I SA/Po 225/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], ustalił M. R. (dalej jako: "podatnik" lub "skarżący") wymiar podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...]zł. Decyzja ta została doręczona podatnikowi w dniu 18 sierpnia 2017 r. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie z dnia 18 września 2017 r., które zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 20 września 2017 r. Wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - w skrócie: "O.p."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od opisanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta [...]. W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazało, że z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. została skutecznie doręczona podatnikowi w dniu 18 sierpnia 2017 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem z dniem 1 września 2017 r. Tymczasem odwołanie zostało złożone przez stronę dopiero w dniu 20 września 2017 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W skardze z dnia [...] r. M. R., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia SKO w K. oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie: 1) art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania już po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, 2) art. 162 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...], podczas gdy z prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego wynika, iż istniały obiektywne przesłanki przywrócenia ww. terminu, bowiem skarżący wykazał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 2288/15, stwierdził, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). W niniejszej sprawie natomiast SKO w pierwszej kolejności odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., a następnie zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Skarżący zauważył, że oba postanowienia zostały wydane przez SKO tego samego dnia, tj. [...] r., niemniej jednak z ich numeracji wynika, że w pierwszej kolejności zostało wydane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu ([...]), a następnie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania ([...]). W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, najistotniejszym zagadnieniem okazała się kwestia procesowa dotycząca kolejności wydania postanowień - w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. przez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania już po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu stanowisko skarżącego jest nieprawidłowe, albowiem nie znajduje ono podstawy prawnej w przepisach Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim zauważyć należy, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Podkreślenia wymaga, że treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Dlatego też, każde nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., I SA/Kr 1936/12, LEX nr 1305399). W judykaturze wskazuje się także, że wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie zamyka w ogóle drogi do jego przywrócenia. Jeżeli zatem we właściwym czasie zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu, to będzie on podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Oznacza to, że w pewnych sytuacjach akceptowalny i oceniany jako zgodny z prawem jest stan, w którym następuje wydanie ostatecznego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia), a dopiero po nim postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I FSK 782/12, LEX nr 1302739). Ponadto należy zwrócić uwagę, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie stwarza przeszkody w rozpoznaniu i ewentualnym przywróceniu tego terminu. W sytuacji bowiem, gdy nastąpi prawomocne przywrócenie terminu, możliwe jest przystąpienie przez organ do merytorycznego rozpoznania odwołania, bez potrzeby uchylania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2013 r., I SA/Gl 450/13, LEX nr 1363760). Obowiązek odrębnego wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi ma przede wszystkim znaczenie w sytuacji, w której strona uzna, że nie uchybiła terminowi, kwestionując na przykład prawidłowość dokonania doręczenia decyzji, postanowienia, czy aktu. W takim wypadku interes strony przejawiać się będzie przede wszystkim w możliwości kwestionowania tegoż postanowienia, bez potrzeby inicjowania odrębnego postępowania incydentalnego zmierzającego do przywrócenia terminu, skoro strona może stwierdzić, że nie uchybiła terminowi lub, że termin w ogóle nie rozpoczął biegu. W rozpoznawanej sprawie fakt uchybienia terminowi przez skarżącego był bezsporny, co znalazło wyraz w treści złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. W kontekście powyższych rozważań należy podkreślić, że powołany w skardze wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 2288/15, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem został on wydany w innych okolicznościach faktycznych. Sprawa rozstrzygana przed NSA dotyczyła przypadku kwestionowania przez stronę skuteczności doręczenia jej decyzji podatkowej w trybie zastępczym, a zatem odmiennego niż w sprawie rozpoznawanej przez tut. Sąd. W sytuacji bowiem, gdy spór dotyczy prawidłowości doręczenia stronie decyzji, to wówczas determinuje on kolejność rozpoznawania spraw przez organ. Organ ma wówczas obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, czy stronie została skutecznie doręczona decyzja. Przy czym, co istotne, i na co również zwrócił uwagę NSA w powołanym przez skarżącego wyroku, stwierdzenie przez organ uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku o jego przywrócenie nie jest działaniem przedwczesnym. Z powołanych wyżej względów zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. należy uznać za niezasadny. Za całkowicie chybiony natomiast należy uznać zarzut naruszenia art. 162 O.p., albowiem przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w sprawie. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).