I SA/Lu 297/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na informację Prezydenta Miasta Lublin z dnia 14 marca 2023 r. w przedmiocie dotacji w zakresie dopuszczalności skargi postanawia odrzucić skargę.

Stan sprawy przedstawia się następująco: M. G. 13 marca 2023 r. zwróciła się do M. W. (zgodnie z adresami poczty elektronicznej) z prośbą o wyjaśnienie, w jaki sposób została naliczona dotacja za luty 2023 r. dla szkół [...] w L., w tym dla Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych. W tej prośbie M. G. przedstawiła tabelę z własnym wyliczeniem kwot dotacji za luty 2023 r. M. W. 14 marca 2023 r. odpowiedział na adres poczty elektronicznej M. G., że przedstawione zestawienie tabelaryczne zawiera nieaktualne stawki. Stwierdził przy tym, że w lutym dotacja przekazana szkołom "zawierała wyrównanie lub potrącenie dotacji od stycznia - już po nowych stawkach". W dalszej kolejności M. W. wyjaśnił, że aktualizacje stawek obowiązują z wyrównaniem od stycznia 2023 r. i jednocześnie zaznaczył, że przesyła link do obowiązujących stawek. C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (spółka) wniosła skargę na czynność dokonaną przez Prezydenta Miasta Lublin (organ) w postaci błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r. Spółka powołała się na art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U.2022.2082 ze zm. - u.f.z.o.), art. 3 § 2 pkt 4 ustawy "Prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwaną dalej p.p.s.a.)". Zarzuciła naruszenie: - art. 26 § 2, art. 33 ust. 1 u.f.z.o., "art. 1 ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14", art. 10, art. 11, "art. I", art. 170 § 1 ustawy Prawo oświatowe (Dz.U.2023.900) przez ustalenie miesięcznej stawki dotacji na słuchacza w kwocie 2,63 zł, co stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej, a w konsekwencji pozyskiwać środków na kredytowanie działalności szkoły; - art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.) przez ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, co narusza prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do kształcenia. W konsekwencji spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka zasadniczo argumentowała, że organ przyjął stawkę dotacji na słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] poniżej 3 zł. W 2022 r. stawka tej samej dotacji była kwotą około 60 zł miesięcznie na jednego słuchacza. Oznacza to, zdaniem spółki, że szkoła została pozbawiona środków na bieżącą działalność, a szkoły niepubliczne są w ten sposób dyskryminowane. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a dodatkowo skarga jest spóźniona. W dalszej kolejności organ domagał się oddalenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie sądowe pełnomocnik spółki sprecyzował, że zaskarżona czynność pochodzi z 14 marca 2023 r. i jest to informacja o obowiązujących stawkach dotacji w 2023 r. Złożył również pełnomocnictwo udzielone M. G. przez prezesa zarządu spółki do pozyskiwania informacji w zakresie kwot dotacji, przysługujących szkołom [...] (pełnomocnictwo nie jest opatrzone datą). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga spółki jest niedopuszczalna. Spółka w skardze jednoznacznie określiła zaskarżoną czynność organu jako błędne ustalenie wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r. Zatem przede wszystkim trzeba zauważyć, że spółka opisała zaskarżoną czynność jako ustalenie dotacji należnej w całym dotowanym roku 2023. Określając przedmiot zaskarżenia, spółka posługiwała się pojęciem dotacji należnej w wymienionym roku, nie zaś pojęciem stawki dotacji przypadającej na słuchacza szkoły. Dopiero w uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka już konkretnie skupiła swoją uwagę na stawce dotacji oświatowej, przypadającej na słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L.. Jednak niezależnie od uzasadnienia zarzutów i wniosków zawartych w skardze strona skarżąca ma obowiązek konkretnego określenia przedmiotu zaskarżenia stosownie do art. 57 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 