I SA/Op 31/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi D. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 12 listopada 2025 r., nr CO.ZUT.4701.2844.OZ.2024.BL w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za okres III kwartału 2024 r. za wprowadzanie ścieków bytowych do wód rzeki oddala skargę. .

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. Spółka z o.o. w K. (dalej: Spółka, skarżąca, strona) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor, organ) z 12 listopada 2025 r. określająca opłatę zmienną za okres III kwartału 2024 r. w wysokości 25.822 zł za wprowadzanie ścieków bytowych do wód rzeki W. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dyrektor, informacją z 17 października 2025 r., ustalił Spółce opłatę zmienną za okres III kwartału 2024 r. w wysokości 25.822 zł za wprowadzanie ścieków bytowych do wód rzeki W. (art. 217 ust. 6, 6b i 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, Dz.U. z 2025 r. poz. 960 ze zm., dalej: upw, oraz § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, Dz.U. poz. 2471, dalej: rozporządzenie). Strona w piśmie z 3 listopada 2025 r., nie zgadzając się z wysokością opłaty zmiennej, wniosła reklamację (art. 273 ust. 1 i 2 upw). W uzasadnieniu Spółka podniosła, że wprowadzanie ścieków bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, spowodowane było okolicznościami niezależnymi od strony. Pozwolenie wodnoprawne było ważne do 28 sierpnia 2024 r., a wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego został złożony 22 lipca 2024 r., czyli przed końcem okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia. Natomiast nowe pozwolenie wodnoprawne zostało wydane dopiero 3 października 2024 r. Zdaniem Spółki w sytuacji, gdy podmiot korzystający z usług wodnych złożył wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne przed upływem terminu ważności dotychczasowego, nie można nałożyć opłaty zmiennej za okres użytkowania w czasie oczekiwania na decyzję organu. Niedopełnienie formalności przez organ (np. opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku) nie może obciążać użytkownika ani prowadzić do sankcyjnego naliczania opłat za czas, gdy podmiot posiadał jeszcze ważne pozwolenie lub oczekiwał na jego przedłużenie. Spółka nie zgodziła się z wysokością opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, podnosząc, że nie ponosi odpowiedzialności za wydanie przez organ pozwolenia wodnoprawnego z dużym opóźnieniem. Brak jest więc podstaw do naliczenia opłaty zmiennej za wskazany okres, w tym zwłaszcza za dni, gdy obowiązywało ważne pozwolenie oraz za dni, gdy oczekiwano na rozpatrzenie wniosku o nowe pozwolenie wodnoprawne. Zdaniem strony naliczenie opłaty za cały III kwartał 2024 r. stanowi również naruszenie art. 272 ust. 17 upw oraz nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Do 28 sierpnia 2024 r., czyli do końca obowiązywania wygasłego pozwolenia wodnoprawnego, korzystanie z usług wodnych odbywało się na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Nie jest zatem możliwe naliczenie opłaty za cały III kwartał 2024 r., jak za okres bez pozwolenia, gdyż taki stan zaistniał faktycznie dopiero od dnia 29 sierpnia 2024 r. Decyzją z 12 listopada 2025 r. Dyrektor określił Spółce opłatę zmienną za okres III kwartału 2024 r. w wysokości 25.822 zł za wprowadzanie ścieków bytowych do wód rzeki W. W uzasadnieniu wyjaśnił, że do 28 sierpnia 2024 r. strona legitymowała się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym. Aby móc nieprzerwanie korzystać z usługi wodnej, Spółka – przed upływem ważności tego pozwolenia – zobligowana była do wystąpienia z wnioskiem o jego przedłużenie lub o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, bądź do zaprzestania korzystania z usług wodnych. Aktualnie skarżąca posiada pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych do cieku W., które stało się ostateczne z dniem 9 listopada 2024 r. Strona we wniosku z 22 lipca 2024 r. zwróciła się do Dyrektora o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych do cieku W. Organ udzielił 3 października 2024 roku przedmiotowej zgody wodnoprawnej. Dalej Dyrektor wskazał, że przeprowadził od 4 lipca 2025 r. do 4 września 2025 r. kontrolę gospodarowania wodami w Spółce. Czynności kontrolne zostały udokumentowane protokołem nr [...]