I SA/Op 100/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 października 2023 r., nr SKO.051.182.2023 w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów postępowania w sprawie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia odrzucić skargę.

A. L. (zwany dalej skarżącym) działający przez adwokata A. P., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 13 października 2023 r., nr SKO.051.182.2023, a sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 411/23. Przedmiotowym pismem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (zwane dalej organem), ustosunkowało się do pisma z 27 września 2023 r. złożonego w imieniu skarżącego, a dotyczącego bezczynności działającego w imieniu Burmistrza Praszki - Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Praszce - polegającej na nieropoznaniu wniosku o zwrot kosztów postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 5 września 2023 r., nr [...], dotyczącej im. in. zwolnienia skarżącego z opłaty za pobyt ojca R. L. w [...] Domu Pomocy Społecznej [...] w N. Ww. pismem z 27 września 2023 r., pełnomocnik skarżącego wskazała, że na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.) - dalej zwanej K.p.a., ponagla Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Praszce działającego z upoważnienia Burmistrza Praszki, do niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej dotyczącej wniosku o zwrot kosztów postępowania (kosztów reprezentacji adwokackiej oraz kosztów dojazdu) zakończonego wydaniem decyzji 5 września 2023 r., nr [...]. Odnosząc się do powyższego, w zaskarżonym piśmie organ poinformował skarżącego, że ponaglenie w opisanej sprawie nie przysługuje. Powołując się na wskazany przepis prawa organ podniósł, że norma ta ma zastosowanie wyłącznie do "spraw administracyjnych" rozpatrywanych w trybie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami K.p.a., tj. w przypadku wszczęcia i prowadzenia postępowania zmierzającego do wiążącego ustalenia konsekwencji norm prawa materialnego w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w indywidualnej sprawie przez organ administracji publicznej w formie decyzji. W niniejszej sprawie natomiast, kwestia zwrotu kosztów postępowania stanowi sprawę wpadkową. Obowiązujące regulacje nie przewidują wniesienia ponaglenia na czynności faktyczne organu bądź podejmowane w innym (niż procedura administracyjna) trybie. Wobec tego organ poinformował, że brak jest możliwości rozpatrzenia złożonego ponaglenia. Na skutek zmian organizacyjnych Sądu powstałych od 1 stycznia 2024 r., niniejsza sprawa została zarejestrowana pod nową sygn. akt I SA/Op 100/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - dalej zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie skarga dotyczy pisma wydanego po wniesieniu ponaglenia na podstawie art. 37 K.p.a. Wyjaśnienia więc wymaga, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie jest zatem środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 P.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Jest to zatem środek zaskarżenia, odrębny od przewidzianego w art. 141 – 144 Kpa. Służy on jedynie zmotywowaniu organu do załatwienia sprawy w ustawowym terminie, a zakres czynności podejmowanych przez organ jest ściśle określony treścią art. 37 § 6 Kpa. Rozpoznanie ponaglenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nie zażalenie. Dodatkowo, w niniejszej sprawie organ uznał, że brak jest podstaw prawnych do złożenia takiego ponaglenia z uwagi, że zakres żądania w nim wyrażony, który nie mieści w pojęciu sprawy administracyjnej. W treści zaskarżonego pisma z 13 października 2023 r., organ odwoławczy w celu wyjaśnienia swojego stanowiska przedstawił krótko stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy prawne. Pismo to, o charakterze informacyjnym, nie mieści się więc w żadnej z wymienionych w powyższych przepisach kategorii aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pismo to nie zawiera istotnych elementów decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ale też w piśmie tym organ nie orzekał o jakichkolwiek uprawnieniach bądź obowiązkach skarżącego. W ocenie Sądu zaskarżone pismo z 13 października 2023 r., nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a jest jedynie formą zakomunikowania pewnych faktów jego adresatowi. Nie posiada ono cech żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 2a P.p.s.a. Również żadna z ustaw szczególnych nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego pisma do sądu administracyjnego. W świetle powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.