjętego w dniu 15 marca 2020 r., - w wariancie: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza na powierzchni 0,58 ha podjętego w dniu 15 marca 2020 r., - w wariancie: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 0,35 ha podjętego w dniu w dniu 15 marca 2020 r. Przejęcie zobowiązania w związku ze złożonymi dokumentami w trybie § 28 rozporządzenia rolno- środowiskowo-klimatycznego zostało wyrażone w złożonej w dniu 7 czerwca 2022 r. zmianie do wniosku zawierającej deklarację przejmowanych działek. Jednocześnie w złożonej zmianie do wniosku w dniu 7 czerwca 2022 r. nastąpiło: w ramach wariantu 4.8 wycofanie powierzchni działek: [...}o powierzchni{..}, {...}powierzchni {...}ha (łącznie {...}ha) w ramach wariantu 4.11 wycofanie - działki rolnej {...}-{...}ha. Natomiast następną zmianą do wniosku z dnia 8 czerwca 2022 r. została wycofana powierzchnia {...} ha z działki rolnej BJ1 z wariantu 4.8. W dniach od 15 marca 2023 r. do 12 kwietnia 2023 r. została przeprowadzona w gospodarstwie skarżącej kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej, czego potwierdzeniem jest raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr{...}. Skarżąca wniosła w dniu 19 maja 2023?r. zastrzeżenia do ww. raportu, które nie zostały uwzględnione przez Kierownika BP ARiMR. W dniu 25 lipca 2023 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr {...}w przedmiocie płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok, która została następnie uchylona przez Dyrektora ARiMR decyzją z dnia 11 października 2023 r. nr 9009-2023-002087. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik BP ARiMR wydał 16 stycznia 2024 r. decyzję nr 0187-2023-008597, którą: 1) umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 w części dotyczącej powierzchni wycofanej, tj. {...}ha na działce{...}, {...}ha na działce{...}, {...}ha na działce {...}i {...}ha na działce BJ1; 2) przyznał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w łącznej wysokości {...}zł, w tym: - wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł i nałożył sankcję? w wysokości {...}zł, - wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł i nałożył sankcję w wysokości {...}zł, - pakiet: 9 Retencjonowanie wody w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł; 3) odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantów: - 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza i nałożył sankcję w wysokości {...}zł, - 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki i nałożył sankcję w wysokości {...}zł, 4) odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022 w ramach wariantów: - 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza, - 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki; 5) ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym skarżącej stanowiący powierzchnię: 1) zobowiązanie wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię 14,26 ha, 2) zobowiązanie wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchnię 17,26 ha, 3) zobowiązanie wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu w dniu 15 marca 2020 r., które zostało przejęte oświadczeniem o kontynuacji zobowiązania w związku ze zmianą posiadacza gruntów, na powierzchnię 7,42 ha, 4) zobowiązanie wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 15 marca 2021 r. na powierzchnię 3,60 ha, 5) zobowiązanie wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 15 marca 2022 r. na powierzchnię 0,77 ha, 6) zobowiązanie wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię 0,99 ha, 7) zobowiązanie wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchnię 2,03 ha, 8) zobowiązanie wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu w dniu 15 marca 2020 r., które zostało przejęte oświadczeniem? o kontynuacji zobowiązania w związku ze zmianą posiadacza gruntów, na powierzchnię 0,58 ha, 9) zobowiązanie wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 15 marca 2021 r. na powierzchnię 0,29 ha, 10) zobowiązanie wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchnię 0,50 ha, 11) zobowiązanie wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15 marca 2020 r., które zostało przejęte oświadczeniem o kontynuacji zobowiązania w związku ze zmianą posiadacza gruntów, na powierzchnię 0,35 ha, 12) zobowiązanie wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu? 15 marca 2019 r. na powierzchnię 0,90 ha, 13) zobowiązanie pakiet: 9 Retencjonowanie wody podjęte w dniu? 15 marca 2022 r. na powierzchnię 11,82 ha. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r. nr {...}utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 16 stycznia 2024 r. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie., który po rozpatrzeniu skargi wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 392/24 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z 4 czerwca 2024 r. WSA wskazał, iż wydana w sprawie decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, ponieważ organy ARiMR nie uznały zamiany wariantów na działkach rolnych D3, AE2 i S1(S2) za błąd oczywisty. W ocenie Sądu stanowisko organów ARiMR, choć formalnie poprawne, okazało się przedwczesne, ponieważ nie zostało dostatecznie przeanalizowane i wyjaśnione "czy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ubieganiem się o płatności podczas wypełniania wniosku nie został popełniony przez rolnika błąd, za który nie można przypisać beneficjentowi złej woli, a organ mógł ten błąd stwierdzić na podstawie treści wniosku oraz wiedzy urzędowej i obowiązującego stanu prawnego". Wykonując zalecenia zawarte ww. wyroku WSA w Rzeszowie Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie w dniu 30 czerwca 2025 r., decyzją nr 9009-2025-1738 uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...}{ z dnia 16 stycznia 2024 r. nr {...}w sprawie przyznania płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2022 rok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W związku ze zmianą adresu zamieszkania skarżącej z powiatu tarnobrzeskiego na powiat stalowowolski akta sprawy zostały przekazane zgodnie z właściwością miejscową do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w {...} Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...}{przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił uwagi w zakresie zamiany wariantów na działkach rolnych D3, AE2 oraz S1 (S2) i uznał, iż popełniony błąd przez skarżącą nie nosi znamion celowości i mieści się w kategorii błędu oczywistego. W związku z powyższym w dniu 30 września 2025 r., decyzją nr 0185-2025-003689 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w części dotyczącej powierzchni wycofanej tj. na działce rolnej AE2 powierzchnia {...}ha, na działce rolnej D3 powierzchnia {...}ha, na działce rolnej SI powierzchnia {...}ha oraz na działce rolnej BJ1 powierzchnia {...}ha, a także przyznał skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w łącznej wysokości {...}w tym: -Wariant 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości {...}zł; -Wariant 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka. kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości {...}zł; -Wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, i nałożył sankcję w wysokości {...}zł; -Wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu i nałożył sankcję w wysokości {...}zł; -Pakiet 9 Retencjonowanie wody w wysokości {...}zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości {...}zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. oraz przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022 w łącznej wysokości {...}zł. Ponadto przedmiotową decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w {...} ustalił wnioskodawczyni obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: 1. zobowiązanie Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 2018-03-15 na powierzchnię 14,26 ha. 2. zobowiązanie Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 2019-03-15 na powierzchnię 17,26 ha. 3. zobowiązanie Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 2020-03-15 na powierzchnię 8,35 ha. 4. zobowiązanie Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu w dniu 2020-03-15, które zostało przejęte oświadczeniem o kontynuacji zobowiązania w związku ze zmianą posiadacza gruntów, na powierzchnię 7,42 ha. 5. zobowiązanie Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 2021-03-15 na powierzchnię 3,60 ha. 6. zobowiązanie Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki podjęte w dniu 2022-03-15 na powierzchnię 0,77 ha. 7. zobowiązanie Wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 2019-03-15 na powierzchnię 0,99 ha. 8. zobowiązanie Wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 2019 -03-15 na powierzchnię 2,03 ha. 9. zobowiązanie Wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 2020-03-15, które zostało przejęte oświadczeniem o kontynuacji zobowiązania w związku ze zmianą posiadacza gruntów, na powierzchnię 0,58 ha, 10. zobowiązanie Wariant: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza podjęte w dniu 2021 -03-15 na powierzchnię 0,29 ha, 11. zobowiązanie Wariant 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 2019-03-15 na powierzchnię 0,50 ha, 12. zobowiązanie Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu w dniu 2020-03-15, które zostało przejęte oświadczeniem o kontynuacji zobowiązania w związku ze zmianą posiadacza gruntów, na powierzchnię 0,35 ha. 13. zobowiązanie Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 2019-03-15 na powierzchnię 0,90 ha. W dniu 17 października 2025 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...} wpłynęło w przewidzianym przepisami terminie odwołanie skarżącej od decyzji nr {...}z dnia 30 września 2025 roku w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok, które zgodnie z kompetencją zostało przekazane do organu II instancji celem rozpatrzenia. W piśmie odwoławczym strona podniosła, że sporządzono wadliwy prawnie protokół z kontroli terenowej, bowiem w protokole z kontroli uwzględniono działki rolne, które nie były w jej posiadaniu, dyspozycji lub dzierżawione. Podkreśliła, że kontrola rozpoczęła się 15 marca 2023 r. i zakończyła w maju 2023 r. Wskazała, że działki rolne były w jej posiadaniu do dnia 14 marca 2023 r., bo tak wynika z rozporządzenia, planu rolno-środowiskowego tzn. PROW 2014-2020, a więc wszystkie działki rolne będące w planie pięcioletnim od roku 2018 do 2023 r., a dokładnie do 14 marca 2023 r. do godz. 23:59. W ocenie skarżącej działki z planu rolno- środowiskowego od 2018 r. do 2023 r. nie powinny być kontrolowane z uwagi, iż przeszły lub wróciły po okresie dzierżawy do właścicieli, którzy rozpoczęli prace rolne na ww. działkach. Zdaniem skarżącej pracownicy ARiMR skontrolowali działki innego rolnika. Zarzuciła, że w protokole z kontroli wskazano, że na działkach o nr. {...}i {...} w obrębie "[...]", Gmina "G" , najprawdopodobniej jest przejazd czy odbywa się coś innego, co wskazuje na to, że więc kontrolujący nie byli pewni co do zastanego stanu gruntu rolnego". Dyrektor ARiMR po rozpatrzeniu odwołania decyzją z 23 grudnia 2025 r. nr 9009-2025-001500 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 30 września 2025 r. Organ przytoczył treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, wskazując że na potrzeby płatności do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. Weryfikacja powierzchni uprawnionych do płatności zgłoszonych we wniosku, powinna nastąpić przy użyciu wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej uzupełnianej o kontrolę na miejscu. W dalszej kolejności Dyrektor ARiMR wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z redukcją powierzchni na poszczególnych działkach bezpośrednio związaną z ustaleniami z kontroli na miejscu, redukcją ze względu na ustalenie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) będącego następstwem zastosowania w kontroli na miejscu kodów DR52 i DR53 oraz redukcją powierzchni działek ze względu na wyrysowanie przez rolnika na załączniku graficznym działek rolnych na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności (leżących poza obszarem MKO) dotyczącą działek: - w wariancie 4.11. Ochrona siedlisk lęgowych ptaka derkacza dla działek: AD1, AF1, BK1, BX1. O1 (powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,14 ha); Organ dokonał obliczenia kwoty pomniejszenia, która wyniosła {...}zł, tym samym stwierdzając, że całkowita kwota płatności po zmniejszeniu w ww. wariancie wynosi {...}{zł. Ponadto ze względu na stwierdzone nieprawidłowości powierzchniowe na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku stwierdzono brak przestrzegania wymogu R_13_o "Rolnik/zarządca nie przekształca występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 lit. h rozporządzenia 1307/2013". W raporcie z kontroli na miejscu odnotowano okoliczności wskazujące na konieczność nałożenia sankcji R_13_o "Rolnik/zarządca nie przekształca występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych": - na działce rolnej J1 o deklaracji{...