Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Op 25/26

Wyrok WSA w Opolu z 20 maja 2026 r., I SA/Op 25/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
20 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2025 r., nr SKO.40.2120.2025.ro w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości w roku 2022 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Niemodlina z dnia 15 kwietnia 2025 r., nr CUW.0910.6.2023-1, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej P. Ł. kwotę 2.147,00 zł (słownie złotych: dwa tysiące sto czterdzieści siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. Ł. [dalej: skarżący, strona] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu [dalej: SKO, Kolegium] z 31 października 2025 r., nr SKO.40.2120.2025.ro, uchylająca w całości decyzję Burmistrza Niemodlina [dalej: Burmistrz, organ I instancji] z 15 kwietnia 2025 r., nr CUW.0910.6.2023-1, określającą kwotę dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości przez [...] w N. [dalej: [...]] w roku 2022 r. przypadającą do zwrotu w łącznej kwocie 10.289 zł oraz orzekająca co do istoty sprawy, poprzez określenie stronie kwoty dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości w roku 2022 w związku z funkcjonowaniem [...] w N., przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy Niemodlin w wysokości 8.231 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Burmistrz przeprowadził w [...] kontrolę w zakresie rzetelności wykazywania liczby dzieci w informacjach miesięcznych za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji w tym okresie, której ustalenia opisano w protokole kontroli oraz w wystąpieniu pokontrolnym. Następnie Burmistrz zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie rzetelności wykazywania liczby dzieci w informacjach miesięcznych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. oraz prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji w tym okresie. Decyzją z 15 kwietnia 2025 r. organ I instancji określił kwotę dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości przez [...] w miesiącach: I, II, V, VIII, IX, X, XI, XII 2022 r. przypadającą do zwrotu w łącznej kwocie 10.289 zł. Burmistrz w uzasadnieniu stwierdził, że wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji, a dotacja nie może odpowiadać faktycznej liczbie uczniów wówczas, gdy będzie ona obejmować osoby, które wprawdzie do przedszkola były zapisane, lecz do niego nie uczęszczają. Dotacja ma zapewnić wykonywanie zadań oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a te mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki. W ocenie organu I instancji, w przypadku dzieci wpisanych do dzienników zajęć, statusu ucznia nie można przypisać tym dzieciom, które nie miały odnotowanej żadnej obecności w danym miesiącu, a miesiąc ten był pierwszym lub ostatnim miesiącem obowiązywania umowy z rodzicami dziecka, dziecko to bowiem jeszcze lub już nie było beneficjentem pobranej dotacji. Z decyzją tą nie zgodził się skarżący i wniósł odwołanie do SKO. Kolegium wydało 31 października 2025 r. decyzję reformatoryjną, której mocą określiło stronie kwotę dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości w roku 2022 w związku z funkcjonowaniem [...], przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy Niemodlin w wysokości 8.231 zł. W uzasadnieniu przywołało przepisy: art. 60, art. 67, art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.) [dalej: ufp], art. 17, art. 34 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2026 r. poz. 650) [dalej: ufzo]. Następnie SKO wyjaśniło, że dotacja udzielana jest zgodnie z przepisami (art. 17 ust. 3, art. 34 ust. 2 ufzo) "na każdego ucznia", tj. na osobę, która nie tylko formalnie zapisana jest do placówki, ale także faktycznie do niej w danym miesiącu uczęszcza. Dotacja oświatowa ma charakter celowy, jest więc przeznaczona na wykonywanie przez placówkę konkretnych zadań oświatowych – w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, te zaś mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki. Jeżeli dziecko w zajęciach nie uczestniczy, to przyznanie świadczenia naruszałoby zasadę celowości dotacji. Wysokość dotacji (wypłacanej miesięcznie) powinna odpowiadać rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Stąd na organ prowadzący nałożony został obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. Przyjmuje się, że w okresie nieobecności spowodowanej chorobą, zdarzeniem losowym lub wynikającej z kalendarza zajęć w placówce przedszkolnej – dotacja