I SA/Lu 658/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę.

I SA/Lu 658/18 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") po rozpatrzeniu odwołania J. A. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości na 2007 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., natomiast w piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. doprecyzował, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1993-2007. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. SKO, odmawiając wszczęcia postępowania w powyższym przedmiocie, powołało się na upływ 5 - letniego terminu (art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), który uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wyraził przekonanie, że obowiązkiem organów podatkowych było rozważenie możliwości wszczęcia nadzwyczajnego trybu postępowania z urzędu, co nie jest ograniczone żadnym terminem. Swoją tezę uzasadniał stanowiskiem doktryny i orzecznictwa wypracowanego na kanwie uchylonego przepisu art. 177 k.p.a., którego aktualnie odpowiednikiem jest zastosowany w sprawie przepis art. 249 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając odwołanie SKO, wskazało, że decyzja wymiarowa za 2007 r. rok została wydana w roku 2008, a zatem 5 - letni termin na wniesienia żądania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności przewidziany w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, upłynął w roku 2013. Powołało się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, dodając, że termin, o którym mowa w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter nieprzywracalny i jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając przy tym naruszenie przepisów: art. 70 § 8, art. 247, art. 249 § 1 i 2 oraz art. 233 Ordynacji podatkowej. W jego przekonaniu, organ podatkowy powinien przytoczyć w uzasadnieniu decyzji wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonać - na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania - oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Argumentował nadto, że wierzytelność została zabezpieczona hipotekami na nieruchomościach, a zatem zgodnie z art.70 § 8 Ordynacji podatkowej nie podlega przedawnieniu pięcioletniemu. Dlatego – zdaniem skarżącego – SKO powinno zastosować w sprawie przepis art. 245 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę, SKO wnosząc o jej oddalenie, odwołało się do swojej dotychczasowej argumentacji. Pismem z dnia 15 stycznia 2019 r. złożonym na rozprawie SKO wyjaśniło, że od decyzji organu I instancji z dnia 14 marca 2008 r. wydanej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. nie wniesiono odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu. Kontrola sądu administracyjnego w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") - obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i czy poczynił prawidłowe ustalenia, co do stanu faktycznego stanowiącego podstawę jej zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie sporna pozostaje podstawa odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2007 r. Jak ustalił organ (a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez podatnika), w podatku od nieruchomości za 2007 r. wydana została przez Prezydenta Miasta L. decyzja z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Z pisma złożonego przez pełnomocnika SKO na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. wynika, że od ww. decyzji nie zostało wniesione odwołanie. Podatnik ustalenia tego nie zakwestionował, stwierdzając, że ze względu na upływ czasu, nie jest w stanie odnieść się do tej okoliczności (por. protokół rozprawy z dnia 16 stycznia 2019 r.). Należy przypomnieć, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest instytucją procesową, która stwarza możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zawierającej, w dacie jej wydania, jedną z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, przy czym, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wyłącznie przesłanek wymienionych enumeratywnie w tym przepisie i umożliwia usunięcie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji podatkowych. Jego istotą jest ustalenie, czy decyzja ostateczna dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy, co do jej istoty. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie to nie może się więc przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy. Warunkiem koniecznym stwierdzenia nieważności decyzji jest zakończenie postępowania decyzją ostateczną. W sytuacji, w której skarżący nie podważył ustalenia, że od decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2007 r. odwołania nie składał, należało uznać, że domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, która miała przymiot ostateczności. Zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Termin, o którym mowa w tym przepisie jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i jest to termin nieprzywracalny. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, który nie został zakwestionowany, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości na 2007 r., która została mu doręczona w dniu 8 kwietnia 2008 r. i stała się ostateczna. Wobec tego, zasadnie SKO uznało, że termin na wniesienie żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji upłynął w roku 2013, a konkretnie z dniem 8 kwietnia tego roku. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. Żądanie to zostało więc wniesione z uchybieniem terminu wynikającego z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Żaden ze sformułowanych w skardze zarzutów nie pozwala na podważenie stanowiska, że w sprawie, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym wszystkie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów oceniać należy poprzez pryzmat nie zachowania przez stronę terminu zawitego z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ma to ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Podkreślenia wymaga, że odmowa wszczęcia postępowania stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt V SA 2093/00 (publ. LEX nr 51308), odmowa rozpatrzenia żądania na podstawie art. 249 Ordynacji podatkowej jest orzeczeniem formalnym, bowiem po upływie pięciu lat od doręczenia decyzji wniesienie wniosku o stwierdzenie jej nieważności jest bezskuteczne, a organ nie może wszcząć już postępowania. Jakiekolwiek zatem zarzuty związane z wadliwością decyzji ostatecznej nie mogły zostać merytorycznie rozpatrzone. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.