I SA/Po 842/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu XA od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 marca 2017r. o sygn. akt I SA/Po 842/16 o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi XA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]lutego 2016 r., Nr [...] w przedmiocie wartości niezaewidencjonowanego przychodu za 2012 r. oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2012 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

S. S. [...] w dniu [...] września 2017r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie stać go na poniesienie kosztów. Nie ma majątku, zawiesił działalność gospodarczą . Mieszka w budynku gospodarczym, dorabia dorywczo kilkaset (ok. [...] zł miesięcznie). P. we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, Posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Na media przeznacza [...] zł, na koszty leczenia [...] zł. W uzupełnieniu wniosku , na wezwanie sądu, Skarżący oświadczył, że nie ma i nie złoży zeznania rocznego podatkowego za 2016 r., gdyż w 2016 r. dochodu nie posiadał. Nie posiada rachunków bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych, nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Utrzymuje się z prac dorywczych, z tego tytułu uzyskuje ok. [...] zł miesięcznie. Nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, ponieważ ciągle szuka pracy i myśli, że będzie mógł prowadzić firmę. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej, pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i nie posiadają żadnego wspólnego majątku. Skarżący podał, że nie otrzymuje na syna żadnych środków pieniężnych, ponieważ żona dobrowolnie kupuje jedzenie i ubrania dla syna i rzeczy, które potrzebuje do szkoły. Mieszkanie należy do żony, nie pobiera ona czynszu za możliwość mieszkania w budynku gospodarczym. Skarżący podał, że nie posiada udziałów, nie pełni funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej i nie posiada żadnych dochodów. Koszty miesięcznego utrzymania to ok. [...] zł – leczenie i zakup lekarstw [...] zł, na wyżywienie przeznacza resztę dochodu, t.j. ok. [...] zł. Do pisma załączył wydruk z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że z dniem [...] marca 2015 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą oraz kserokopię umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...] września 2008 r. W powodach kwestionowanego postanowienia referendarz przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że Skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy ocenił, że sytuacja wnioskodawcy nie uległa zmianie w porównaniu do sytuacji udokumentowanej wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem referendarza skarżący ponownie nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz podkreślił, że pomimo istnienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej, to sytuacja ta nie odnosi się do ich wzajemnych obowiązków małżeńskich. W tym kontekście zaznaczono, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił jakichkolwiek informacji dotyczących dochodów uzyskiwanych przez jego żonę. Wobec powyższego referendarz stwierdził, że z treści złożonych przez skarżącego oświadczeń nie wynika, aby w sprawie zaszły istotne zmiany okoliczności w porównaniu z wcześniej złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby udzielenie skarżącemu wnioskowanej przez niego pomocy z budżetu państwa. Skarżący wniósł pismo z dnia [...] marca 2017r., które sąd potraktował jako sprzeciw od postanowienia Referendarza. W piśmie podkreślił, że nie wie jaka jest sytuacja majątkowa jego żony, ponieważ nie utrzymuje z nią kontaktów. W związku z powyższym nie mógł przesłać rocznych zeznań podatkowych żony za 2014 i 2015r. Jednocześnie wskazał, że małżonka na pewno składała takie zeznania bo od 2000r. prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje miesięczne dochody. Małżonka wnioskodawcy nie korzysta z opieki społecznej. Ponadto skarżący oświadczył, że z żoną jest w rozdzielności majątkowej, ale nie dokonali podziału majątku ponieważ razem go nie posiadali. W ocenie skarżącego stopieni zawisłości sprawy oraz jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. Rozpoznawany obecnie wniosek stanowi drugi wniosek Skarżącego w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Rolą sądu w takim przypadku jest zbadanie, czy strona powołuje się na nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy [por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II FZ 957/14, dostępne:orzeczenia.nsa.gov.pl]. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością wskazującą na "zmianę okoliczności sprawy" będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy [por. postanowienie NSA z dnia 08 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 746/14, postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2014 r. sygn. akt II GZ 336/14 – dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W świetle informacji przedstawionych przez Skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. nie można dopatrzyć się , aby w sprawie zaszły istotne zmiany okoliczności w porównaniu z wcześniej złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Skarżący ponownie odwołuje się jedynie do dochodu uzyskanego z prac dorywczych w kwocie ok. [...] zł, z których ponosi koszty wyżywienia, leczenia i zakupu lekarstw. Również tym razem nie przedstawiał jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa jego żony. Skarżący, mimo wezwania, nie złożył zeznań rocznych podatkowych żony za 2014 i 2015 r., w sprzeciwie jedynie wyjaśnił, że żona takie zeznania na pewno składa. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 2082 ze zm.) , okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 tego kodeksu skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r., o sygn. akt II OZ 1266/11, dostępne:orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący obecnie ponowienie przedstawiał tylko informacje i dokumenty mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej, pomijając pozostałe kwestie , mimo że został o nie wezwany. Uwzględniając powyższe Sąd za właściwą uznał ocenę wyrażoną przez referendarza w kwestionowanym postanowieniu, że ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wraz z nadesłanym oświadczeniem nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z powyższym Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji Sąd uznał, że Referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) na podstawie art. 260 § 1 powyższej ustawy utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie referendarza sądowego.