Sygnatura
I SA/Po 848/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Po 848/26 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 11 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 11 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 marca 2026 r. nr [...]. w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy" lub "GITD") z dnia 4 marca 2026 r., nr [...]., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z dnia 4 czerwca 2025 r., nr [...]([...]), w przedmiocie nałożenia na M. G. (dalej jako: "strona" lub "skarżący") kary pieniężnej. 1.1. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 marca 2025 r. na autostradzie [...] funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej pojazd silnikowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...] W toku kontroli ustalono, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy zwierząt w imieniu i na rzecz przewoźnika M. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] G. M. z siedzibą w W. . W trakcie kontroli pojazdem wykonywano transport w postaci ładunku produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Kierowca okazał do kontroli ważny wypis z licencji, nr [...], wydany dla przewoźnika, a także dokument handlowy stosowany przy przewozie wyłącznie na terytorium kraju produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi lub produktów pochodnych kategorii [...], w rozumieniu rozporządzenia nr 1069/2009 (Dz.U. UE.L. 2009.300.1). W czasie kontroli ujawniono, że termin badania wspomnianej naczepy minął w dniu 20 marca 2025 r. Stwierdzono zatem brak jej aktualnego okresowego badania technicznego, potwierdzającego zdatność do ruchu drogowego. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 24 marca 2025 r. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we W. zawiadomił przewoźnika o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, a następnie wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 4 czerwca 2025 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. 1.2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zaskarżyła ją w całości, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 w zw. z art. 189a § 2 oraz art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej w skrócie: "k.p.a."). W motywach odwołania wyjaśniono, że w przedsiębiorstwie został wprowadzony plan naprawczy, aby zapobiec w przyszłości tożsamym naruszeniom. Wniesiono o uwzględnienie przepisu art. 189f k.p.a. na podstawie natychmiastowej reakcji i eliminacji powstałych naruszeń. Do odwołania dołączono dokumenty stanowiące plan naprawczy w przedsiębiorstwie. 1.3. Inspektor Transportu Drogowego w opisanej na wstępie decyzji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej, tj. 24 marca 2025 r. doszło do naruszenia przez stronę przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2025, poz. 1490 ze zm. - dalej w skrócie "u.t.d."), czyli przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymano ustalenia, że naczepa marki [...] o nr rej. [...] nie posiadała w dniu kontroli aktualnego okresowego badania technicznego, potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego. Ostatnie okresowe badanie techniczne zostało wykonane w dniu 20 marca 2024 r., zatem następne badanie techniczne powinno być przeprowadzone do dnia 20 marca 2025 r. W ocenie organu odwoławczego strona, dopuszczając pojazd do ruchu drogowego bez powyższych badań, dokonała jednego z najpoważniejszych naruszeń przepisów. Kierowca nie posiadał i nie okazał dokumentów potwierdzających ważność okresowego badania technicznego naczepy na dzień kontroli, stąd stwierdzono brak ważności okresowego badania technicznego naczepy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola dotyczyła stanu pojazdu w danej chwili, stąd brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Powołując przepisy art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 81 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.r.d.) zaakceptowano stanowisko organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł, na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 9.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których stanowi art. 92c ust. 1 u.t.d. Organ II instancji podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f k.p.a. nie stosuje się, z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa k.p.a., w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Powyższe przesłanki zostały uregulowane zarówno w art. 140aa ust. 4 u.p.r.d., jak i w art. 92b i art. 92c u.t.d. Uznano, że zastosowanie przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., byłoby niezgodne z prawem i mogłoby je narazić na zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy art. 140aa ust. 4 u.p.r.d., jak i art. 92b i 92c u.t.d. są przepisami regulującymi możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Przepisy te dają możliwość niewszczynania w ogóle postępowania, jednak w znacznej większości przesłanki te są oceniane już po wszczęciu postępowania w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Postępowanie jest wszczynane zawsze w przypadku wystąpienia naruszenia prawa, które jest stwierdzone w protokole kontroli. Następnie po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję o nałożeniu kary lub o umorzeniu postępowania. Wskazane powyżej przepisy dają możliwość umorzenia postępowania (odstąpienia od wymierzenia kary), pomimo wystąpienia naruszeń, jeśli wystąpiły okoliczności wymienione w tych przepisach (takie jak brak wpływu na powstanie naruszenia, dochowanie należytej staranności). W każdej decyzji wydawanej na podstawie powyższych przepisów organy oceniają wskazane powyżej przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, które są niezależne od faktu popełnienia naruszenia, przy czym ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisu egzoneracyjnego, powinien wykazać sam przedsiębiorca. Zdaniem organu II instancji, argumenty przedstawione przez stronę w odwołaniu nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność, na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Do naruszeń doszło bowiem w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia, bo na nim spoczywał obowiązek zadbania o to, by pojazd, którym wykonywano przewóz posiadał aktualne okresowe badania techniczne potwierdzające jego zdatność do ruchu drogowego. Strona nie przedstawiła też dowodów, które mogłyby obalić ustalenia organu I instancji. Uznano, że strona powinna zaplanować wykonanie badania pojazdu w taki sposób, by zrealizować je przed upływem terminu ważności w dowodzie rejestracyjnym i przed rozpoczęciem przewozu, by uniknąć realizowania go bez ważnych badań technicznych. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (Dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań Działu IVa k.p.a. Zdaniem autora skargi ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia kwestionowanej decyzji. W motywach skargi podkreślono brak zastosowania art. 189f § 1 k.p.a., błędnie przyjmując, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie znajdują zastosowania ze względu na przepisy odrębne uregulowane w u.t.d. W ocenie strony skarżącej, gdyby organ zdecydował się na rozważenie przesłanek płynących z art. 189f § 1 k.p.a. doszedłby do konkluzji, że przepis ten wymaga jego zastosowania w niniejszej sprawie. Regulacja ta nie zostawia organom administracji publicznej swobody administracyjnej, a decyzja w tym zakresie ma charakter decyzji związanej. Naruszenie zasad wyrażonych w art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., polegało na nieprzeprowadzeniu analizy przesłanek zastosowania instytucji odstąpienia od ukarania, co stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Ograniczono się do błędnego twierdzenia, że przepis art. 189f k.p.a. nie może znaleźć zastosowania na gruncie niniejszej sprawy i nie dokonano oceny materialnych przesłanek zastosowania instytucji odstąpienia od ukarania. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie istnieją podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: 3. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Korzystając z kompetencji, które przyznaje sądowi administracyjnemu przepis art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi na wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę, w sytuacji gdy pełnomocnik strony skarżącej nie wniósł żądania przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. 3.1. Badając zaskarżone decyzje, według opisanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdza, aby organy obu instancji dopuściły się obrazy prawa materialnego, bądź naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób mający istotny, a nie jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, które rodziłoby konieczność ich usunięcia z obrotu prawnego. Sąd podziela bowiem stanowisko i ocenę dowodową zaprezentowaną w kontrolowanej decyzji. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska zawartego w decyzji GITD w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zasad i warunków przewozu drogowego. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, wbrew zapatrywaniu skarżącego, organy obu instancji nie były zobowiązane rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., który nakazuje organowi administracji publicznej wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, z uwagi na istnienie regulacji szczególnych w u.t.d. (art. 92b i art. 93 tej ustawy). Zagadnienie prawne, które wystąpiło w niniejszej sprawie, czyli kwestia możliwości zastosowania uregulowań Działu IVa k.p.a., a w szczególności art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 i art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do kar nakładanych na podstawie u.t.d. było już wielokrotnie przedmiotem analizy i oceny w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki z dnia: 19 maja 2026 r., o sygn. akt II GSK 985/25; 18 listopada 2025 r., o sygn. akt II GSK 985/25; 16 września 2025 r., o sygn. akt II GSK 648/25; 10 marca 2025 r., o sygn. akt II GSK 1786/24; 12 lutego 2025 r., o sygn. akt II GSK 1777/21; 28 stycznia 2025 r., o sygn. akt II GSK 1601/21 i 20 listopada 2024 r., o sygn. akt II GSK 1090/21 - treść powołanych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: publ. baza CBOSA). Stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniach powyższych judykatów skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i skorzysta z nich w adekwatnym zakresie w dalszej części rozważań. 3.2. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne" wyznacza przepis art. 189a k.p.a., stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, zaś § 2, że przepisów tego działu w tym zakresie nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej. Z przywołanej regulacji wynika jednoznacznie, że uregulowanie w odrębnych przepisach zagadnień wymienionych § 2 oznacza, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach Działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach Działu IVa. Jeżeli zatem zakres normowania w przepisach odrębnych zagadnienia prawnego określonego w § 2 jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa k.p.a. lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis Działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nie jest zasadny pogląd skarżącego o zasadności zastosowania art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 189f § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nie może być uwzględniony zarzut naruszenia tych przepisów przez ich niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone w art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji określonych w powołanych przez stronę regulacjach Działu IVa k.p.a. 3.3. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Skoro z przywołanego przepisu wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której stanowi art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to znaczy, że stanowi on przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a., regulując zagadnienia, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Jego konsekwencją jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Zastosowanie art. 92c u.t.d. ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której stanowi art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Ponownie podkreślić należy, że dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania, istotne jest to, aby zagadnienie uregulowane w art. 189a § 2 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych, a nie jest istotne to, że zakres normowania tego zagadnienia w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny. Wobec powyższego regulacja z art. 189f k.p.a. nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. 3.4. Zdaniem Sądu, organy obu instancji zasadnie też uznały, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżący nie wskazał bowiem okoliczności, które pozwoliłyby na jego zastosowanie. Ujawniony w dniu kontroli brak aktualnych badań technicznych naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...] jest sytuacją, na którą skarżący - jako przewoźnik - miał realny wpływ i mógł jej uniknąć. W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy oraz twierdzenia skarżącego przyjmując, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do umorzenia postępowania. Sąd nie podziela stanowiska autora skargi, że odstąpienie od ukarania (art. 189f k.p.a.) nie jest równoznaczne z umorzeniem postępowania w przedmiocie nałożenia kary (art. 92c u.t.d.), lecz jest wyrazem darowania kary na skutek uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa i jednocześnie stwierdzenia, że ukaranie sprawcy jest niecelowe. Odwołując się do uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., o sygn. akt III OPS 1/21, dotyczącej dopuszczalności stosowania art. 189f k.p.a. w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa wprawdzie w innych przepisach, tj. Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.), Sąd zauważa, że z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej k.p.a., dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) wynika, że intencją prawodawcy było, aby przepisy Działu IVa k.p.a. miały charakter ogólny i subsydiarny względem obowiązujących regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych. Miały one stanowić uzupełnienie zidentyfikowanych niedostatków, a zatem także braków (luk) w ustawach prawa administracyjnego materialnego. Rozstrzygające znaczenie na etapie oceny, czy dany przepis odrębny wyłącza zastosowanie regulacji kodeksowej, należy przypisać istocie instytucji nim unormowanej. Ustalenia zatem wymaga, czy pozakodeksowa instytucja jest tożsama z tą określoną w wyliczeniu z art. 189a § 2 k.p.a. Stosownie do art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Niewątpliwie zakres zastosowania przepisów Działu IVa k.p.a. wyznacza przede wszystkim powołany powyżej art. 189a § 1 tej ustawy. Z kolei z § 2 pkt 2 wynika m.in. wprost, że przepisów Działu IVa k.p.a. nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Tymczasem powołany przez autora skargi kasacyjnej przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., ani żaden inny przepis tej ustawy, nie posługują się pojęciem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Jak wspomniano w powołanym powyżej przepisie art. 92c ust. 1 u.t.d. ustawodawca wskazał określone sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Z kolei w art. 92c ust. 1a u.t.d. ustanowiono odesłanie, zgodnie z którym przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 1 (m.in. podmiot wykonujący przewóz). Dokonując wykładni powyższych regulacji uznać należy, że zarówno w zakresie przesłanek zastosowania, jak i skutków proceduralnych (zaniechanie wszczęcia postępowania lub jego umorzenie), w istocie ustawodawcy chodzi o zaniechanie nakładania kary pieniężnej ze względu na szczególne okoliczności, podobnie jak ma to miejsce w przypadku art. 189f § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu w przypadku zaistnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności. Nieposłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 92c ust. 1 u.t.d. zwrotem "odstąpienie od nałożenia kary", co zdaje się być istotnym argumentem strony skarżącej przemawiającym za odmiennością relacji pomiędzy art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., pozostaje bez znaczenia na gruncie badanej sprawy. Konsekwencją zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. jest, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz wystąpienia jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności, na podmiot odpowiedzialny nie zostanie nałożona kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Nie sposób zatem podzielić poglądu, że czym innym jest odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i udzielenie pouczenia, a czym innym umorzenie postępowania bądź jego niewszczynanie. W jednym i w drugim przypadku warunkiem zastosowania owych instytucji jest uprzednie ustalenie, że do czynu penalizowanego administracyjną karą pieniężną doszło (zob. np. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2024 r., o sygn. akt II GSK 732/23; 16 października 2024 r., o sygn. akt II GSK 988/24; 15 lipca 2025 r., o sygn. akt II GSK 2665/24; 25 marca 2026 r., o sygn. akt II GSK 1609/25). Sąd w składzie orzekającym podziela zatem prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której stanowi art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Jak już podniesiono, dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma uregulowanie zagadnienia, o którym mowa w art. 189a § 2 k.p.a. w przepisach odrębnych (por. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2025 r., o sygn. akt II GSK 1777/21 i 22 maja 2025 r., o sygn. akt II GSK 2451/21). Reasumując, wbrew oczekiwaniom skarżącego, w takich sprawach jak rozpatrywana, przepis art. 189f ust. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie ma zastosowania, z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., stanowiącą, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów Działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. Takim przepisem odrębnym jest art. 92b i art. 92c u.t.d. mimo, że jest w nich mowa o niewszczynaniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, bądź - jeżeli zostało ono wszczęte – o jego umorzeniu. Na gruncie u.t.d. stanowią one regulację szczególną względem art. 189f k.p.a., którego wykładnia oparta wyłącznie na literalnym brzmieniu wypaczałaby sens regulacji powołanych przepisów u.t.d. (por. wyroki NSA z dnia: 25 czerwca 2025 r., o sygn. akt II GSK 147/25; 26 czerwca 2025 r., o sygn. akt II GSK 2710/21 i 28 sierpnia 2025 r., o sygn. akt II GSK 162/25). Mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie orzekającym nie podziela poglądów wyrażonych w wyrokach powołanych w skardze, choćby z tych względów, że w przypadku judykatu WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2023 r., o sygn. akt VI SA/Wa 198/23 jest on nieprawomocny. Z kolei wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 2230/22, został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2026 r., o sygn. akt II GSK 215/23, podobnie jak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lipca 2022 r., o sygn. akt III SA/Po 145/22, który został uchylony orzeczeniem NSA z dnia 12 lutego 2026 r., o sygn. akt II GSK 1825/22. 3.5. Dodatkowo Sąd zauważa, to na przedsiębiorcy lub zarządzającym transportem ciąży obowiązek ustalenia, czy nadzorowani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w przepisie art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca lub zarządzający transportem nie mógł i nie był w stanie przewidzieć, czego w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał. Podjęte natomiast w przedsiębiorstwie strony działania, polegające na wdrożeniu planu naprawczego po kontroli, które mają na celu zapobiec w przyszłości tożsamym naruszeniom, uznać należy za spóźnione i nie mogą działać wstecz. Z powyższych względów nie można również podzielić stanowiska strony skarżącej o naruszeniu w niniejszej sprawie przepisów art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. 3.6. Odnosząc się do multiplikacji zarzutów proceduralnych skargi Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku skarżącego organ prowadził postępowanie zgodnie z zasadami procesowymi unormowanymi w art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, które skutkowały niepodważonymi i właściwymi ustaleniami w zakresie oceny ujawnionego naruszenia przepisów u.t.d. Na podstawie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, organ podjął rozstrzygnięcie, które nie uchybia przepisom prawa i zasadom proceduralnym. Ustawodawca nie wymaga od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Obowiązek ten sprowadza się do konieczności wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i została wydana na podstawie przepisów obowiązującego prawa, co w niniejszej sprawie zostało wypełnione. Organ II instancji w sposób spełniający przesłanki z art. 80 k.p.a., dokonał także analizy i swobodnej, ale nie dowolnej, oceny istotnych w sprawie okoliczności i materiałów dowodowych. Treść zaskarżonej decyzji odnosi się do całokształtu rozstrzyganej sprawy w sposób właściwy i kompleksowy, prawidłowo wyjaśniając podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Skarżący nie zakwestionował skutecznie oceny organu co do prawidłowości podstaw faktycznych zaskarżonej decyzji. Kwestia odmienności oczekiwań skarżącego w zakresie podjętego rozstrzygnięcia, nie świadczy o naruszeniu zasad z k.p.a. Zaskarżona decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji nie było możliwe i co więcej spełnia ona przesłanki normatywne z art. 107 § 3 k.p.a. 3.7. Reasumując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że poddana kontroli Sądu decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego powołanych w petitum skargi, a organy obu instancji nie uchybiły regułom postępowania, w sposób który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę spółki w całości jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Izabela Kucznerowicz Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ,art. 3 § 1 ,art. 134 § 1 ,art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 189f § 1 pkt 1 ,art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 ,art. 6, art. 7 i art. 8 § 1,art. 80 ,art. 107 § 3 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
art. 92c ,art. 92a, art. 92b · Dz.U. 2025 poz. 1490
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 1747/26 · 11 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2026 r., VI SA/Wa 1747/26 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 598/26 · 11 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 11 sierpnia 2026 r., II GSK 598/26 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 806/26 · 11 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 11 sierpnia 2026 r., II GSK 806/26 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny