I SA/Po 1075/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2016 rok postanawia: zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez N. S. A. w Warszawie sprawy o sygn. akt I FSK 650/18.

E. P. . (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") złożyła w Urzędzie Skarbowym [...] deklarację podatkową VAT-7 za luty 2016 r. z wykazaną kwotą zwrotu podatku VAT w terminie 60 dni, w wysokości [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 274b § 1 w związku z art. 277 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) oraz art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1570 ze zm.) kolejnymi aktami administracyjnymi przedłużał termin realizacji dyspozycji wynikającej z deklaracji. Ostatnim postanowieniem w tej sprawie było postanowienie z dnia 15 kwietnia 2021 r., nr [...], którym termin zwrotu został przedłużony do 31 maja 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął 20 kwietnia 2016 r. wobec E. P. . kontrolę podatkową w zakresie rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2016 r. Kontrola została zakończona 7 marca 2017 r. Z uwagi na okoliczność, iż ustalenia protokołu tej kontroli wskazywały na naruszenie przez stronę uregulowań prawa podatkowego i cywilnego, a także z uwagi na to, że zastrzeżenia strony do protokołu kontroli nie były w świetle zgromadzonego materiału możliwe do uwzględnienia, organ wszczął wobec spółki z urzędu w dniu 2 sierpnia 2017 r. postępowanie podatkowe w sprawie podatku VAT za luty 2016 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] określił E. P. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2016 r. Organ stwierdził, że w deklaracji VAT-7 za luty 2016 r. poprzez działanie w warunkach określonych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm. – w skrócie: "k.c.") spółka zawyżyła podatek naliczony o kwotę [...]zł wynikającą z faktury VAT z 29 lutego 2016 r., nr [...], dokumentującej - wg swej treści - nabycie nieruchomości na osiedlu [...] w [...]. Natomiast ponowne rozpoznanie nie wykazało przesłanek zawartych w art. 83 § 1 k.c. Wskazano, że w konsekwencji strona zawyżyła w całości (o [...] zł) zadeklarowaną za luty 2016 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zadysponowaną do zwrotu na wskazany rachunek bankowy w terminie 60 dni od dnia złożenia deklaracji oraz zaniżyła o [...] zł podlegające zadeklarowaniu za luty 2016 r. zobowiązanie podatkowe w podatku VAT. W odwołaniu z dnia 2 czerwca 2021 r. spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozpoznanie sprawy co do istoty i umorzenie postępowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 14 października 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W skardze z dnia 15 listopada 2021 r. spółka, reprezentowana przez prezesa zarządu, wniosła o uchylenie powyższych decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed T. K. lub T. S. U. E.. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest zawarte w nim słowo "zależy", zgodnie z którym, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ. Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. W orzecznictwie podnosi się, że zawieszenie postępowania z przewidzianych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyczyn ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Zawieszenie powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania, sąd powinien jednak oceniać wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być także istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. postanowienie NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II FSK 911/10 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym postanowieniu dostępne są na stronie internetowej: CBOSA). Organ odwoławczy podzielił w zaskarżonej decyzji stanowisko organu I instancji co do podstaw zastosowania w tej sprawie art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 931 ze zm. – w skrócie: "u.p.t.u."). Zdaniem organów celem transakcji zbycia opisanej w decyzjach nieruchomości przez B. B. (dalej w skrócie: "B. B.") na rzecz skarżącej spółki, a ponadto zbycia w dniu 5 grudnia 2014 r., na poprzednim etapie obrotu, tej nieruchomości przez B. B. (dalej w skrócie – "[...]") na rzecz B. B., było osiągnięcie sprzecznej z celami ustawy korzyści podatkowej. Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji oraz skargi i pism procesowych skarżącej, okoliczności nabycia i sposób zapłaty za tę nieruchomość na poprzednim etapie obrotu w dniu 5 grudnia 2014 r., są brane pod uwagę jako istotny element kontekstu faktycznego, na tle którego oceniane są okoliczności towarzyszące kwestionowanej przez organy podatkowe transakcji nabycia przedmiotowej nieruchomości przez skarżącą od B. B. w dniu 29 lutego 2016 r. Bezsporne w sprawie jest, że okoliczności towarzyszące zawarciu transakcji z 5 grudnia 2014 r., w kontekście możliwości zastosowania przez organy art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. c) u.p.t.u., były już przedmiotem sądowej kontroli przez WSA w Gdańsku (nieprawomocny wyrok z 18 lipca 2017 r. wydany w sprawie ze skargi B. B. o sygn. akt I SA/Gd 778/16). Fakt ten został powołany w decyzji organu I instancji ([...]). WSA w Gdańsku podzielił stanowisko organów podatkowych i stwierdził m.in., że zebrany materiał dowodowy dawał pełne podstawy do uznania, że działania podmiotów wymienionych w spornych fakturach VAT z dnia 5 grudnia 2014 r., umowie pożyczki z dnia 21 listopada 2014 r., jak i akcie notarialnym dotyczącym umowy przeniesienia w dniu 5 grudnia 2014 r. za łączną cenę brutto [...] zł własności działek prowadzone były w celu osiągnięcia korzyści podatkowych w postaci zwiększenia kwoty do zwrotu na rachunek bankowy spółki poprzez sztuczne wykreowanie wysokiego podatku naliczonego. Zdaniem WSA w Gdańsku przedmiotowa transakcja zakupu nieruchomości nie miała ekonomicznego i gospodarczego uzasadnienia. Wobec powyższego WSA w Gdańsku uznał, że zasadnie organy podatkowe na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego zawartego w spornych fakturach. Od tego wyroku skargę kasacyjną wywiodła B. B., a sprawa zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie (sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt I FSK 650/18). Postanowieniem z 26 listopada 2021 r. NSA zawiesił postępowanie w tamtej sprawie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym przez NSA do TSUE w sprawie I FSK 2310/19 (podobnie jak uczynił to Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę). Postanowieniem z 31 maja 2023 r., w związku z wydaniem przez TSUE w dniu 25 maja 2023 r. wyroku w sprawie C-114/22, NSA podjął postępowanie w sprawie. Do dnia 28 września 2023 r., w którym to wyznaczono termin rozprawy w niniejszej sprawie, postępowanie przed NSA nie zakończyło się wydaniem orzeczenia kończącego to postępowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę uznał, że istnieje bezpośredni związek między wynikiem sądowej kontroli decyzji organów podatkowych, której przedmiotem było badanie transakcji zbycia nieruchomości przez B. na rzecz B. B., a w wynikiem kontroli sądowej w tej sprawie, w której organy podatkowe badając kolejną transakcję zbycia tej nieruchomości przez B. B. na rzecz skarżącej spółki, odnoszą się (podobnie jak skarżąca) do okoliczności towarzyszących zawarciu transakcji z 5 grudnia 2014 r. A zatem te same okoliczności faktyczne są przedmiotem oceny w dwóch odrębnych postępowaniach sądowoadministracyjnych. Z uwagi na stan zaawansowania sądowej kontroli zainicjowanej przed WSA w Gdańsku, która znajduje się obecnie na etapie postępowania przed sądem II instancji, Sąd uznał, że także wzgląd na ekonomię procesową i postulowaną jednolitość orzecznictwa sądowego, uzasadnia zawieszenie postępowania w tej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez NSA sprawy I FSK 650/18. Mając na względzie powyższe Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.