. Na podstawie przedłożonych w toku kontroli dokumentów organ ustalił ilość ścieków wprowadzonych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w III i IV kwartale 2024 r. Wartość Qmax została określona dla rzeczywistego przepływu ścieków wprowadzanych do odbiornika, co odpowiada maksymalnej wydajności urządzeń oczyszczających eksploatowanych przez skarżącą. Maksymalna techniczna wydajność osadnika wynikająca z dokumentacji technicznej oczyszczalni ścieków (w tym osadnika) wynosi 317,77 m3/h. Natomiast czas pracy osadnika w III kwartale 2024 r. za okres od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r. wyniósł 792 godziny. Organ ustalił, że łączna ilość ścieków bytowych wprowadzonych do wód w III kwartale 2024 r. za okres od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r., to jest czas działania bez pozwolenia, wyniosła 251.673,84 m3 (art. 272 ust. 6b upw). Podany przez stronę wskaźnik RLM (Równoważna Liczba Mieszkańców) oczyszczalni ścieków stanowił 330, zatem najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających dla ścieków z oczyszczalni ścieków bytowych wprowadzanych do rzeki W., ustalone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. poz. 1311) wyniosły: wyniosły: BZT5 - 40 mg/l, CHZT - 150 mg/l, zawiesina ogólna - 50 mg. Spółka nie kwestionowała ustaleń kontroli. Następnie Dyrektor przywołał materialnoprawne podstawy decyzji, to jest: art. 272 ust. 6, 6a, 6b i 6c oraz art. 400 ust. 4 upw, zaznaczając, że w Prawie wodnym odnośnie do tak ustalonej opłaty zmiennej, brak jest wprost przepisu lub odwołania do przepisów szczególnych, które pozwoliłby organowi fakultatywnie rozpatrywać, np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności", wysokość opłat za usługi wodne i modyfikować sposób ich ustalenia lub zwalniać z opłat, w określonych sytuacjach, podmioty zobowiązane do ich ponoszenia. Wyjaśnił też, że opłata zmienna nie jest karą administracyjną, o której mowa w art. 472aa i art. 472c upw. Organ uznał zarzuty Spółki za niezasadne, ponieważ – zgodnie z ustaleniami kontroli gospodarowania wodami – naliczył spółce opłatę zmienną za odprowadzanie, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, ścieków bytowych do rzeki W. za okres III kwartału 2024 roku, ale wyłącznie za okres od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r. Natomiast w informacji z 16 grudnia 2024 r., na podstawie art. 272 ust. 17 upw w związku z pozwoleniem wodnoprawnym z 29 sierpnia 2024 r. udzielonym przez Starostę K., Dyrektor ustalił Spółce za III kwartał 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 38 zł za wprowadzanie ścieków bytowych do wód rzeki W. Dyrektor wyjaśnił, że nie uznał reklamacji strony i z tego powodu, na zasadzie art. 273 ust. 6 upw, określił wobec niej wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Organ stwierdził, że Spółka korzysta z usług wodnych, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 upw zobowiązana jest ponosić opłatę za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Opłata zmienna za okres III kwartału 2024 r. została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg) substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,4) i ilości tej substancji (37751,07600 kg). Wysokość jednostkowej stawki opłaty wynika § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust 1 upw). Dla ścieków bytowych współczynnik różnicujący jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Nie zgadzając się w powyższą decyzją, Spółka złożyła skargę, podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2, art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 6b w zw. z art. 272 ust. 6c i 278 ust. 1 upw, poprzez błędną jego wykładnię na skutek przyjęcia, że podmiot korzystający z usług wodnych powinien ponosić opłatę podwyższoną bez uwzględnienia okoliczności, które doprowadziły do nieuzyskania pozwolenia wodnoprawnego w postaci opieszałości organu rozpoznającego wniosek i nieuzasadnionym opóźnieniu w wydaniu decyzji; 2) art. 6 art. 7 art. 8 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: kpa), przez nieuwzględnienie w sprawie i nierozpatrzenie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej wynik, a w szczególności dotyczących zawinienia organu administracyjnego na skutek jego bezczynności oraz braku winy ze strony skarżącej w tym, że nie uzyskała pozwolenia wodnoprawnego w terminie i w konsekwencji naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej oraz zaufania polegającej na obciążaniu podmiotu negatywnymi konsekwencjami działania organu administracyjnego; 3) art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz wynikających z tych przepisów zasad sprawiedliwości społecznej i praworządności, poprzez obciążenie strony negatywnymi skutkami zawinionego działania władzy publicznej; 4) art. 2 i art. 7 Konstytucji w związku z art. 6 kpa, poprzez obciążenie skarżącej ujemnymi konsekwencjami przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód (cieku W.); powyższe spowodowało wygaśnięcie obowiązującego Spółkę pozwolenia i postawiło w sytuacji, w której – nie mogąc zaprzestać swojej działalności – zmuszona ona była wprowadzać ścieki do wód bez wymaganego pozwolenia, za co została obciążona opłata zmienną obliczoną na postawie art. 272 ust. 6b oraz 6c upw; 5) art. 272 ust. 6b oraz 6c upw, poprzez ich zastosowanie i określenie Spółce opłaty zmiennej na podstawie kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do cieku W., pomimo dochowania przez Spółkę należytej staranności oraz złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z odpowiednim wyprzedzeniem, tj. ponad miesiąc przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia; 6) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez: - całkowite pominięcie znanych organowi z urzędu okoliczności związanych z przewlekłością postępowania prowadzonego w sprawie nowego pozwolenia, pomimo złożenia wniosku ponad miesiąc przed upływem terminu, na jaki wydane zostało poprzednie pozwolenie wodnoprawne, co skutkowało obciążeniem Spółki opłatą zmienną obliczona na podstawie art. 272 ust. 6b oraz 6c upw, - przyjęcie okresu wprowadzania ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego za okres III kwartału, tj. od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r., bez uwzględnienia czasu rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, który został złożony już 22 lipca 2024 r.; 7) art. 8 § 1 w związku z art. 11 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, niebudzący zaufania do władzy publicznej, z naruszeniem zasad proporcjonalności oraz zasady przekonywania, w szczególności, poprzez rozpatrywanie wniosku Spółki przez okres 3 miesięcy oraz lakoniczne odniesienie się do argumentacji podniesionej w złożonej reklamacji. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o: 1) uchylenie decyzji Dyrektora w całości, 2) zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że w sytuacji, gdy podmiot korzystający z usług wodnych złożył wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne przed upływem terminu ważności dotychczasowego, nie można nałożyć opłaty zmiennej za okres użytkowania w czasie oczekiwania na decyzję organu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 września 2025 r., II SA/Łd 452/25). Skarżąca argumentowała, że przyczyny braku ważnego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 29 sierpnia 2024 r. do 3 października 2024 r. nie były skutkiem zaniedbania lub winy strony, lecz wynikały z: a) wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego złożonego 22 lipca 2024 r., a więc przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia (ważnego do dnia 28 sierpnia 2024 r.); b) opóźnienia organu administracyjnego w wydaniu decyzji w sprawie nowego pozwolenia; c) okoliczności niezależnych od skarżącej, na które prawo administracyjne przewiduje zwolnienia i wyłączenia odpowiedzialności. W ocenie strony organ nie może nakładać sankcji za niedopełnienie obowiązków wynikające z opóźnień samego organu. Zasada ta transcenduje różnice formalno-prawne między "opłatą podwyższoną" a "administracyjną karą pieniężną". Wbrew stwierdzeniu organu, opłata zmienna za wprowadzanie ścieków bez wymaganego pozwolenia ma wyraźny charakter sankcyjny. Zdaniem skarżącej Prawo wodne nie czyni rozróżnienia między opłatą zmienną ustaloną na podstawie art. 272 ust. 6a (gdy podmiot legitymuje się pozwoleniem) a opłatą zmienną ustaloną na podstawie art. 272 ust. 6b (bez wymaganego pozwolenia). Rzeczywistą różnicą jest fakt posiadania pozwolenia, a nie natura samej opłaty. Skoro przyczyna braku pozwolenia leży po stronie organu, opłata powinna być naliczana na podstawie rzeczywistego przepływu ścieków i rzeczywistych stężeń zanieczyszczeń, co jest bardziej sprawiedliwe. Skarżąca podniosła też, że art. 272 ust. 6b upw stanowi mechanizm obliczeniowy ex lege dla przypadków, gdy brakuje faktycznych danych o ilości wprowadzonych ścieków. Jednak mechanizm ten nie powinien być stosowany w sytuacji, gdy: 1) przyczyną braku pozwolenia jest opóźnienie organu administracyjnego, 2) podmiot działał w dobrej wierze, wznowił wniosek przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia, 3) zastosowanie art. 272 ust. 6b w tym przypadku narusza proportio legis (proporcjonalność w wymierzeniu sankcji). Natomiast nałożenie na Spółkę opłaty podwyższonej z tytułu braku pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r. prowadzi do nieuzasadnionego przypisania jej odpowiedzialności za stan faktyczny, na który nie miała żadnego wpływu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzył analizę stanu sprawy zawartą w uzasadnieniu decyzji, a także odniósł się do zarzutów skargi, uznając je za bezpodstawne. Podobnie jak w decyzji wyjaśnił również, że wskutek nowelizacji Prawa wodnego opłata zmienna funkcjonuje odrębnie od administracyjnej kary pieniężnej i zarazem stanowi podstawę nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Określona w decyzji opłata zmienna nie ma charakteru sankcji i nie powinna być rozpatrywana w kontekście administracyjnej kary pieniężnej w rozumieniu przepisów kpa. Odnosząc się do zarzucanego naruszenia przepisów art. art. 272 ust. 6, ust. 6b, ust. 6c upw, poprzez błędną ich wykładnię, organ podkreślił, że przepisy ust. 6b i ust. 6c art. 272 nie przewidują innego sposobu ustalenia opłaty zmiennej w przypadku korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, ani nie określają odstępstw od zastosowania tego przepisu. Dyrektor wskazał, że podmioty korzystające z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub z jego przekroczeniem są obowiązane do ponoszenia opłaty zmiennej zależnej od rzeczywistego zakresu korzystania z wód, co stanowi wyraz realizacji zasady "zanieczyszczający płaci". W toku rozprawy pełnomocnik organu podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Podniósł, że w postępowaniu nie doszło do żadnych uchybień ze strony Dyrektora. W celu wykazania, że w działanie organu nie było nacechowane opieszałością, pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: ppsa). Sąd, uwzględniając wniosek organu, dopuścił dowody z wezwania z 1 sierpnia 2024 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz operatu wodnoprawnego, odpowiedzi skarżącej z 9 września 2024 r., a także dowodów doręczenia korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak stanowi art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na zasadzie art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa). Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 795/07). Sąd może jednak z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ppsa). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów i co więcej, nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej, albowiem rolą i zadaniem sądu I instancji jest kontrola prawidłowości jego ustalenia przez organ, nie zaś wyręczanie w tej sprawie organu administracji właściwego do załatwienia sprawy. Przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Art. 106 § 3 ppsa nie daje zatem podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok NSA z 19 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2568/24). Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie wnosiła też o to strona. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy, Sąd wskazuje, że stan faktyczny opisany w części historycznej uzasadnienia wynika wprost z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w przedmiocie określenia opłaty zmiennej i nie był kwestionowany przez skarżącą, zbędne jest zatem ponowne jego opisanie. Spółka akcentowała jednak, że wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego z 3 października 2024 r. nastąpiło z naruszeniem zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa), a wyłączną przyczyną działania strony w warunkach braku pozwolenia wodnoprawnego była opieszałość organu. W takich okolicznościach uzasadnione było przeprowadzenie przez Sąd uzupełniających dowodów z dokumentów obrazujących przebieg postępowania z wniosku skarżącej o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Z przedłożonych Sądowi dokumentów wynika, że Spółka złożyła wniosek z 22 lipca 2024 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor pismem z 1 sierpnia 2024 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku oraz operatu wodnoprawnego w celu dostosowania ich do wymogów prawnych. Przesyłka zawierająca wezwanie została wysłana 2 sierpnia 2024 r., była dwukrotnie awizowana (5 sierpnia 2024 r. i 13 sierpnia 2024 r.), a następnie 20 sierpnia 2024 r. została zwrócona nadawcy jako niepodjęta w terminie. Spółka odpowiedziała na wezwanie pismem z 9 września 2024 r., które wpłynęło do organu 10 września 2024 r. W konsekwencji Dyrektor wydał 3 października 2024 r. wnioskowane pozwolenie wodnoprawne. Przesyłka zawierająca tę decyzję została wysłana 4 października 2024 r., a następnie doręczona 25 października 2024 r. Decyzja z 3 października 2024 r., wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczną od 9 listopada 2024 r. W ocenie Sądu wynikający z dokumentów przebieg postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Spółki o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w żaden sposób nie ujawnia opieszałości organu, która mogłaby być uznana