I SA/Po 1349/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 09 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na akt Prezydenta Miasta z dnia 16 lipca 2026 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 8 sierpnia 2026 r. R. P. (dalej: "skarżący") wniósł do tutejszego Sądu skargę na zawiadomienie Z. D. M. w [...] dotyczące wszczęcia wobec niego postępowania administracyjnego w przedmiocie zajęcia pasa drogowego, poprzez umieszczenie kiosku handlowego – bez zezwolenia zarządcy drogi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej, gdyż zaskarżone zawiadomienie nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem zaskarżalnym w drodze skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024, poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 935 ze. zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w doktrynie nie ma sporu co do tego, że wszczęcie postępowania nie wymaga szczególnej formy i stanowi czynność materialno-techniczną (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 148/23, wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3671/21). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy zatem czynności materialno-technicznej organu pierwszej instancji, podjętej w ramach postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. – dalej: "k.p.a."), która przyjęła postać zawiadomienia. Przepis art. 61 § 1 k.p.a. przewiduje, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Skoro zaskarżona czynność miała miejsce w postępowaniu administracyjnym, a przepisy k.p.a. nie przewidują dla niej obowiązku wydania przez organ odrębnego rozstrzygnięcia, od którego przysługiwałby środek odwoławczy, to należy przyjąć, że skarga na nią jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z uwagi na to, że czynność ta została podjęta w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., możliwość jej zaskarżenia została wyłączona wprost w ustawie (art. 3 § 2 pkt 4 in fine p.p.s.a.). Zaskarżone zawiadomienie jest wyłącznie pismem o charakterze informacyjnym (por. postanowienia WSA w Warszawie z dnia: 6 grudnia 2023 r. sygn. VII SA/Wa 1459/23, z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Wa 3688/21, z dnia 27 marca 2020 r. sygn. VI SA/Wa 408/20, z dnia 7 stycznia 2020 r. sygn. I SA/Wa 2219/19, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 308/22, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 14 marca 2014 r. sygn. II SA/Ol 100/14). Skarżący niezadowolony z faktu wszczęcia postępowania administracyjnego może podnieść swoje zarzuty w odwołaniu od aktu kończącego to postępowanie (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 218/21) – o ile odwołanie będzie przysługiwało. Stwierdzić zatem należy, że skarga na czynność materialno-techniczną organu zawiadamiającą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zatem wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd orzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.