I SA/Po 1241/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 23 października 2007 r., nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że pismem z dnia 14 stycznia 2013 r., skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej powyżej decyzji Prezydenta Miasta G.. Uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania w tej sprawie SKO w P. wyjaśniło, że decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności uchylono w całości decyzje tego organu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2002-2007 oraz ustalono wysokość podatku w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za nieruchomość położoną w G. przy ul. [...]. Na mocy omawianej decyzji stwierdzono również nadpłatę w kwocie [...]zł powstałą na skutek dokonania wpłat tytułem zobowiązań podatkowych w wysokości wynikającej z uchylonych przez Prezydenta Miasta G. decyzji. Decyzją z dnia 23 października 2007 r., nr [...] zarachowano również nadpłatę w kwocie [...]zł na poczet zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2002 r., ustalonego w decyzji z dnia 23 października 2007 r., nr [...]. W ostatnim z punktów rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia 23 października 2007 r., nr [...] zarachowano nadpłatę w kwocie [...]zł na poczet zobowiązań podatkowych ustalonych tą decyzją w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2003-2007. SKO w P. wyjaśniło, że zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzje o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Zaznaczono, że w niniejszej sprawie decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia 23 października 2007 r., nr [...] jak wynika, ze znajdującej się na pierwszej z jej stron adnotacji została odebrana dnia 29 października 2007 r. Wyjaśniono przy tym, że zakreślony w powołanym przepisie termin jest terminem zawitym, nieprzywracalnym, a jego upływ stanowi negatywną przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem SKO w P., skarżący wniósł odwołanie, domagając się m.in. unieważnienia decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Na skutek rozpoznania odwołania SKO w P., decyzją z dnia 31 lipca 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 19 maja 2014 r. Uzasadniając swojego rozstrzygnięcie organ wskazał, że nie można skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, uzasadniona jest terminami przedawnienia z art. 68 i art. 70 Ordynacji podatkowej. Wyjaśniono ponadto, że termin przewidziany w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może zostać przywrócony. Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r., skarżący wniósł skargę na decyzję SKO w P. z dnia 31 lipca 2015 r., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodne z art. 249 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. W doktrynie podkreśla się, że żądanie wszczęcia postępowania po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji musi się spotkać z odmową. Termin określony w art. 249 § 1 odpowiada wprawdzie czasem trwania terminowi określonemu w art. 70 § 1, ma jednak zupełnie inny charakter. Nie jest bowiem terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli przedawnienia w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. Nie wywołuje skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania. Dlatego też omawiany termin, odmiennie niż termin określony w art. 70, na który powołuje się m.in. art. 247 § 2, biegnie niezależnie od tego, czy nastąpiła zapłata podatku czy też nie. Do jego biegu nie mają zastosowania instytucje przerwania, nierozpoczęcia biegu i zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Instytucje te, wymienione w art. 70 § 2-6 oraz w art. 68 § 5, dotyczą tylko terminów uregulowanych we wspomnianych artykułach. Termin, o którym mowa w art. 249 § 1, jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to termin nieprzywracalny (por. B. Gruszczyński, A. Kabat, Komentarz do art.249 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX wersja elektroniczna). Odnosząc powyższe wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli, zaznaczyć należy, że poza sporem jest żądanie skarżącego o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 23 października 2007 r., nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna wobec uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2008 r., I SA/Po 178/08 (wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niesporne jest także, że skarżący wniósł o stwierdzenie tej decyzji z uchybieniem terminu, określonego w art. 249 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia 23 października 2007 r. została skarżącemu doręczona w dniu 29 października 2007 r. Termin na wniesienie żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji upływał zatem z dniem 29 października 2012 r. Niesporne w sprawie poddanej sądowej kontroli jest natomiast to, że skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji pismem z dnia 10 stycznia 2013 r., złożonym tego dnia w Urzędzie Miejskim w G.. Żądanie to wniesione zostało zatem z uchybieniem terminu wynikającego z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji organ zobligowany był do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W rezultacie nie znajduje uzasadnienia podniesiona w skardze argumentacja odnosząca się do okoliczności innych niż stanowiące przyczynę wydania zaskarżonej decyzji. Nie zasługują na uwzględnienie także argumenty przedstawione na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego, że skarżący "podejmował szereg środków prawnych zmierzających do wyeliminowania z obrotu decyzji z dnia 23 października 2007 r.". Niezależnie bowiem od wszczętych postępowań w innym zakresie, poza sporem jest, że skarżący wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z uchybieniem terminu określonego w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a okoliczność ta sama w sobie obligowała organ do wydania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów prawa procesowego i materialnego w zakresie nie wynikającym z treści skargi. Z uwagi na powyższe orzeczono, w oparciu o postanowienia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. – Dz. U. z 2016 r. poz. 718), jak w sentencji wyroku.