przysługuje. Innymi słowy, okresowa nieobecność dziecka spowodowana chorobą czy przerwą wakacyjną nie powoduje utraty statusu ucznia, a placówka, która nie skreśliła dziecka z listy uczniów, zachowuje prawo do dotacji za okres takiej przemijającej nieobecności. Od tego rodzaju sytuacji odróżnić natomiast należy przypadki, w których dziecko trwale zaprzestaje uczęszczania do przedszkola i decyzją rodziców nie wróci już na zajęcia prowadzone w placówce – nawet jeśli w dalszym ciągu obowiązuje umowa. Umowy cywilnoprawne pomiędzy rodzicem a placówką nie skutkują prawnie względem organu dotującego niepubliczną placówkę. Brak formalnego rozwiązania umowy z rodzicami (np. z uwagi na okres wypowiedzenia) nie może skutkować prawem do dalszego pobierania dotacji. Kwestia formalnego ustania statusu ucznia i momentu, w jakim ono następuje, nie jest przesłanką określenia kwoty dotacji do zwrotu. Na organie prowadzącym placówkę spoczywa obowiązek bieżącego kontrolowania (i uwzględniania przy ubieganiu się o dotację) absencji uczniów, badania jej przyczyn, zwłaszcza gdy okres absencji jest znaczny, w tym, gdy rodzice stanowczo informują o rezygnacji z posyłania dziecka do placówki. Wbrew zatem stanowisku strony możliwe jest rozróżnienie statusu wychowanka niepublicznej placówki w zależności od jego obecności i uzależnienie od takiego rozróżnienia nabycia prawa do dotacji. Kolegium poddało analizie frekwencję wymienionych w uzasadnieniu dzieci i ustaliło, że w odniesieniu do tych dzieci organ I instancji trafnie przyjął, iż w analizowanym okresie nie były w stosunku do nich realizowane dotowane zadania [...] w postaci kształcenia, wychowania i opieki. Dzieci te były nieobecne w placówce przez pełny miesiąc kalendarzowy lub pełne miesiące kalendarzowe, po których zostały formalnie wypisane z placówki. W ocenie Kolegium ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że wymienieni wychowankowie nie uczęszczali faktycznie do [...] w zakwestionowanych miesiącach kalendarzowych, a w toku postępowania (jak też poprzedzającej postępowanie kontroli) nie przedłożono żadnych dowodów podważających powyższe ustalenia. Beneficjent ograniczył się w tym zakresie do argumentacji, że z uwagi na "gotowość" [...] do świadczenia usług opiekuńczych dotacja oświatowa należy się również na dziecko nieobecne, co jednak nie może odnieść zamierzonego skutku. SKO podniosło, że na gruncie analizowanej sprawy zasadne jest przyjęcie, że "stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości" nastąpiło z dniem zapoznania się z protokołem kontroli, który ten fakt stwierdzał. Protokół kontroli z 5 kwietnia 2024 r. doręczony został pełnomocnikowi strony 24 kwietnia 2024 r., stąd termin zwrotu zakończył bieg wraz z upływem 15 dni od daty otrzymania przez stronę protokołu (czyli 9 maja 2024 r.). Odsetki ustawowe w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczyć natomiast należy od dnia następnego po upływie terminu zwrotu. Kolegium nie stwierdziło przesłanek uzasadniających przeprowadzenie wnioskowanej przez skarżącego rozprawy administracyjnej. Mając na względzie zasadę ekonomiki postępowania, odstąpiło jednocześnie od wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, w postępowaniu odwoławczym nie zebrano bowiem żadnych nowych dowodów w sprawie, a rozstrzygnięcie zostało oparte na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji. Z opisaną decyzją nie zgodziła się strona i wniosła skargę do Sądu. Decyzję zaskarżyła w całości, zarzucając: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 ufzo w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący pobrał dotację w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji błędne nakazanie mu zwrotu, podczas gdy przedszkolakiem jest każde dziecko zapisane do przedszkola, dotacja na ucznia przedszkola jest należna na każde dziecko zapisane do przedszkola, dla prawidłowości pobrania dotacji nie ma znaczenia czasowa nieobecność dziecka w przedszkolu, lecz jego status ucznia wynikający z woli stron. 