ze zm. - P.p.s.a.). Skoro spółka w skardze opisała zaskarżoną czynność organu jako ustalenie dotacji należnej w 2023 r. to nie można pominąć, że dotacja należna spółce w 2023 r. jest wypadkową między innymi stawki przypadającej na jednego słuchacza oraz liczby słuchaczy w całym dotowanym roku. Wynika to z art. 26 ust. 1 - ust. 8 u.f.z.o. W piśmie, stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądowe, spółka opisała przedmiot zaskarżenia jako informację organu z 14 marca 2023 r. o obowiązujących stawkach dotacji w 2023 r. z wyrównaniem od stycznia 2023 r. Jak wynika z przedstawionych sądowi akt, 13 i 14 marca 2023 r. M. G. i M. W. (według adresów poczty elektronicznej) wymienili informacje o jednostkowych stawkach dotacji i liczbie uczniów za luty 2023 r., nie zaś o dotacji należnej w 2023 r. Co więcej, w omawianej informacji M. W. stwierdził jedynie, że stawki dotacji zaprezentowane przez M. G. w zestawieniu tabelarycznym są nieaktualne, a przekazana dotacja w lutym zawierała wyrównanie lub potrącenie od stycznia 2023 r. według nowych stawek. M. W. zaznaczył przy tym, że przesłał link do obowiązujących stawek. Wobec tego - ściśle rzecz biorąc - stwierdzenia M. W. zawarte w omawianej informacji z 14 marca 2023 r. nie obejmowały ani ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r., ani konkretnej wielkości stawki dotacji na słuchacza tej szkoły w 2023 r. W rezultacie informacja przesłana przez M. W. nie skonkretyzowała wysokości stawki dotacji oświatowej. Tym bardziej nie skonkretyzowała wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r., stanowiącej przedmiot zaskarżenia zgodnie z treścią skargi. Przesłanie linku do obowiązujących stawek dotacji było wyłącznie odesłaniem do lektury tego dokumentu, ale nie stanowiło czynności, w ramach której organ samodzielnie ustaliłby konkretne stawki dotacji, przypadające na słuchacza konkretnej szkoły w całym 2023 r. W tym stanie sprawy w obrocie prawnym nie istnieje czynność opisana w skardze jako przedmiot zaskarżenia. Należy zaznaczyć, że skarga została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, na którym spoczywają podwyższone standardy staranności w formułowaniu skargi do sądu. W takiej sytuacji sąd w żadnym razie nie był uprawniony do podejmowania prób odczytywania przedmiotu zaskarżenia poprzez argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi i w efekcie do przyjęcia, że przedmiot zaskarżenia w istocie rzeczy miałby być inny niż wyraźnie opisany w skardze przez profesjonalnego pełnomocnika. Za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw władzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej i charakteryzują się między innymi jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (...), ZNSA 2006/2/18-19). W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (czyli już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008/5/51). Omawiane czynności stanowią działania faktyczne, które w wyniku ich realizacji wywołują następstwa w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis prawa wiąże z ich podjęciem (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H.Beck wydanie 7. s. 79-80). Natomiast, jak to zostało omówione wyżej, w realiach analizowanej sprawy w informacji z 14 marca 2023 r. M. W. nie przedstawił żadnych konkretnych wielkości kalkulacyjnych dotyczących dotacji dla Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r. Odpowiedź M. W. sprowadzała się do ogólnego stwierdzenia, że stawki przedstawione przez M. G. dotyczące lutego 2023 r. są nieaktualne, a dodatkowo trzeba jeszcze uwzględnić wyrównanie lub potrącenie oraz do odesłania do lektury zestawienia obowiązujących stawek. W tej informacji - ściśle rzecz biorąc - M. W. nie stwierdził, jaką konkretną stawkę dotacji uznał za prawidłową w odniesieniu do słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r. ani jaka jest konkretna wysokość dotacji należnej na rzecz prowadzenia tej szkoły w 2023 r. Z powodów omówionych wyżej sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 P.p.s.a.