I SA/Po 251/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi KM o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Skarżący KM pismem z dnia [...] wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], którym oddalono jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], wydane w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. W skardze, jak i następnie w piśmie procesowym z dnia [...] skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Starszy referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie jest zobowiązany w przedmiotowej sprawie do uiszczenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia [...] o sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r., ponadto dla skarżącego ustanowiono już na wcześniejszym etapie postępowania pełnomocnika z urzędu - doradcę podatkowego. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast stosownie do art. 241 P.p.s.a. zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W tym miejscu zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z dnia 02 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, zgodnie z którą: "Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie". Z akt sprawy wynika, że starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] [karta nr [...] akt sąd.] przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego doradcę podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych pismem z dnia [...] powiadomiła tut. Sąd, że dla skarżącego KM wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego WK [por. karta nr [...] akt sąd.]. Skarżący nie wniósł na to postanowienie sprzeciwu, również prawo pomocy nie zostało cofnięte przez Sąd. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, ponadto ma ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Referendarz sądowy zauważa, że z treści skargi o wznowienie postępowania, jak i pisma z dnia [...], którym skarżący uzupełnił skargę wynika, że powodem złożenia przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy było niezadowolenie z działań wyznaczonego z urzędu pełnomocnika. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Referendarz sądowy ustanawia pełnomocnika z urzędu tylko raz. O tym natomiast jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, stosownie do art. 253 P.p.s.a. decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Tak więc w przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działań. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Podkreślić zatem należy, że sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Niezadowolenie ze sposobu działania pełnomocnika nie uzasadnia więc jego zmiany, a tym bardziej ponownego wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Wynika to z faktu, że referendarz sądowy przyznaje swoim postanowieniem prawo do bycia reprezentowanym, które - jeśli nie zostało cofnięte przez Sąd (art. 249 P.p.s.a.) - obowiązuje w toku całego postępowania, w tym również, jak wskazano powyżej, w toku postępowania wznowieniowego. Sąd nie ma bowiem żadnego wpływu na to, kto będzie osobiście pomoc na rzecz strony świadczył. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Podsumowując, w ocenie starszego referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w przedmiotowej sprawie stało się zbędne z uwagi na okoliczność, że skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego zostało przyznane prawomocnym postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], a zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy należy umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.