2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) [dalej: kpa], poprzez brak podjęcia przez organy obu instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia: - oparcie wydanej przez SKO decyzji na niedostatecznie zebranym materiale dowodowym, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego; - przeprowadzenie postępowania bez poszanowania zasady praworządności oraz udziału czynnego strony, co wyrażało się w szczególności uniemożliwieniu końcowego wypowiedzenia się w sprawie, co miało zasadnicze znaczenie na wynik sprawy, uniemożliwiło bowiem skarżącemu przedstawienie oświadczeń rodziców, co do których organ wskazywał na ich brak w aktach sprawy, a z których wprost wynika do kiedy kwestionowani uczniowie byli uczniami przedszkola; - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pomimo dowodów znajdujących się w aktach sprawy, świadczących o zgodnym z prawem wykorzystaniu otrzymanej dotacji, a w konsekwencji tego wyciągnięcie wniosków nieadekwatnych i sprzecznych z obowiązującym orzecznictwem, jak i samym materiałem dowodowym; - nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a oparcie się głównie na ustaleniach poczynionych przez Burmistrza, podczas gdy obowiązkiem Kolegium było nie tylko formalne wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji, lecz powinno ono zostać poprzedzone merytorycznym zbadaniem okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi celem wykazania rzeczywistego posiadania statusu ucznia przez zakwestionowanych wychowanków placówki. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu zaznaczyło, że wiarygodnymi i rzetelnymi dowodami potwierdzającymi obecność dzieci w przedszkolu są znajdujące się w aktach sprawy dzienniki zajęć. Z dokumentów tych wynika, iż wyszczególnieni w decyzji uczniowie nie uczęszczali faktycznie do przedszkola w kwestionowanych miesiącach kalendarzowych. Argumentacja podnoszona przez skarżącego, co do "gotowości" [...] do świadczenia usług opiekuńczych nie zasługuje w ocenie SKO na uwzględnienie, a strona w toku postępowania nie przedłożyła dowodów podważających poczynione przez organ ustalenia. Pobranie dotacji w wysokości nadmiernej ma charakter obiektywny, tj. niezależny od wiedzy czy winy beneficjenta. Samo formalne związanie umową i przeświadczenie – tak beneficjenta, jak i rodzica – że dziecko pozostaje wychowankiem przedszkola w okresie obowiązywania umowy, nie rodzi prawa do dotacji. W toku rozprawy pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko zawarte w skardze i przedstawił argumentację na poparcie swojego stanowiska. Szczególnie podkreślił, że kwestie dotacyjne nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od zapisów umowy cywilnoprawnej łączącej skarżącego z rodzicami dzieci uczęszczających do placówki. Wskazał, że zakwestionowane pobyty dzieci dotyczą okresu, w którym dzieci uprawnione były do korzystania z usług przedszkola, ich nieobecność miała wówczas charakter czasowy, a jedynie przypadała na końcowy okres cyklu umowy. Brak jest bowiem dowodów świadczących o rezygnacji z korzystania z usług w okresie wypowiedzenia. Umowy też nie zostały rozwiązane ze skutkiem natychmiastowym. Jednocześnie wskazał, że rozszerza zarzuty skargi o naruszenie art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622) [dalej: op] w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zakresie naliczania odsetek w związku z przekroczonym trzymiesięcznym terminem (naruszenie, poprzez niezastosowanie wymienionych przepisów). Jednocześnie podkreślił, że organy dokonały błędnej wykładni art. 24 ufzo, pozbawiając skarżącego prawa do dotacji na dziecko przeniesione do przedszkola publicznego. Pełnomocnik skarżącego wskazał też, że ewidencja dzieci pod kątem statusu ucznia jest prowadzona w Systemie Informacji Oświatowej oraz w dziennikach zajęć. Podkreślił, że przedszkola prywatne nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji w postaci dzienników lekcyjnych i nie mają obowiązku prowadzenia tych dzienników, a przepisy rozporządzenia dotyczą tylko placówek publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Jak stanowi art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na zasadzie art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa). Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie wnosiła też o to strona. Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 106 § 3 ppsa sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przywołany przepis nie służy zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. W art. 106 § 3 ppsa ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 ppsa opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Nie można przyjąć, że przepis ten ustanawia jakikolwiek obowiązek Sądu. Po pierwsze ustawodawca posłużył się czasownikiem modalnym "może", przyznając sądowi swobodę oceny zasadności takiego działania. Po drugie sąd dysponuje zmultiplikowanym luzem decyzyjnym w tej kwestii, skoro potrzeba przeprowadzenia dowodu uwarunkowana jest stanem niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sądu i brakiem