za jego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W szczególności należy podkreślić, że Dyrektor po otrzymaniu wniosku skarżącej bezzwłocznie podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu sprawy i wydania decyzji. Natomiast rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego organ wydał w czasie krótszym niż jeden miesiąc (art. 35 § 3 kpa) od otrzymania w dniu 10 września 2024 r. dokumentacji, której żądał od Spółki w celu usunięcia merytorycznych niedostatków rozpatrywanego wniosku. Warto też zauważyć, że strona nie podjęła wezwania do usunięcia braków merytorycznych wniosku, a doręczenie tego wezwania nastąpiło w trybie prawnej fikcji z art. 44 § 4 kpa. Strona odniosła się do wezwania dopiero w piśmie z 9 września 2024 r. Ponadto przesyłka zawierająca decyzję, mimo jej ekspedycji 10 października 2024 r., została odebrana i w efekcie tego doręczona 25 października 2024 r. Czas wymagany na wymianę korespondencji pomiędzy organem a stroną niewątpliwie wydłużył czas trwania postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, a także odsunął datę wydania decyzji na dzień 3 października 2024 r. Tym samym zarzuty skarżącej odnoszące się do niedziałania organu – wbrew nałożonym na niego obowiązkom, nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Podnoszona przez stronę okoliczność złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z miesięcznym wyprzedzeniem w stosunku do daty ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego miałaby umocowanie w stanie faktycznym, gdyby Dyrektor mógł niezwłocznie rozpatrzyć wniosek Spółki na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych organowi z urzędu, bądź możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządzał organ (art. 35 § 2 kpa). Taka sytuacja jednak nie zaistniała w postępowaniu z wniosku Spółki, co wynika wprost z faktu, że Dyrektor musiał prowadzić postępowanie dowodowe z udziałem strony. Słusznie też organ podkreślał, że kwestionowana opłata zmienna została obliczona jedynie za okres od 29 sierpnia 2024 r. (to jest od dnia, w którym strona nie posiadała już ważnego pozwolenia wodnoprawnego) do końca III kwartału 2024 r., czyli do 30 września 2024 r. Zatem okres, za który określono opłatę w zaskarżonej decyzji, został ustalony prawidłowo. W tak wyznaczonym czasie Spółka zrzucała ścieki do cieku wodnego, lecz czyniła to już bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem Sądu, w świetle przedłożonych akt sprawy administracyjnej, wbrew stanowisku skarżącej – Dyrektor nie dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa. Ustalenia faktyczne organu są bowiem prawidłowe, a przeprowadzona ocena dowodów nie nosi cech dowolności lub pominięcia dowodu względnie – istotnej okoliczności faktycznej, a uzasadnienie decyzji należycie wyjaśnia stan prawny i faktyczny sprawy oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia. Przechodząc do zagadnień regulowanych prawem materialnym, Sąd wyjaśnia, że wskutek nowelizacji Prawa wodnego, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r., zawartej w art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz.U. poz. 1963), nastąpiła między innymi zmiana art. 272, art. 280, art. 472c upw oraz uchylenie art. 281 upw, a także wszedł w życie art. 472aa upw. Przy czym podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Prawa wodnego obowiązujące w czasie wprowadzania ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego, tj. od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r., oraz w dniu wydania decyzji, tj. 12 listopada 2025 r. Zgodnie z art. 11 pkt 1-5 upw instrumenty zarządzania zasobami wodnymi obejmują: planowanie w gospodarowaniu wodami, zgody wodnoprawne, opłaty za usługi wodne oraz inne należności, kontrolę gospodarowania wodami oraz system informacyjny gospodarowania wodami. Instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami to m.in. opłaty za usługi wodne oraz opłaty podwyższone (art. 267 pkt 1 i 2 upw). Opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 pkt 2 upw). Opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 270 ust. 8 upw). Wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi zależy od rodzaju substancji zawartych w ściekach i ich ilości, rodzaju ścieków a w przypadku: 1) wód z obiegów chłodzących elektrowni lub elektrociepłowni – od temperatury tych wód; 2) ścieków przemysłowych lub wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany – także od ilości ścieków lub wód oczyszczonych lub podczyszczonych w systemie oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych, odprowadzanych z zakładu, zastosowania w zakładzie systemu retencyjno-dozującego lub innego systemu pozwalającego uzyskać ten sam efekt, co system retencyjno-dozujący (art. 270 ust. 9 pkt 1-2 upw). Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s (art. 271 ust. 5 zd. 1 upw). Opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę (art. 271 pkt 5a zd. 1 upw). W świetle art. 272 ust. 6 upw wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3) zawiesiny ogólnej; 4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). W przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji (art. 272 ust. 6a upe). W przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji (art. 272 ust. 6b upw). Zgodnie z art. 272 ust. 6c upw w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5), chemicznego zapotrzebowania tlenu, zawiesiny ogólnej, sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) – ustala się, przyjmując najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających dla danego rodzaju ścieków, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 upw. Do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom (art. 300 ust. 1 upw). Uprawnienia organu podatkowego, o których mowa w art. 300 ust. 1 upw, przysługujące Wodom Polskim wykonują dyrektorzy zarządów zlewni Wód Polskich (art. 300 ust. 1a upw). Do postępowania przed dyrektorem zarządu zlewni stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5 upw). W świetle art. 389 pkt 1 upw pozwolenie wodnoprawne jest wymagane m.in. na usługi wodne. Natomiast zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 oraz art. 472aa ust. 3 pkt 2 upw ten, kto wbrew przepisowi art. 389 upw korzysta z wód bez pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego podlega administracyjnej karze pieniężnej. Podstawę ustalenia wysokość administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego stanowi 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu ustawy (Sejm IX kadencji, druk nr 3303) wprowadzenie art. 472aa upw stanowi konsekwencję zastąpienia przepisów o opłatach podwyższonych – przepisami o administracyjnych karach pieniężnych, z wyjątkiem wpływów z tytułu kar pieniężnych za: 1) dokonywanie poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego; 2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) odprowadzanie do wód – wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Art. 472aa w normatywnie określonych granicach rozwiąże luki i wadliwości dotychczas funkcjonującej opłaty podwyższonej za nielegalne korzystanie z wód. Należy bowiem mieć na uwadze, że opłata podwyższona spełnia konstrukcyjnie cechy administracyjnej kary pieniężnej, mimo że nie jest tak nazwana (wyrok WSA w Opolu z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Op 515/21, wyrok WSA w Lublinie z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 210/22). Zdaniem Sądu nieuzasadnione są zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie. Sąd podziela stanowisko Dyrektora, że art. 272 ust. 6b upw należy dekodować w ten sposób, że każdy przypadek wprowadzania ścieków do wód i ziemi dokonywany przez podmiot, który nie posiada obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, wymaga przeprowadzenia kontroli gospodarowania wodami, w trakcie której zostanie ustalony wolumen wprowadzonych ścieków, poprzez przyjęcie ilości wynikającej z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (art. 272 ust. 6b upw). Przepisy nie przewidują innego sposobu ustalenia opłaty zmiennej dla przypadku korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ani nie określają odstępstw od zastosowania tego przepisu. Co więcej, na skutek zmiany stanu prawnego podstawy prawne ponoszenia opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód i ziemi bez wymaganego pozwolenia zostały uchylone, a na mocy art. 477aa ust. 1 pkt 2 oraz art. 472aa ust. 3 pkt 2 upw od 1 stycznia 2024 r. bezprawne działania polegające na wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia podlegają odpowiedzialności administracyjnokarnej. Natomiast opłata zmienna po nowelizacji Prawa wodnego ma cechy opłaty za korzystanie ze środowiska. Jak z tego wynika, ustawodawca wyodrębnił z instytucji opłat element bezprawności za korzystanie z usługi wprowadzania ścieków do wód i ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i uczynił go przedmiotem postępowania karnoadministracyjnego prowadzonego z uwzględnieniem przepisów działu IVa kpa. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w istotnym dla sprawy okresie ten, kto wbrew przepisowi art. 389 pkt 1 upw korzystał z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne, podlega karze pieniężnej. Podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód i ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi 500% opłaty zmiennej. Jeżeli więc ustawodawca odrębnie unormował zasady i tryb ustalania opłaty zmiennej za wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego oraz zasady i tryb wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, to nieuprawnione jest tym samym twierdzenie, że opłata zmienna za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ma charakter sankcyjny, w związku z czym powinny znaleźć do niej zastosowanie zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisy o administracyjnych pieniężnych. Niemniej jednak ze względu na sposób ustalenia opłaty zmiennej zachowała ona charakter represyjny i stanowi prawnie uregulowaną reakcję na działania podmiotu podejmowane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W kontrolowanej sprawie sposób ustalenia wysokości opłaty z art. 272 ust. 6a i art. 272 ust. 6c upw pozostaje wiążący w każdym przypadku wprowadzania ścieków do wód i ziemi bez takiego pozwolenia. Jednak Sąd uwzględniając poglądy prezentowane w uchwale NSA w Warszawie z 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPS 13/98, oraz uchwale NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, stwierdził, że podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Odrzucenie tego poglądu, przy założeniu, że w postępowaniu administracyjnym mogą być stosowane normy o charakterze represyjnym, mogłoby prowadzić w poszczególnych sprawach do kolizji z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości. Nie można uznać za całkowicie wyłączoną możliwości wykazania w postępowaniu administracyjnym, że naruszenie prawa nastąpiło wyłącznie z przyczyn niezależnych od podmiotu, który nie dopełnił obowiązku. Stosowanie przepisów o charakterze represyjnym nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego: zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego. Tym samym niedopuszczalne jest obciążanie podmiotu ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ. Każdą sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności czy podmiot wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Dotyczy to więc okoliczności, kiedy wniosek o wydanie pozwolenia został złożony oraz oceny czy wniosek spełniał ustawowe wymagania Natomiast podmiot, składając wniosek o wydanie pozwolenia, powinien uwzględnić okres konieczny do wydania pozwolenia. W sprawie niniejszej aktywność organu nie stała w żaden sposób w sprzeczności z wymienionymi wyżej gwarancjami konstytucyjnymi. Jak to już ustalono wyżej, Dyrektor podjął czynności w sprawie z wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez zbędnej zwłoki, a powodem niewydania decyzji na wniosek skarżącej, w pożądanym przez nią terminie, była konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Nie wystąpiło zatem opóźnienie w załatwieniu sprawy, które byłoby skutkiem niedziałania Dyrektora. Stąd argumentacja skargi skonstruowana na podstawie twierdzenia o przewlekłości postępowania organu nie znajduje uzasadnienia w warunkach niniejszej sprawy. Sąd stwierdził też, że strona skarżąca składając 22 lipca 2024 r. wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, co miało miejsce wraz z końcem dnia 28 sierpnia 2024 r., powinna liczyć się z tym, że począwszy od 29 sierpnia 2024 r., wprowadzając ścieki na dotychczasowych zasadach, może działać w sposób sprzeczny z prawem, co w demokratycznym państwie prawnym, nie może zasługiwać na aprobatę. Dodać też trzeba, że zagadnienia dotyczące przewlekłego prowadzenia wspomnianego postępowania lub bezczynności organu mogły być kwestionowane przez stronę skarżącą w drodze ponaglenia, a następnie skargi do Sądu, z których to instrumentów Spółka nie skorzystała. Sąd dostrzegł, że opłata zmienna ustalona według ilości ścieków wynikającej z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi oraz według najwyższej dopuszczalnej wartości substancji zanieczyszczających dla danego rodzaju ścieków może prowadzić do ustalenia opłaty zmiennej w kwocie wyższej w stosunku do opłaty zmiennej ustalonej według wolumenu ścieków rzeczywiście zrzuconych oraz na podstawie rzeczywistych wartości substancji zanieczyszczających zawartych w zrzuconych ściekach. Sąd uznał jednak, że działanie Dyrektora w stanie faktycznym sprawy było zgodne z regulacjami wynikającymi z art. 272 ust. 6b i art. 272 ust. 6c pkt 2 upw oraz nie stanowiło naruszenia art. 2 lub art. 7 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, mieściło się bowiem w zakresie jego ustawowo określonych kompetencji i obowiązków. W ocenie Sądu prawidłowa jest argumentacja organu, zgodnie z którą podmioty korzystające z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub z jego przekroczeniem są obowiązane do ponoszenia opłaty zmiennej, co stanowi wyraz realizacji zasady "zanieczyszczający płaci". Wymierzona opłata jest wynagrodzeniem za gospodarcze korzystanie ze środowiska naturalnego, które dziś uważa się za dobro wspólne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 1999 r., sygn. akt U 4/98). Jak stanowi art. 414 ust. 1 pkt 1 upw pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Jednakże w myśl art. 414 ust. 2 upw pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3 upw (m.in. na usługi wodne), nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w art. 414 ust. 1 pkt 1 upw, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Według art. 545 ust. 7 upw pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573, a więc na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.), zachowują moc. Zestawienie art. 545 ust. 7 upw z art. 414 ust. 2 upw prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. (wyrok NSA z 19 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 3258/21). Takim właśnie pozwoleniem, wydanym 29 sierpnia 2014 r., na okres do 28 sierpnia 2024 r., legitymowała się skarżąca. Zatem nic nie stało na przeszkodzie do tego, by Spółka złożyła wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego w warunkach z art. 414 ust. 2 upw, czego jednak zaniechała. Okoliczność ta dodatkowo świadczy o tym, że zarzuty skargi dotyczące opieszałości organu są bezpodstawne. Z przytoczonych wyżej unormowań wynika, że skarżąca powinna legitymować się w spornym okresie ważnym pozwoleniem wodnoprawnym na wykonywanie usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu oczyszczonych ścieków bytowych do cieku wodnego. Warunek ten w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, pomimo wydania 3 października 2024 r. nowego pozwolenia wodnoprawnego nie został spełniony. Z przepisów art. 272 ust. 6, ust. 6b i ust. 6c upw wynika, że mają one charakter bezwzględnie obowiązujący, o czym świadczą użyte przez ustawodawcę zwroty "ustala" i "przyjmując". Oznacza to, że w każdym przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez podmiot, który nie posiada wymaganego (aktualnego/ważnego) pozwolenia wodnoprawnego organ zobowiązany jest, po uprzednim przeprowadzeniu kontroli gospodarowania wodami, w trakcie której ustali ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, do ustalenia opłaty zmiennej z tego tytułu w sposób przewidziany w powyższych przepisach. Tym samym organ, zgodnie z językową wykładnią przepisów, nie może odstąpić od ustalenia opłaty zmiennej w przewidzianym wyżej trybie szacunkowym, nie może jej również miarkować, a decyzja w przedmiocie opłaty zmiennej ma charakter związany. W tym stanie sprawy, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ prawidłowo odkodował znaczenie normatywne art. 278 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 6b i 6c upw, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie niezasadnymi. Jeżeli strona skarżąca w III kwartale 2024 r. w okresie od 29 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r. wprowadzała ścieki do wód, nie legitymując się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym na wspomnianą wyżej usługę wodną, to organ prawidłowo nie uwzględnił wniesionej przez Spółkę reklamacji i ustalił z tego tytułu opłatę zmienną na podstawie art. 272 ust. 6, ust. 6b i ust. 6c upw, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Dyrektor poprawnie określił wysokość opłaty zmiennej, uwzględniając art. 272 ust. 6 upw oraz § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg) substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,4) i ilości tej substancji (37751,07600 kg). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 upw). Dla ścieków komunalnych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. W ocenie Sądu organ zebrał w sprawie kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego niewadliwie ustalił stan faktyczny sprawy. Wyniki poczynionych ustaleń organ zobrazował w motywach decyzji, sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ jasno i rzeczowo wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej wpływające na określenie wysokości spornej opłaty zmiennej. Sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza automatycznie jej wadliwości, a co za tym idzie konieczności jej usunięcia z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę. Na zasadzie art. 199 ppsa, ze względu na oddalenie skargi, strony postępowania sądowoadministracyjnego samodzielnie ponoszą postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.