I SA/Op 1057/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Ż. na uchwałę Rady Powiatu Namysłowskiego z dnia 28 października 2024 r., Nr VIII/46/2024 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia umorzyć postępowanie.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. Ż., zwanego dalej również skarżącym, jest uchwała Nr VIII/46/2024, Rady Powiatu Namysłowskiego z dnia 28 października 2024 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Powiatu Namysłowskiego. W § 1 przedmiotowej uchwały stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego Powiatu Namysłowskiego K. Ż., w związku z ustawowym zakazem łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W dniu 11 grudnia 2024 r., Wojewoda Opolski przekazał Sądowi rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 28 listopada 2024 r., nr PN.III.4131.2.6.2024, którym stwierdzono nieważność ww. uchwały Rady Powiatu Namysłowskiego z dnia 28 października 2024 r., Nr VIII/46/2024. Sprawa ta została odnotowana pod sygn. akt I SA/Op 49/25. Wyrokiem z dnia 6 marca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 28 listopada 2024 r., nr PN.III.4131.2.6.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu Namysłowskiego z dnia 29 października 2024 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego. Wyrok ten zaskarżył Wojewoda Opolski, wnosząc skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uwzględniając powyższe Sąd w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 1057/24, zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd podkreślił, że przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia postępowania, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. W ocenie Sądu, takim postępowaniem jest niewątpliwie postępowanie zarejestrowane pod sygn. akt I SA/Op 1057/24, związane z oceną legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Opolskiego z dnia 28 listopada 2024 r., nr PN.III.4131.2.6.2024, którym to rozstrzygnięciem stwierdzono nieważność uchwały stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, tj. uchwały Rady Powiatu Namysłowskiego z dnia 28 października 2024 r., Nr VIII/46/2024, w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Powiatu Namysłowskiego. Zawieszając postępowanie Sąd podniósł, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego nie jest prawomocne, a w wyniku jego wydania zaskarżona uchwała wyeliminowana została z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Zdaniem Sądu, brak prawomocności przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego wskutek złożenia na nie skargi kasacyjnej, będzie miało wpływ na wynik niniejszego postępowania. W przypadku bowiem oddalenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego, postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie stanie się bezprzedmiotowe. W przypadku zaś uwzględnienia skargi na ww. rozstrzygnięcie i uchylenia aktu nadzoru, skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie będzie podlegała rozpoznaniu. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt III OSK 1372/25, Naczelny Sąd Administracyjny - dalej zwany NSA, rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Op 49/25 i uchylił zaskarżony wyrok tut. Sądu, a także oddalił skargę (pkt 1) oraz zasądził od Powiatu Namysłowskiego na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2). Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2026 r., wydanym w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie sądowe wszczęte w niniejszej sprawie, należało umorzyć. Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Chodzi tutaj o powód inny niż skuteczne cofnięcie skargi (pkt 1) oraz śmierć strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (pkt 2). Bezprzedmiotowość postępowania z innych przyczyn w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. występuje wtedy, gdy w toku tego postępowania wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Sytuacja opisana w powołanym art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaistniała w niniejszej sprawy, bowiem przedmiot kontroli (czyli objęta skargą uchwała) został wyeliminowany z obrotu prawnego w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Opolskiego. Akt ten co prawda został uchylony przez Sąd I instancji, jednakże na skutek skargi kasacyjnej Wojewody Opolskiego - NSA uchyliło wyrok tut. Sądu i oddaliło skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze. Skutkiem tego, rozstrzygnięcie to pozostało w mocy, a w konsekwencji uchwała, której to rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdziło nieważność, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Jednocześnie uchwała ta stanowi przedmiot skargi, gdyż została zaskarżona w niniejszej sprawie. Tym samym, skoro skarżona w niniejszej sprawie uchwała nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, to również postępowanie sądowe w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe na skutek braku przedmiotu zaskarżenia. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały przez rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego, polegają bowiem na wyeliminowaniu postanowień uchwały z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały, są zatem dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia (por.: uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94, opubl. OTK 1994/2/44; wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawomocne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały przez Wojewodę Opolskiego w trybie nadzoru sprawia zatem, że Sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, co czyni postępowanie sądowe w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym, dając podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd wskazuje, że zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). W zakresie umorzenia postępowania sądowego ustawa przewiduje wyjątki określone w art. 201 § 1-2 p.p.s.a. Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli z powodu uwzględnienia skargi w całości w trybie autokontroli. Natomiast w razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2 p.p.s.a., to jest po skutecznym przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, przepis art. 206 p.p.s.a., dotyczący stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania, stosuje się odpowiednio. Skarżącemu nie przysługuje zwrot kosztów postępowania, zarówno wtedy, gdy jego skarga okazała się bezzasadna, jak i w przypadku, gdy orzeczenie sądu nie wypowiada się w kwestii zasadności skargi, bo była ona niedopuszczalna albo postępowanie sądowe okazało się bezprzedmiotowe (postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 5/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W takim stanie prawnym w sytuacji, gdy postępowanie sądowe zostało umorzone z powodu jego bezprzedmiotowości na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., brak jest podstaw do orzekania przez Sąd o kosztach postępowania, ponieważ zastosowanie znajduje reguła z art. 199 p.p.s.a., co oznacza, że każda ze stron sama ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu. Z tych względów, Sąd orzekł jak sentencji postanowienia.