I SA/Po 406/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X. sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2008 r. postanawia I. znieść postępowanie sądowe w całości, II. odrzucić skargę, III. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]zł (słownie [...] złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.

WSA w Poznaniu postanowieniem z 23 stycznia 2019 r., I SA/Po 406/15 dopuścił tymczasowo do czynności w postępowaniu pełnomocnika skarżącej w osobie radcy prawnego [...]. Mocą wskazanego orzeczenia wyznaczono również termin trzech miesięcy liczony od daty doręczenia wskazanego postanowienia do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej, pod rygorem zniesienia dotychczasowego postępowania w całości oraz odrzucenia skargi. Wskazane postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 28 stycznia 2019 r. Powyższe oznacza, że termin na uzupełnienie braków w składzie zarządu spółki mijał 28 kwietnia 2019 r. Tymczasem pismem nadanym 29 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył m. in. pozyskany z akt rejestrowych spółki protokół z nadzwyczajnego walnego zgromadzenia wspólników wskazujący na powołanie [...] (obywatela Estonii) na członka zarządu skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego warunkowane jest między innymi posiadaniem przez stronę tego postępowania zdolności sądowej i procesowej. Stosownie do art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w piśmie z 09 stycznia 2015 r. Z odpisu pełnego KRS skarżącej wynika, że 02 stycznia 2015 r. dokonano wpisu do rejestru informacji, że skarżąca nie posiada organu upoważnionego do jej reprezentacji z uwagi na brak jakichkolwiek członków zarządu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że niewątpliwie na dzień sporządzenia oraz wnoszenia skargi w składzie organów skarżącej zachodziły braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższa okoliczność w świetle art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., skutkuje obowiązkiem odrzucenia skargi. Zastrzec jednak należy, że w świetle art. 58 § 2 powołanej ustawy , z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Zgodnie z art. 31 § 1 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ten stanowi, że sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei art. 31 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. W niniejszej sprawie, mimo wezwania do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej nie uzupełniono ich w zakreślonym terminie. Odpis orzeczenia wyznaczającego termin na uzupełnienie omawianych braków doręczono pełnomocnikowi skarżącej 28 stycznia 2019 r., co oznacza, że termin ten mijał 28 kwietnia 2019 r. Dokumenty mogące wskazywać na powołanie nowego członka zarządu skarżącej przedłożono zaś dopiero przy piśmie nadanym 29 kwietnia 2019 r. W kontekście przedłożonych dokumentów należy wskazać, że mogą one prima facie wskazywać na powołanie [...] na członka zarządu skarżącej. Brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym, iż osoba podejmująca uchwałę powołującą nowego członka zarządu w istocie była wspólnikiem X. sp. z o.o. Jak wskazano w postanowieniu SR [...] w [...] z 25 listopada 2015 r., [...] okoliczność zmiany udziałowca skarżącej, potwierdzona listą wspólników sporządzoną na 19 lutego 2015 r. wymaga potwierdzenia dokumentem sprzedaży udziałów sporządzonym w przepisanej prawem formie. Dokument tego rodzaju nie został przedstawiony przez pełnomocnika skarżącej co uniemożliwia przyjęcie skuteczności przedłożonej uchwały. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 505 ze zm. – dalej w skrócie: "k.s.h."), zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Ewentualne uchybienie wymaganej przez prawo formie zbycia udziału w sp. z o.o. skutkuje nieważnością tej czynności (art. 73 § 2 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h.). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że dopuszczony tymczasowo do udziału w postępowaniu pełnomocnik nie usunął braku formalnego skargi w zakresie zdolności procesowej strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 31 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I. sentencji postanowienia. Działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5, § 2 i 3 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt II. sentencji. Orzeczenia o kosztach sąd dokonał na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.