}ha położonej na działkach ewidencyjnych {...}i {...}objętej zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na powierzchni 0,15 ha od 2018- 03-15 i stanowiącej TUZ (trwały użytek zielony) - zostało stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (nadano kod nieprawidłowości DR18) w uwagach kontrolerzy zapisali "działka podmokła, częściowo porośnięta nawłocią, ustalenie okresu nieużytkowania nie jest możliwe", - na działce rolnej BH1 o deklaracji {...{ha położonej na działkach ewidencyjnych {...} i {...}{ objętej zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na powierzchni 0,51 ha od 2019- 03-15 i stanowiącej TUZ (trwały użytek zielony) zostało stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (nadano kod nieprawidłowości DR18) w uwagach kontrolerzy zapisali "Ustalenie okresu nieużytkowania nie jest możliwe. Działka w trakcie przywracania do użytku, częściowo zalana wodą, porośnięta trzciną. Widoczne koszenie należy traktować jako drogi dojazdowe do sąsiednich działek", Wobec powyższego organ uznał, że trwałe użytki zielone (TUZ) w gospodarstwie nie zostały zachowane. W związku z powyższym płatność w wariancie 4.8 została zredukowana w sposób następujący {...}zł (kwota płatności po zmniejszeniu) x 20% (nieprawidłwość R_13_o) = {...}zł {kwota płatności pomniejszona o nieprawidłowość R_13_o) Kwota przyznanej płatności w ramach wariantu 4.8 za 2022 rok wyniosła {...}zł ({...}zł {początkowa kwota płatności} - {...}zł {kwota pomniejszenia} - {...}zł {kwota płatności pomniejszona o nieprawidłowość R_13_o} + {...}zł { kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej}). - w wariancie 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki dla działek: AA2, AA3, AA4, AG1, AJ1, AK1, AL1, AL2, AM1, AN1, AO1, AP1, AR1, AS1, AOL, AW1, BE2,? ? BF2, BH1, BM1, BS1, BS2, BW1, BY1, CA1, CE1, CD1, CF1, CG1, CI1, CK1, CM1, CN1, CP1,CO1, CT1, CU1, CW1, CV1, D3, I1, J1, L1, P1, O1, T1, X1 (powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 6,60 ha). Ponieważ powierzchnia uwzględniona do płatności wyniosła {...}ha, natomiast we wniosku skarżąca zadeklarowała {...}ha, czyli o {...}ha więcej niż obszar stwierdzony na podstawie kontroli administracyjnej,? obliczono procent przedeklarowania powierzchni jako 16,66 %. Organ wyjaśnił, że w związku z przedeklarowaniem powierzchni o 16,66 %, zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią zatwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Stawka płatności do 1 ha w ramach Wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki została określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia rolno-środowiskowo- klimatycznego i wynosi {...}zł. Następnie organ dokonał wyliczenia kwoty pomniejszenia płatności w tym wariancie wskazując, że kwota płatności po zmniejszeniu wynosi {...}zł. Odnośnie wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne, w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku? ? o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego wariantu wyniosła 0,85 ha i nie dokonano w ramach tego wariantu żadnych redukcji powierzchniowych. Stawka płatności do 1 ha w ramach Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne została określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia RŚK i wynosi {...}zł, w związku z czym płatność wynosi {...}zł ({...} ha x {...}zł). Odnośnie wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże, w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku? o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego wariantu wyniosła 0,90 ha i nie dokonano w ramach tego wariantu żadnych redukcji powierzchniowych. Stawka płatności do 1 ha w ramach Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże została określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia RŚK i wynosi {...}zł w związku z czym płatność wynosi {...}zł ({...} ha x {...}zł). 6 rozporządzenia RŚK, płatności w wariantach 5.4 i 5.5 zostały zredukowane o 20 %, Odnośnie płatności do pakietu 9 Retencjonowanie wody, Dyrektor ARiMR wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego pakietu wynosiła {...}ha. W przypadku działek rolnych BW1, BH1, CE1 i J1 odnotowano powierzchnię zalania, zredukowano więc powierzchnię zakwalifikowaną w ramach realizacji pakietu? 9 zgodnie z powierzchnią zatwierdzoną w ramach wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, który jest realizowany na tych działkach rolnych. Zatem powierzchnia zakwalifikowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 9 Retencjonowanie wody wynosi {...}ha. Stawka płatności do 1 ha w ramach pakietu 9 Retencjonowanie wody została określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia RŚK i wynosi {...}zł. A zatem kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 9 Retencjonowanie wody wynosi {...{zł ({...} ha x {...}zł). Ponieważ jednak {...}wniosek został złożony po terminie, z uwagi na brzmienie § 19 ust. 2 rozporządzenia RŚK w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 maja 2019 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2019 r. (Dz. U. poz. 913),? a także art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna została pomniejszona o 5%, co stanowi pomniejszenie w wysokości {...}zł, z uwagi na złożenie wniosku po terminie. Kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu? 9 Retencjonowanie wody po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła {...}zł. Dyrektor ARiMR podkreślił, że działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest działaniem wieloletnim, a rolnik podejmuje zobowiązanie do przestrzegania warunków i wymogów przez okres 5 lat. Jeżeli w danym roku zostanie stwierdzone, że rolnik nie realizuje wymogów działania zgodnie z przepisami rozporządzenia RŚK, to sankcje finansowe z tytułu danego uchybienia dotyczą zarówno roku, w którym je stwierdzono, jak i wszystkich lat realizacji danego zobowiązania. W toku przeprowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności stwierdzono, że w sprawie nie spełniono wymogów określonych w § 4 ust. 2 pkt 2 i 5 oraz w części IV ust. 6 pkt 2 załącznika nr 2 rozporządzenia RSK. W związku? z powyższym ustalono kwotę kary dla wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości {...}zł, dla wariantu 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych w wysokości {...}zł, dla wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości {...}zł, dla wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości {...}zł - łącznie {...}zł. Odnosząc się do złożonego przez skarżącą odwołania Dyrektor ARiMR stwierdził, że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że kontrola terenowa w gospodarstwie skarżącej wykonana została przez doświadczonych, wykwalifikowanych inspektorów terenowych, posiadających wieloletnie doświadczenie w kontrolowaniu działek zgłaszanych do płatności i organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do prawidłowości ustaleń przez nich poczynionych. W trakcie inspekcji został zgromadzony materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej, wykonanej w trakcie pomiarów przeprowadzanych na działkach. Miejsca wykonywania dokumentacji fotograficznej zostały wskazane na szkicach z pomiarów (zdjęcia oznaczone nr działek rolnych i szkice znajdują się na płycie DVD dołączonej do akt administracyjnych), zaś kwestionowanie sposobu przeprowadzenia kontroli i jej wyników, które okazały się niekorzystne dla kontrolowanego bez wskazania wpływu na rozstrzygnięcie nie może odnieść pozytywnego i oczekiwanego dla odwołującego skutku. Organ podkreślił ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wydanym w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięciu z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 392/24, stwierdził, że sporządzony w sprawie raport z kontroli na miejscu wraz z dokumentacją fotograficzną jest dowodem wiarygodnym, a podniesione przez skarżącego zarzuty negujące tę wiarygodność nie są zasadne Odnosząc się do zarzutu, że działki rolne były w posiadaniu skarżącej do dnia 14 marca 2023 roku, a kontrola rozpoczęła się 15 marca 2023 roku i zakończyła w maju 2023 roku, więc działki z planu rolno-środowiskowego od 2018 roku do 2023 roku nie powinny być kontrolowane z uwagi, iż przeszły lub wróciły po okresie dzierżawy do właścicieli, którzy rozpoczęli prace rolne na ww. działkach organ stwierdził, że jeśli inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości w dniu 15 marca 2023 roku i kolejnych dniach to nie jest wiarygodne twierdzenie strony, że w dniu 15 marca 2023 roku i kolejnych dniach właściciele działek do których działki wróciły po okresie dzierżawy rozpoczęli prace rolne na ww. działkach skoro na przedmiotowych działkach stwierdzono nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem płatności takie jak zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższa decyzję, domagając się jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że bezgranicznie wierzy w kontrole terenowe, które są wykonywane przez pracowników, którzy nie są ani rolnikami, ani ekspertami, którzy nie posiadają żadnych uprawnień, potwierdzonych zdanym egzaminem państwowym. W ocenie skarżącej kontrolujący gospodarstwo naruszyli przepisy prawa w sposób patologiczny i zuchwały. Skarżąca zarzuciła również, że protokół z kontroli terenowej z 2023 r. jest niewiarygodny a działki rolne kontrolowane po dniu 15 marca 2023 r. nie były w jej posiadaniu, gdyż zdaniem skarżącej zgodnie z rozporządzeniem działki były w jej posiadaniu tylko do dnia 14 marca 2023 roku. Skarżąca podniosła, że podczas kontroli na miejscu do działek rolnych BH (dz. ew. {...}i{...}), J1 (dz. ew. nr {...}i{...} ), CV1 (dz. ew.{...},{...}), CE1 (dz. ew. nr {...}) kontrolujący popełnili błąd, a organ II instancji w sposób niewłaściwy zinterpretował zapisy z raportu z kontroli na miejscu i zdyskwalifikował całe działki z płatności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko? i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Organ nie naruszył prawa w zakresie oceny materiału dowodowego i przyjętych na jego podstawie ustaleń faktycznych, co do zakwestionowanych w trakcie kontroli działek rolnych. Wbrew zarzutom skargi w trakcie kontroli wykonujący ja pracownicy ARiMR sporządzili dokładny protokół kontroli, zaś wszelkie uchybienia jakie ujawnione zostały, co do utrzymywania działek w dobrej kulturze rolnej i właściwego gospodarowania w zakresie trwałych użytków zielonych ( TUZ ) zostały przez nich odpowiednio udokumentowane. Dlatego aktualne twierdzenia zawarte w skardze muszą być uznane jedynie z polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu orzekającego w przedmiocie dopłat w ramach płatności rolno- środowiskowo- klimatycznych za rok 2022r. Szczegółowe rozważania co do poszczególnych uchybień jakie zostały wykazane w protokołach kontroli i przyjęcia przez organy ich zaistnienia musza zostać poprzedzone wskazaniem, że sprawa płatności objętych aktualnie zaskarżoną decyzją była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, który wyrokiem z dnia 11.02.2025r. sygn.. akt I SA/Rz 392/24 uchylił poprzednią decyzję w sprawie i udzielił organowi wytycznych co do dalszego toku postępowania, jak także zajął stanowisko odnośnie argumentów poprzedniej skargi co do zakwestionowanych do dopłat działek. W wyroku tym sąd wskazał na przyczynę uchylenia, leżącą poza aktualnie rozpoznawanymi problemami wskazanymi w skardze. W niniejszym postępowaniu kwestie będące przyczyną uchylenia nie są podnoszone, a jedynie skarga ogranicza się do kwestionowania prawidłowości wykluczenia kilku działek z dopłat z uwagi na ustalenia ich stanu przez kontrolerów. W tym zakresie należy wskazać, że organ co do części z tych działek był związany wskazaniami sądu administracyjnego, który rozpoznawał sprawę i odniósł się do zarzutów poprzedniej skargi co do prawidłowości zakwestionowania dopłat dla działek rolnych CE1 ( działka ewidencyjna {.}) i CV1 ( działki ewidencyjne {...} i{...}). Odnośnie tej pierwszej dokonując prawidłowości procedowania organów w tym zakresie sąd administracyjny wskazał, że na działce CE1 prawidlowo nie stwierdzono przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych ograniczających rozprzestrzenianie się chwastów ( kod DR14) i brak śladów koszenia w roku 2022. Analogiczne stanowisko zajął co do działki CV1, co do której również odniósł się w tym wyroku. Wskazał mianowicie, że działka CV1 zalana była wodą, zaś występujące na gruncie zaniedbania wskazywały na długotrwały okres ich trwania, co udokumentowane zostało na fotografiach. W obydwóch przypadkach sąd zaakceptował dokonaną przez organ ocenę dowodów, nie widząc w tym zakresie naruszenia prawa. Aktualnie ocenę tę podtrzymuje. Warto przy tym zauważyć, że skarżąca nie wniosła od tego wyroku w zakresie powyższych ustaleń faktycznych skargi kasacyjnej do NSA. Rozpoznając aktualnie skargę rolniczki sąd stwierdza, że jest ona nietrafna także co do pozostałych dwóch działek, w zakresie których ustalenia kontrolerów są przez nią kwestionowane a mianowicie działek ewidencyjnych {...} i {...}( działka rolna BH1 ) i działki {...}i {...} ( działka rolna J1 ). W obu tych przypadkach organ w sposób dokładny i precyzyjny wskazał w zaskarżonej decyzji dlaczego uznał, że skarżącej nie przysługują dopłaty w pełnej wysokości do tych działek. Odnośnie działki rolnej J1 organ wskazał mianowicie, że na gruncie zaniechano prowadzenia działalności rolniczej ( kod DR 18 ), przy czym nie jest możliwe ustalenie od kiedy takiej działalności zaniechano. Organ wskazał przy tym, że działka porośnięta jest częściowo nawłocią i jest podmokła. Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej. Również odnośnie działki rolnej BH1 organ w sposób precyzyjny wskazał dlaczego uznał, że nie mogą zostać do niej przyznane dopłaty rolnośrodowiskowe. Na działce tej stwierdzono nieużytek, podczas gdy skarżąca zadeklarowała trwały użytek zielony. W tej sytuacji zastosowanie kodu DR 18 jest uzasadnione. Organ wykazał, że działka jest podmokła i porośnięta częściowo trzciną. Koszenie na tej działce nie wyczerpywało wymogów jakie są stawiane dla tego typu zabiegów agrotechnicznych. Zamieszczone w samej decyzji zdjęcia tej działki obrazują jej stan i potwierdzają prawidłowość ustaleń kontrolujących. Ustalenia dokonane przez organ w decyzji nie mogą być zakwestionowane z tego powodu, co sugeruje skarga, że kontrola została przeprowadzona już po okresie upływu czasu prowadzenia programu rolnośrodowiskowego. Jak bowiem wynika z akt sprawy termin ten upływał z dniu 15.03.,2023 r., zaś kontrola miała się zacząć od dnia następnego. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są jednak uzasadnione. Nie został bowiem określony żaden termin, który zakreślałby niemożność prowadzenia kontroli po tej dacie, tak samo jak w przypadku dopłat o charakterze rocznym możliwe jest prowadzenie kontroli już po upływie roku za który zostały , czy mają zostać przyznane dopłaty. Istotne natomiast jest to, czy dana kontrola , czas jej przeprowadzenia mogła wykazać stan działki w czasie, gdy program rolnośrodowiskowy miał być realizowany przez rolnika, czy ujawniono tego rodzaju uchybienia na gruncie, które mogły występować jeszcze podczas kiedy program był realizowany. Stać temu może oczywiście na przeszkodzie zwrot działek władającym pierwotnie i zmiana ich stanu przez tych nowych posiadaczy. W przedmiotowej sprawie nie wynika z materiału dowodowego aby tak było. Kontrola została przeprowadzona bowiem bezpośrednio po zakończeniu, jak to ujmuje skarga, czasu dzierżawy, w okresie ( początek wiosny ) kiedy wegetacja jeszcze się nie rozpoczęła i stan na działkach odpowiadał zagospodarowaniu ich jeszcze w okresie, kiedy program rolnośrodowiskowy miał być realizowany. Kontrolujący opisali takie nieprawidłowości na działkach, które powstają w przeciągu dłuższego okresu czasu, nie wynikają ze zdarzeń jednorazowych. Taki bowiem charakter mają zalanie działki, brak wykoszenia właściwej części działki, porośnięcie działki nawłocią. Ustalone zatem nieprawidłowości słusznie zostały uznane za występujące w trakcie, gdy działki pozostawały w gestii aktualnie skarżącej, co stało się przyczyną zastosowania wobec rolniczki pomniejszenia dopłat i orzeczenia o odpowiednich, wymienionych w decyzji pomniejszeniach i sankcjach. Organ nie naruszył zatem prawa procesowego dokonując kontroli, jak także oceniając uzyskany materiał dowodowy, ustalając na jego podstawie stan faktyczny. Nie są kwestionowane zastosowane pomniejszenia płatności. Sąd dokonując z urzędu oceny sposobu ich naliczania nie stwierdził naruszenia prawa w tym zakresie. Z tych względów skarga w myśl art. 151 p.p.s.a. została oddalona.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6550
- Hasła tematyczne
- Środki unijne
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Grzegorz Panek Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Popek
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny