I SA/Lu 358/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. - w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2018 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2018 r.

Wnioskiem dołączonym do skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 października 2017 r., skarżący W. C. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnią córką - uczennicą gimnazjum. Jedynym źródłem utrzymania rodziny był dochód z prowadzonej działalności gospodarczej (sprzedaż maszyn rolniczych), która w chwili obecnej jest zawieszona. Majątek skarżącego stanowi natomiast gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fiz. wraz z zabudowaniami (dom o pow. [...] m2, [...] budynki gospodarskie), maszynami rolniczymi (ciągnik, kombajn) wyposażeniem (śrutownik, mieszalnik pasz, samochód osobowy Mercedes [...]) oraz inwentarzem ([...] szt. trzody chlewnej). Skarżący jest również właścicielem działek leśnych o pow. [...] ha. Wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżący wskazał kredyt w kwocie [...]zł, telefon i RTV ([...] zł), woda, prąd, gaz (ok. [...] zł), leczenie ([...] zł), czynsz dzierżawny ([...] zł/rok), ubezpieczenie KRUS ([...] zł/rok), ubezpieczenie budynków ([...] zł/rok) oraz podatek rolny ([...] zł/rok). Poza tymi kwotami skarżący wskazał jeszcze na wydatki związane z zakupem żywności, środków chemicznych, ubrań oraz edukacją córki. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, oceniając przedstawioną sytuację materialno- finansową jako niewiarygodną. Od postanowienia referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1359 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie referendarza sądowego, jest prawidłowe. Skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższych regulacji stwierdzić trzeba, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w formularzu o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Złożony przez skarżącego wniosek o prawo pomocy nie zawierał informacji o stronie dochodowej skarżącego, przy czym, jak wynika z wniosku, nie były to rubryki nieświadomie pominięte. Podatnik wiedział o obowiązku ich wypełnienia, a pomimo to w rubrykę nr 10. Dochody wpisał przy każdym członku rodziny "brak". W rubryce 9. dodał, iż w chwili obecnej nie posiada źródeł dochodu. Oznacza to, że wnioskodawca w sposób świadomy podał Sądowi informację, że utrzymuje się wraz z rodziną nie osiągając żadnych dochodów (i nie posiadając też oszczędności, z których mógłby przynajmniej przez jakiś czas finansować swoje utrzymanie). Co więcej, wydatków, które pokrywa "z niczego" jest dość sporo, bo są to opłaty za wywóz śmieci, prąd, woda, gaz, opłaty związane z nieruchomością, koszty ogrzewania, konserwacje i naprawy, a poza tym wyżywienie, środki chemiczne, ubrania, składki KRUS, wydatki nastoletniej córki, która ma "szczególne potrzeby konsumpcyjne i edukacyjne". Jak wynika z wniosku podatnik ma też kredyt gotówkowy ([...]) i nie podaje, aby zalegał ze spłatą rat. W ocenie Sądu, okoliczność, że wnioskujący o prawo pomocy ponosi liczne wydatki związany z codziennym utrzymanie 3-osobowej rodziny oznacza tylko tyle, że posiada jakieś źródło ich finansowania, którego nie wskazał Sądowi, oświadczając o zupełnym braku jakichkolwiek dochodów w rodzinie. Nie przedstawił zatem Sądowi, w sposób świadomy i celowy, dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach. Inna rzeczą jest też, że posiadając kilkanaście hektarów gruntów rolnych, las, budynki gospodarskie i trzodę strona osiąga dochody z tego tytułu, jednak nie uznała z jakiś powodów za słuszne podanie ich wysokości Sądowi. Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Skarżący nie przedstawił rzetelnych, wiarygodnych okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej, co oznacza, że nie wykazał, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Do skarżącego zaś, jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy, należało wykazanie, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1- § 3 P.p.s.a., sąd postanowił jak w sentencji.