I SA/Op 27/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20 oddalającym skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Op 27/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę J. B. (dalej taż: skarżący, strona) o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20 oddalającym skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Orzeczenie to wraz ze sporządzonym pisemnym uzasadnieniem zostało doręczone ustanowionemu w drodze prawa pomocy pełnomocnikowi z urzędu w dniu 8 kwietnia 2021 r., w następstwie czego sporządził on w dniu 6 maja 2021 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a którą to opinię Sąd przesłał skarżącemu. Skarżący pismem z dnia 24 maja 2021 r. kwestionując powyższe orzeczenie Sądu wniósł własną skargę kasacyjną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna może być skutecznie wniesiona, jeżeli odpowiada wymaganiom określonym w art. 175 § 1 p.p.s.a. oraz art. 176 p.p.s.a Skarga kasacyjna, na co wielokrotnie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym, jest środkiem prawnym wysoce sformalizowanym, a wymogi formalne i materialne, jakimi jest obarczona, służą ustaleniu ponad wszelką wątpliwość zakresu rozpoznania sprawy przez NSA. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie nieważność postępowania bierze pod uwagę z urzędu. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Nie jest zatem dopuszczalne konkretyzowanie, uściślanie, czy korygowanie skargi kasacyjnej przez Sąd kasacyjny, ani dokonywanie wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków (wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1401/05, LEX nr 262797). Ustawodawca, mając jednak na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego, nieprecyzyjnego sformułowania skargi kasacyjnej, uniemożliwiającego jej rozpoznanie, wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski. W myśl art. 175 skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (§ 1), w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami – może być sporządzona przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej – przez rzecznika patentowego (§ 3). Wymóg ten nie obowiązuje wtedy, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2), jak również wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a). Skarga kasacyjna jest zatem szczególnym pismem procesowym, który musi czynić zadość wymaganiom dla pisma procesowego (art. 176 § 2 p.p.s.a.) oraz musi zostać sporządzona przez osobę do tego uprawnioną. Wniesienie skargi kasacyjnej osobiście przez skarżącego stanowi brak nieusuwalny, niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 176 i art. 193 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd odrzuca skargę kasacyjną bez wzywania do uzupełnienia innych braków. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna z dnia 24 maja 2021 r. została sporządzona i podpisana osobiście przez skarżącego. Z akt sprawy nie wynika, aby był on adwokatem, radcą prawnym lub innym uprawnionym podmiotem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wniesiona skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, a zastosowanie znajdzie przepis art. 178 p.p.s.a., w myśl którego w takim wypadku wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że Sąd doręczając, przy piśmie z dnia 14 maja 2021 r. odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 6 maja 2021 r., jednocześnie pouczył skarżącego, że "skarga kasacyjna, pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym (...)" (k. 69 akt sądowych). Ponadto informując stronę, że postanowieniem z dnia 24 maja 2021 r. WSA w Opolu odrzucił zażalenie skarżącego, na postanowienie tut. Sądu z dnia 2 kwietnia 2021 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20, Sąd wskazał m.in., że wzruszenie ww. postanowienia może nastąpić jedynie poprzez wniesienie skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika. Pomimo tego pouczenia, skarżący złożył skargę kasacyjną sporządzoną przez siebie osobiście. Nie wskazał przy tym, aby legitymował się uprawnieniami zawodowymi, które umożliwiają mu samodzielne sporządzenia tak sformalizowanego środka odwoławczego. Jak wyżej wskazano, z akt sprawy fakt ten również nie wynika. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu – działając na podstawie art. 178 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak też skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym – orzekł jak w sentencji postanowienia.