przeszkody w postaci nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszystkie cztery wspomniane czynniki: niezbędność do wyjaśnienia, wystąpienie wątpliwości, ich istotność i brak nadmierności przedłużenia procesu, mają charakter ocenny i podlegają rozważeniu przez sąd na podstawie okoliczności danej sprawy oraz charakteru dowodów, które miałyby zostać ewentualnie przeprowadzone (wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 122/23). W ocenie Sądu wnioski dowodowe zawarte w odpowiedzi na skargę dotyczą dopuszczenia dowodów z dokumentów, które w zasadzie powinny znaleźć się w aktach sprawy administracyjnej i na podstawie m.in. tych to dokumentów w pierwszej kolejności organ, a następnie Sąd, powinien rozpoznać sprawę, lecz strona obecnie objętych wnioskiem dowodowym dokumentów nie przekazała organowi i nie wnosiła o ich uwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy. Należy zatem powtórzyć, że art. 106 § 3 ppsa nie służy do podważania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Ponieważ jednak wnioskowane dowody zostały załączone do skargi, Sąd uznał, że stanowią one jej integralną część i są elementami popierającymi argumentację skarżącego, a tym samym – pomimo niewydania postanowienia o dopuszczeniu dowodów, podlegają analizie Sądu wraz z treścią wniesionej skargi. Z opisanych powodów Sąd, pomimo złożonego wniosku, nie wydał postanowienia o dopuszczeniu dowodów w trybie art. 106 § 3 ppsa. Przeprowadzona przez Sąd, z zastosowaniem powyższych kryteriów, kontrola zaskarżonego aktu prowadzi do wniosku, że jest on wadliwy w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Pomimo tego Sąd nie znalazł podstaw, wbrew żądaniu skarżącego, do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 ppsa w związku z art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowego. Wynikający z akt administracyjnych stan faktyczny rozpoznanej sprawy wymaga bowiem szerszej i dokładniejszej analizy niż dotąd przeprowadzona przez organy obu instancji, co prowadzi do wniosku, że wymagane jest również uzupełnienie postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji publicznej. Materialnoprawną podstawą orzekania w sprawie są, obowiązujące w roku 2022, przepisy ustawy o finansach publicznych, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz ustawy prawo oświatowe. Zgodnie z art. 126 ufp, dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Szczególny charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji polega na tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, na realizację konkretnego zadania. Dotacje przekazane beneficjentom nie tracą publicznego charakteru. Beneficjent nie staje się ich właścicielem, a jedynie dysponentem środków publicznych przyznanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na realizację ściśle określonego zadania, celu (wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1271/18). Dotacje pochodzą ze środków publicznych i sposób ich wykorzystania pozostaje pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany – do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na określone prawem zadania, w wyznaczonym prawem terminie i w sposób prawem określony. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega bowiem ochronie prawnej (wyrok NSA z 8.06.2017 r., sygn. akt II GSK 2722/15). Kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ufp są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 pkt 1 ufp). Do spraw dotyczących tych należności, a nieuregulowanych w ufp stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III op (art. 67 ust. 1 ufp). Według art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3 ufp). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 ufp). Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu określonego art. 252 ust. 1 ufp w odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 6 pkt 2 ufp). Jak stanowi art. 17 ust. 1 ufzo niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym otrzymuje na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, po spełnieniu warunków określonych w tej ustawie. Natomiast niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy (art. 17 ust. 3 ufzo). Ilekroć w ufzo jest mowa o uczniu – należy przez to rozumieć także słuchacza szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia i szkoły policealnej oraz dziecko korzystające z wychowania przedszkolnego (art. 2 pkt 33 ufzo). Istotna w sprawie dotacja została wypłacona z budżetu Gminy Niemodlin na podstawie art. 17 ust. 3 ufzo z przeznaczeniem na dofinansowanie działalności przedszkola, w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej (art. 35 ust. 1 ufzo). Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz art. 31 ust. 1, są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm. (art. 34 ust. 2 ufzo). Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest dokonanie wykładni prawa w celu ustalenia znaczenia kryterium wypłaty kwoty dotacji określonego jako "uczeń, będący w danym miesiącu roku budżetowego uczniem w placówce wychowywania przedszkolnego". W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedszkole nie jest zobowiązane do prowadzenia księgi uczniów, w której – zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. z 2024 r. poz. 50) – wpisuje się datę rozpoczęcia nauki w danej szkole oraz odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia. Wymóg taki nie wynika też z rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne szkoły i placówki artystyczne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. poz. 2474 ze zm.). Księgi uczniów nie posiadało również [...] w N. prowadzone przez skarżącego. [...] (placówka niepubliczna) prowadziło jednak dzienniki zajęć, o których mowa w § 2 w przywołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 25 sierpnia 2017 r. Do dziennika zajęć przedszkola wpisuje się w szczególności w porządku alfabetycznym nazwiska i imiona dzieci. W dzienniku odnotowuje się również obecność dzieci na zajęciach w danym dniu (§ 2 ust. 2 ww. rozporządzenia). Dzienniki te posłużyły organom do ustalenia frekwencji uczniów [...]. Należy jednak dostrzec, że niepublicznego [...] nie dotyczył art. 26 ust. 2 i art. 34 ust. 3 ufzo ustanawiający warunek wypłaty dotacji na ucznia szkoły niepublicznej związany z 50% frekwencją ucznia na zajęciach w miesiącu i związanej z jego niewypełnieniem korekty kwoty dotacji w miesiącu następnym. Jak wynika z powyższego, regulacje dotyczące dokumentacji nauczania i frekwencji dzieci w dotowanych niepublicznych przedszkolach są mniej rygorystyczne niż regulacje odnoszące się do szkół publicznych i dotowanych szkół niepublicznych. W kwestii ustalenia liczby uczniów[...] w konkretnym miesiącu i związanej z tym kwoty miesięcznej części dotacji należy też zwrócić też uwagę na przepisy uchwały Nr XLVIII/284/17 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych, działających na terenie Gminy Niemodlin, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości jej pobrania i wykorzystania (Dz.Urz.Woj.Op. z 2017 r. poz. 3358 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 tej uchwały podmiot uprawniony do otrzymania dotacji przekazuje Burmistrzowi informacje o aktualnej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca, na który udzielana jest część dotacji przypadająca na dany miesiąc – w terminie do 10 dnia tego miesiąca. W przypadku stwierdzenia przez podmiot uprawniony do otrzymania dotacji nieprawidłowości, co do podanych danych w złożonej informacji, o której mowa w ust. 1, jest on zobowiązany w terminie 7 dni od dnia stwierdzenia tych nieprawidłowości, do przedstawienia na piśmie Burmistrzowi Niemodlina korekty podanej wcześniej informacji (§ 4 ust. 4 ww. uchwały). Taka regulacja prowadzi do wniosku, że korekta informacji o aktualnej liczbie uczniów powinna nastąpić w przypadku podania nieprawidłowych wartości według stanu na pierwszy dzień miesiąca. Zatem zmiany liczby uczniów, które nastąpiły po pierwszym dniu miesiąca, nie aktywują obowiązku organu prowadzącego [...], polegającego na złożeniu korekty informacji. W takim stanie prawnym Sąd stwierdził, że co do zasady dziecko wpisane do dziennika zajęć [...] było jego uczniem i mogło być ujęte w liczbie uczniów wykazanych w celu uzyskania dotacji. Podważenie wiarygodności danych wynikających z dziennika zajęć wymaga wykazania, że uczeń nie figurował w pozostałej dokumentacji działania przedszkola, a wpis w dzienniku ujawnia ucznia w rzeczywistości niezapisanego do [...], ewentualnie ucznia już wypisanego z [...]. Natomiast zmniejszenie rzeczywistej liczby uczniów [...], które nastąpiło po pierwszym dniu miesiąca, wywołuje skutki w zakresie kwoty miesięcznej części dotacji dopiero w miesiącu następnym. Sąd podziela stanowisko, że w okresie nieobecności spowodowanej chorobą, zdarzeniem losowym lub wynikającą z kalendarza zajęć w placówce przedszkolnej dotacja oświatową przysługuje beneficjentowi, natomiast należy odróżnić od tego sytuacje, w których dziecko zaprzestaje uczęszczania do przedszkola i decyzją rodziców nie wróci już na zajęcia prowadzone w placówce – nawet jeśli w dalszym ciągu obowiązuje umowa z przedszkolem, ponieważ umowy cywilnoprawne, zawarte pomiędzy rodzicem a przedszkolem, nie wywołują skutków prawnych w zakresie relacji beneficjenta dotacji z donatorem. Dotacja jest bowiem zgodnie z art. 35 ufzo przyznawana na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, w stosunku do każdego ucznia. Oczywiste jest, że zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki – stąd obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. Dofinansowaniu podlega zadanie czy to kształcenia, czy wychowania, czy wreszcie opieki, które – z przyczyn oczywistych – nie może być wykonywane w stosunku do dziecka, któremu nie przysługuje status ucznia. W ramach dotacji przysługującej przedszkolu nie mogą być finansowane wydatki na dziecko, które nie było przedszkolakiem, gdyż nie były w odniesieniu do niego realizowane zadania, na które przysługuje dofinansowanie z budżetu gminy. Termin "każdy uczeń" musi być rozumiany jako wskazujący podmiot, który faktycznie korzysta z usług realizowanych przez przedszkole, ponieważ aktywność placówki wiąże się z faktycznym uczestnictwem dziecka w tego rodzaju działaniach. Dodać należy, że tylko faktyczne uczestnictwo w realizacji zadań przedszkola generuje niektóre wydatki określone w treści art. 35 ufzo, więc takie, które mogą być pokrywane z dotacji. Ten aspekt jest również istotny przy dokonywaniu wykładni pojęcia "każdy uczeń", do którego odsyła treść art. 34 ust. 2 ufzo. Z tych też powodów przepisy ustawy uzależniają możliwość uzyskania dotacji od przedstawienia w określonym czasie planowanej liczby uczniów (art. 33 ust. 1 ust. 1-2 ufzo), czy raportowania liczby uczniów, jak w przywołanej wyżej uchwale Rady Miejskiej w Niemodlinie wydanej na podstawie delegacji z art. 38 ust. 1 ufzo. Przedstawione regulacje prowadzą do wniosku, że pojęcie "każdego ucznia" musi być rozumiane w ten sposób, że jest nim dziecko, które na podstawie określonego tytułu prawnego korzysta z przedszkola, szkoły lub innej placówki wychowawczej, a więc faktycznie uczestniczy w realizacji jej zadań, a nieobecność w toku ich przebiegu nie jest wyrazem rezygnacji z udziału w działalności takiej placówki (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 273/16, wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4795/16). Tymczasem w sprawie rozpoznanej przez Sąd zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, że w zakwestionowanych przez organy miesiącach dzieci nie uczęszczały na zajęcia z tego powodu, że rodzice w miesiącu poprzedzającym zdecydowali o rezygnacji z opieki sprawowanej przez [...] w miesiącu kolejnym, za który Burmistrz żąda obecnie zwrotu dotacji, podczas gdy skarżący kategorycznie temu zaprzecza. Taka ocena organów obu instancji została sformułowana na podstawie sui generis domniemania faktycznego, popartego wnioskowaniem, że skoro dziecko nie zjawiło się ani jeden raz w [...] w konkretnym miesiącu i potem zostało wykreślone z dziennika zajęć, to rodzice wcześniej zdecydowali o rezygnacji z opieki przedszkolnej w danym miesiącu, a dziecko utraciło status przedszkolaka, przed faktycznym wykreśleniem go z dziennika zajęć. W stanie niniejszej sprawy takie wnioskowanie nie znajduje umocowania w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej. O ile niewątpliwe jest, że dzieci wykreślone z dzienników zajęć utraciły z dniem skreślenia status przedszkolaka, to już nie można – zdaniem Sądu – prosto wnioskować, że utraciły ten status w ciągu miesiąca poprzedzającego dzień skreślenia z listy w dzienniku zajęć lub miesiąca wcześniejszego, jak to ustaliły organy, i za miesiąc ostatni przed dniem wykreślenia dotacja nie powinna być na to dziecko wypłacona. Co więcej, przywołane wyżej przepisy, w szczególności uchwała w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych, działających na terenie Gminy Niemodlin, wskazują, że za miesiąc, w czasie którego rodzice dziecka zaprzestali korzystania z [...], dotacja na to dziecko przysługuje organowi prowadzącemu, ponieważ dniem ustalenia liczby przedszkolaków jest pierwszy dzień miesiąca, a nie dowolny dzień miesiąca. Tylko błąd w danych raportowanych według stanu na pierwszy dzień miesiąca zobowiązywał organ prowadzący [...] do skorygowania informacji miesięcznej. Tym bardziej brak jest prawnej przyczyny dokonania korekty dopiero po ustaleniu, że dziecko nie zjawiło się w danym miesiącu w [...] nawet w jednym dniu. Zatem nie można skutecznie zarzucić organowi prowadzącemu, że podał nieprawidłową liczbę przedszkolaków, chyba że przed pierwszym dniem miesiąca wiedział już o decyzji rodziców, że dziecko w nowym miesiącu nie przyjdzie do [...] w żadnym dniu tego miesiąca. Jednak pewności co do istnienia takiego elementu stanu faktycznego brak jest w niniejszej sprawie, a tym samym decyzja określająca wysokość dotacji podlegającej zwrotowi, jako pobranej w nadmiernej wysokości, była przedwczesna, bo nie została poparta wyjaśnieniem szczegółów dotyczących ustania relacji pomiędzy dziećmi wypisanymi z [...] a placówką, do której dotąd uczęszczały. Istotne jest również to, że w protokole kontroli oraz w decyzji Burmistrza, w odniesieniu do dzieci tam wymienionych, które nie były obecne nawet jeden raz w miesiącu, stwierdzono co do części z nich "brak wypowiedzenia". Warto też dostrzec, dla podkreślenia konieczności poddania analizie sytuacji każdego dziecka z osobna, że na przykład w przypadku wychowanka A. C., wypisanego z dniem 31 stycznia 2022 r., organ I instancji ustalił, że od początku stycznia 2022 r. w dzienniku zajęć dziecko miało wykreślone rubryki do odnotowywania obecności, co wskazuje, ale nie przesądza, o tym, że skarżący wiedział, iż dziecko nie będzie uczestniczyło w styczniu 2022 r. w zajęciach prowadzonych przez [...]. Zagadnienie to wymaga jednak wyjaśnienia. Zatem w toku ponownie prowadzonego postępowania organy zobowiązane będą do ustalenia okoliczności faktycznych i dokonania oceny ich skutków prawnych odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku utraty statusu ucznia przez dziecko, które uczęszczało do [...], z uwzględnieniem powyższych rozważań Sądu. Dalej w kwestii zastosowania art. 24 ust. 1-2 ufzo, zgodnie z którym jeżeli jednostka samorządu terytorialnego uzyskała informację, że uczeń placówki wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 16-21 ufzo, jest uczniem więcej niż jednej takiej placówki dotowanej przez tę jednostkę, występuje do tych placówek o uzyskanie od rodzica ucznia pisemnego oświadczenia wskazującego jedną z tych placówek jako placówkę, do której uczeń uczęszcza w danym roku szkolnym, i przekazanie go tej jednostce samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia tego wystąpienia; dotację, o której mowa w art. 16-21 ufzo, od miesiąca następującego po miesiącu otrzymania oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje placówka wychowania przedszkolnego wskazana w oświadczeniu; Sąd stwierdził, że przepisy te dotyczą wszystkich dotowanych placówek wychowania przedszkolnego jednocześnie, tj. przedszkoli, oddziałów przedszkolnych oraz innych form wychowania przedszkolnego na terenie dotującej jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym, jeżeli dziecko jest jednocześnie uczniem samorządowej oraz dotowanej placówki wychowania przedszkolnego, to takiej dotowanej placówce wychowania przedszkolnego dotacja przysługuje w pełnej wysokości. Przepisy prawa oświatowego nie zabraniają bowiem uczęszczania przez jednego ucznia do więcej niż jednej placówki wychowania przedszkolnego (M. Pilich (red.), Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, Warszawa 2020, art. 24). Zatem również w przypadku dziecka J. R. konieczne będzie ustalenie, w jakim dniu roku budżetowego rodzice tego dziecka zdecydowali o rezygnacji z usług [...] i powiadomili o tym skarżącego, co będzie miało istotne znaczenie dla ustalenia, czy zasadnie dziecko zostało ujęte w złożonej przez stronę informacji o liczbie uczniów według stanu na dzień 1 września 2022 r. W zakresie zarzutu naruszenia art. 54 op, dotyczącego okresów nienaliczania odsetek, Sąd stwierdził, że problem ustalenia takich okresów nie jest materią, która podlegałaby rozstrzygnięciu w decyzji o zwrocie dotacji. Oczywiście okresy nienaliczania odsetek mogłyby zostać wskazane w decyzji, lecz miałoby to walor wyłącznie informacyjny i stanowiłoby element uzasadnienia decyzji, a nie jej rozstrzygnięcia. Problem wysokości odsetek i przerw w ich naliczaniu będzie miał istotne znaczenie dopiero w przypadku, gdyby strona została zobowiązana do zwrotu części dotacji na podstawie decyzji podlegającej wykonaniu. Sądowi jest wiadome z urzędu, jak również w pewnym zakresie wynika to z akt administracyjnych, że skarżący, który został poddany kontroli wykorzystania dotacji oświatowej, pozostaje w długotrwałym sporze z organem udzielającym dotacji i już wnosił skargi na decyzje nakazujące mu zwrot dotacji (sygnatury akt: I SA/Op 726/24, I SA/Op 765/25, I SA/Op 971/25, a także zaskarżył uchwałę Nr XX/133/25 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych [...] (Dz.Urz.Woj.Op. z 2025 r. poz. 1701) (sygn. akt I SA/Op 715/25) oraz uchwałę Nr XLVIII/284/17 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych [...] (Dz.Urz.Woj.Op. z 2017 r. poz. 3358) (sygn. akt I SA/Op 457/21). Istotne jest też to, że zagadnienia związane z oceną prawidłowości rozliczenia dotacji oświatowej cechują się znacznym stopniem skomplikowania w aspekcie dowodowym i w aspekcie prawnej oceny wydatków poniesionych ze środków publicznych. W takim stanie niniejszej sprawy nic nie stało na przeszkodzie (a z pewnością nie przyczyniłoby się do zbędnego przedłużenia postępowania administracyjnego, lecz mogłoby skutkować uzyskaniem przez Kolegium dodatkowych wyjaśnień i argumentów strony, jak również być może nowych dowodów uzupełniających dotychczasowe postępowanie wyjaśniające), by umożliwić stronie wypowiedzenie się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego (art. 10 § 1 kpa), sygnalizując w ten sposób, że dobiega końca czas, w którym mogłaby zgłosić wnioski dowodowe i wyrazić stanowisko w sprawie. Sąd, oceniając negatywnie działanie skarżącego polegające na przedkładaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów, które powinny być złożone do akt postępowania administracyjnego i ocenione przez właściwe w sprawie organy, nie może jednocześnie nie zauważyć, biorąc pod uwagę wszystkie materiały i dowody zebrane w sprawie oraz wszystkie zarzuty skargi, że strona skutecznie wykazała, iż administracyjne postępowanie wyjaśniające nie objęło swym zakresem wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 kpa). Z tego powodu, w realiach tej konkretnej sprawy, Sąd stwierdził, że brak zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, mógł istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Na podstawie art. 89 kpa: § 1. Organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. § 2. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W takim stanie prawnym Sąd stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym postępowanie wyjaśniające może przybrać jedną z dwu równoważnych form – postępowania gabinetowego lub rozprawy. Powyższe formy postępowania wyjaśniającego nie mogą być stosowane zamiennie. Rozprawa musi być przeprowadzona, gdy zachodzą ku temu ustawowe przesłanki wskazane w przepisie. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie postępowania gabinetowego. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje reguła, że organ administracji rozpoznaje sprawę na rozprawie (H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, art. 89). Zatem w sprawie niniejszej SKO zasadnie stwierdziło, że brak jest wystarczających podstaw do wyznaczenia rozprawy administracyjnej, tym bardziej że strona nie umotywowała należycie swego wniosku, a przeprowadzenie rozprawy w trybie art. 89 kpa nie było obligatoryjne. Wobec powyższej oceny Sąd stwierdził, że znajdują uzasadnienie zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 2 w zw. z art. 35 ust. 1 ufzo w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp, w sytuacji, gdy przedszkolakiem jest każde dziecko zapisane do [...], dotacja na ucznia jest należna na każde dziecko zapisane do [...], a dla prawidłowości pobrania dotacji nie ma znaczenia czasowa nieobecność dziecka w przedszkolu, lecz jego status ucznia wynikający z woli rodziców oraz nawiązania albo rozwiązania relacji z [...]; 2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 136 § 1 kpa, poprzez brak podjęcia przez organy obu instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz jej załatwienia. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy powinny uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i zalecenia co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa). Przedstawiona przez Sąd analiza dotąd ustalonego stanu faktycznego sprawy, w kontekście przepisów wymienionych ustaw oraz przepisów innych aktów stanowienia prawa, do których ustawy te odsyłają, będzie determinowała konieczność podjęcia czynności postępowania wyjaśniającego przez organy administracyjne. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Na zasądzone w punkcie 2 wyroku koszty postępowania składają się uiszczony wpis – 330 zł, stawka opłaty za czynności adwokackie – 1.800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł (art. 205 § 2 ppsa).

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Inne Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska Anna Komorowska-Kaczkowska /przewodniczący/ Remigiusz Mazur /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny