I SA/Po 161/26

Dnia 15 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa W. z dnia 5 września 2025 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 580,- zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

F. sp. z o. o. w W. złożyła do Marszałka Województwa M. wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej [...]. Marszałek Województwa M. pismem z 29 sierpnia 2025 r. zwrócił się do Marszałka Województwa W. o uzgodnienie planowanego przebiegu linii komunikacyjnej dotyczącej części województwa [...], zgodnie z proponowanym rozkładem jazdy. Postanowieniem z 5 września 2025 r. Marszałek Województwa W. uzgodnił planowany przebieg linii komunikacyjnej zgodnie z proponowanym rozkładem jazdy F. sp. z o. o. w W. na regularnej linii komunikacyjnej [...] w części dotyczącej województwa [...]. Jako podstawę prawną powyższego postanowienia powołano art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: "K.p.a." i art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), dalej: "u.t.d.". Marszałek Województwa W. na podstawie art. 107 § 4 w zw. z art. 126 K.p.a. odstąpił od uzasadnienia postanowienia, gdyż uwzględnia ono w całości wniosek strony. Postanowienie doręczono wnioskodawcy (F. sp. z o. o. w W.) i S. L. (dopuszczonemu przez Marszałka Województwa M. do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 i art. 123 K.p.a.). Zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa W. z 5 września 2025 r. wniosło Stowarzyszenie [...] w L. , zarzucając naruszenie: 1. art. 7 i art. 77 w zw. z art. 106 § 5 K.p.a. przez wydanie postanowienia w przedmiocie planowanego przebiegu linii komunikacyjnej bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, tj. bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności bez sprawdzenia czy projektowana linia stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych; 2. art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.t.d. przez niedokonanie sprawdzenia w toku postępowania uzgodnieniowego czy projektowana linia stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych lub czy wydanie zezwolenia ujemnie wpłynie na rentowność porównywalnych usług kolejowych na liniach bezpośrednio związanych z trasa usług drogowych; 3. art. 11 i art. 107 § 2-5 w zw. z art. 126 K.p.a przez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia szczegółów poczynionych przez organ ustaleń; 4. art. 124 § 2 K.p.a. przez bezpodstawne odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia postanowienia. Żalący się wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z 16 października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g u.t.d. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Marszałka Województwa W. z 5 września 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, co następuje. Przedmiotem uzgodnienia może być wyłącznie przebieg planowanej linii komunikacyjnej, a nie aspekty rynkowe i finansowe związane z powstaniem takiej linii (organ uzgadniający nie bada zagrożenia dla już istniejących linii, o jakim to zagrożeniu mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., gdyż jest to kompetencja organu prowadzącego postępowanie główne - o udzielenie zezwolenia). Organ uzgadniający na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g u.t.d. nie mógł zatem badać tych kwestii. Organ pierwszej instancji mógł odstąpić od uzasadnienia postanowienia uzgadniającego, gdyż uwzględniało ono w całości żądanie strony, a z akt nie wynika, aby wówczas organ ten wiedział o dopuszczeniu skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Stowarzyszenie [...] w L. wniosło skargę na postanowienie SKO w [...] powtarzając zarzuty zawarte w zażaleniu. W związku z ich przytoczeniem powyżej, nie ma potrzeby ich powtarzania. Skarżący wniósł o uchylenie zarówno postanowienia SKO w [...] jak i postanowienia Marszałka Województwa Wielopolskiego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym (k. 47-48) uczestnik postępowania F. sp. z o. o. w W. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że organ uzgodnieniowy nie bada okoliczności, o jakich mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.t.d. oraz że Marszałek Województwa W. mógł odstąpić od uzasadnienia postanowienia na podstawie art. 126 w zw. z art. 107 § 4 K.p.a. jako uwzględniającego w całości żądanie strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu mimo że nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne. Przedmiotem skargi było postanowienie SKO w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa W. z 5 września 2025 r. w przedmiocie uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej [...] w części dotyczącej województwa [...], z wniosku F. sp. z o. o. w W. o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów na tej linii. Wykonywanie przewozów regularnych na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego województwa wymaga zezwolenia marszałka województwa właściwego dla siedziby przedsiębiorcy, w uzgodnieniu z marszałkami województw właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej (art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g u.t.d.). W kontrolowanej sprawie F. sp. z o. o. w W. wniosła do Marszałka Województwa M. o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej [...]. Z uwagi na przebieg planowanej linii komunikacyjnej m. in. przez województwo [...], prowadzący postępowanie o wydanie zezwolenia (postępowanie główne) Marszałek Województwa M. wystąpił do Marszałka Województwa W. o uzgodnienie w trybie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g u.t.d. w zw. z art. 106 § 1 K.p.a. stanowiącego, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 106 § 5 K.p.a.). Postępowanie w trybie art. 106 K.p.a. nie jest samodzielnym postępowaniem, lecz stadium postępowania w sprawie, która ma być załatwiona decyzją. Zgodnie z art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.t.d. właściwy organ może odmówić udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym m. in. w przypadku gdy zostanie wykazane, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych lub zostanie wykazane, że wydanie zezwolenia ujemnie wpłynie na rentowność porównywalnych usług kolejowych na liniach bezpośrednio związanych z trasa usług drogowych. W postępowaniu głównym (o udzielenie lub zmianę zezwolenia) organ administracji zobowiązany jest ocenić czy wpływ wywierany przez nowoprojektowaną linię nie będzie miał charakteru niszczącego (stanowiącego zagrożenie dla linii już istniejącej). Przesłanek z art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.t.d. nie bada zatem organ uzgadniający. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko SKO w [...] i uczestnika postępowania. Niemniej jednak organ uzgadniający ma obowiązek zbadania innych okoliczności, których w kontrolowanej sprawie nie zbadał. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g u.t.d. wykonywanie przewozów regularnych na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego województwa wymaga zezwolenia w krajowym transporcie drogowym wydanego przez marszałka województwa właściwego dla siedziby przedsiębiorcy, w uzgodnieniu z marszałkami województw właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej. Jakkolwiek sprawdzenia czy projektowana linia stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych należeć będzie do kompetencji organu rozstrzygającego wniosek o udzielenie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w ramach planowanej linii komunikacyjnej (zagrożenia tego nie może badać organ uzgadniający), to już na etapie wstępnym rozpoznawania wniosku - czyli w toku postępowania uzgodnieniowego - organy uzgadniające wypowiadają się na temat okoliczności istotnych dla udzielenia zezwolenia na danej linii komunikacyjnej w części obejmującej obszar danego województwa, do których należą: przebieg planowanej linii komunikacyjnej, trasa przejazdu, miejsca, w których planuje się przystanki, czas przejazdu i przyjazdu na przystankach, ocena czy projektowana linia komunikacyjna na terenie województwa spełnia oczekiwania w zakresie częstotliwości, jakości, zachowania zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i czy spełnia oczekiwania społeczności lokalnej (por.: M. Burtowy, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz do art. 18, LEX/el. 2025 oraz wyrok o sygn. akt II GSK 874/20 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Okoliczności powyższe powinny być zbadane na podstawie dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia załączników, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1-6 u.t.d., tj. proponowanego rozkładu jazdy, schematu połączeń komunikacyjnych, potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków dokonanego z ich właścicielami lub zarządzającymi, zobowiązania do zamieszczania informacji o godzinach odjazdów na tabliczkach przystankowych na przystankach, cennika i wykazu pojazdów. Okoliczności tych nie zbadały organy, ograniczając się jedynie do prostego uzgodnienia bez uzasadnienia (Marszałek Województwa W. postanowieniem z 5 września 2025 r.) oraz do zanegowania kompetencji organu uzgadniającego do badania okoliczności, o których mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.t.d. (SKO w [...] w zaskarżonym postanowieniu). Rozstrzygnięcie swoje organ uzgadniający ma obowiązek uzasadnić, ponieważ art. 107 § 4 w zw. z art. 126 K.p.a. - umożliwiające odstąpienie od uzasadnienia postanowienia uwzględniającego w całości żądanie strony - nie ma zastosowania, gdyż podmiotem inicjującym postępowanie uzgodnieniowe jest Marszałek Województwa M.. Wobec tego Sąd orzekł jak w pkt I. sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143). W pkt II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego. Ponownie rozpatrując wniosek o uzgodnienie Marszałek Województwa W. zastosuje się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w niniejszym wyroku.