Sygnatura
I SA/Lu 244/21
I SA/Lu 244/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-10-06
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Data orzeczenia
- 6 października 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] r. oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok podatkowy 2017 w kwocie [...]zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy ustalił podatnikowi wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok podatkowy 2017, przyjmując do opodatkowania: - budynki mieszkalne - o pow. 101 m2 ; - pozostałe budynki - o pow. 68,75m2; - grunty pozostałe (11 działek ewidencyjnych) o łącznej powierzchni: 8.648 m2; - działki leśne o pow. 0,8098 ha. Podkreślono, że skarżący, mimo stosownego wezwania, na rok podatkowy 2017 nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości, a jedynie informację w sprawie podatku leśnego, w której wykazano do opodatkowania las o pow. 0,8098ha. W tych okolicznościach, w dniu 14 grudnia 2017 wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe. Stan faktyczny sprawy, tj. przedmiot opodatkowania został ustalony na podstawie aktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków (powierzchnia działek i ich bonitacyjne oznaczenie) oraz na podstawie ustaleń protokołu oględzin budynków, położonych na działkach przy ul. [...]: z dnia 27 sierpnia 2015 r. i 10 marca 2020 r. (powierzchnia budynków gospodarczych). Stwierdzono, że opodatkowane działki w ewidencji gruntów są oznaczone jako "B" i "Bp" (8.648.00m2) i z tego tytułu zastosowano stawki przewidziane dla gruntów "pozostałych" – [...] zł/m2. Wymiaru podatku leśnego dokonano na podstawie złożonej informacji. Powierzchnia budynku mieszkalnego została ustalona na podstawie informacji z dnia 14 listopada 2016r. W rozpoznaniu odwołania podatnika organ odwoławczy podkreślił, że J. P. za rok podatkowy 2017 nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku leśnego. W przedstawionej sytuacji obowiązuje zatem pięcioletni termin przedawnienia z art. 68 § 2 pkt 1 O.p. co oznacza, że decyzja wydana została przed upływem tego terminu. Organ podkreślił, że w okresie od dnia 30 listopada 2017r. do 27 lutego 2019r. - na wniosek strony skarżącej - w sprawie toczyło się bezskuteczne postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 lutego 2019r. sygn. akt I SA/Lu 760/18), co w oczywisty sposób wpłynęło na bieg i czas trwania postępowania. Strona nie została pozbawiona możliwości działania, stosowano wobec niej art. 200 § 1 O.p., a jej pełnomocnik zapoznał się z materiałem dowodowym w sprawie. Odnosząc się do zarzutów strony organ stwierdził, że w sprawie uzasadnione były podstawy do ustalenia przedmiotu opodatkowania na podstawie zapisów w ewidencji gruntów. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że J. P. (w roku podatkowym 2017, jak i w dacie orzekania), pozostaje właścicielem działek: - nr [...], pow. 0,0764, ozn. B - tereny mieszkaniowe przy ul. [...] w [...]; - nr [...] - działki leśne - oznaczone [...] o łącznej pow. 0,898ha; - przy ul. [...]: nr [...], [...] - o łącznej powierzchni 0,7884 ha - oznaczone: B - tereny mieszkaniowe i Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy. Działki, położone przy ul. [...] powstały w wyniku realizacji uchwały [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne [...] I" w [...]. Uchwała zatwierdziła geodezyjny projekt scalenia i podziału nieruchomości na działki budowlane w granicach gruntów objętych opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. [...] i ten stan został odzwierciedlony w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla m. [...] Wyrokiem z dnia 26 listopada 1998r. sygn. akt II SA/Lu [...] Sąd stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej jest niezgodna z prawem, ale – zdaniem organu - powyższe rozstrzygnięcie nie wyeliminowało uchwały z obrotu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych podkreśliło, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla postępowań w sprawach ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, rolnym, leśnym. Dopiero ewentualna zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków, dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne, może stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Organ wskazał, że poza sporem pozostają przyjęte do opodatkowania powierzchnie budynku mieszkalnego i gospodarczego. Skarżący kwestionuje natomiast ustalenia postępowania scaleniowego w stosunku do działek położonych przy ul. [...]. W tych sprawach toczyły się postępowania administracyjne w kierunku zmiany w zapisach w ewidencji gruntów (bezskuteczne) oraz postępowania sądowe (wieczysto-księgowe). Z aktualnej treści księgi wieczystej nr [...] (stan na dzień 1 lutego 2021 r.) wynika, że J. P. jest właścicielem działki o nr ewid.: [...] nr [...] (działki leśne) i nr [...] i [...] (działki uczestniczące w postępowaniu scaleniowym). Aktualne zapisy księgi wieczystej nie uwzględniają działek powstałych w wyniku scalenia i przedstawiają stan prawny działek nr [...] i [...] przed postępowaniem scaleniowym. Wpisy dotyczące oznaczenia właściciela nieruchomości zawarte w ewidencji i w dziale II księgi wieczystej pozostają zgodne – stwierdzają, że właścicielem opodatkowanych działek jest J. P.. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale I księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k winny być korelowane z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 u.k.w.h. Zgodnie z pierwszym z przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie "katastru" należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k). W razie, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawniane w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej - co ma miejsce w omawianej sprawie - sąd rejonowy winien dokonać na wniosek właściciela nieruchomości sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 u.k.w.h). Powyższe zdaniem organu wskazuje na zależność opisu nieruchomości w dziale I księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami (ewidencja gruntów i budynków) organu podatkowego. Zapisy działu I księgi wieczystej nie określają powierzchni działek, brak jest oznaczenia dotyczącego użytków gruntowych i klas gleboznawczych, co – zdaniem organu - uniemożliwia prawidłowe zakwalifikowanie do opodatkowania poszczególnych nieruchomości podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym czy podatkiem leśnym. Za niezasadny uznano zarzut skarżącego, iż w 2017 r. posiadał wyłącznie działkę o nr [...] o pow. 0,0764 ha oraz dwie działki lasu o nr [...] o pow. 0,8098ha. Jak ustalono, nie został on pozbawiony własności działek powstałych w wyniku postępowania scaleniowego, jak też działek o nr [...] i [...] wymienianych w księdze wieczystej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wadliwość rozstrzygnięcia organu I instancji i naruszenie art. art. 6 c ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym - u.p.r. Zaskarżoną decyzją ustalono jedynie wymiar podatku od nieruchomości i podatku leśnego z wyłączeniem podatku rolnego, co nie dawało podstaw do określenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Zważywszy jednak na fakt, że wymiaru podatku od nieruchomości i podatku leśnego dokonano w prawidłowej wysokości, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia stanowiłoby o nieuzasadnionym przedłużeniu postępowania podatkowego, co doprowadziłoby do naruszenia art. 125 § 1 O.p. Na powyższą decyzję J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżył ją w całości, zarzucając naruszenie: przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 233 §1 pkt. 1 w zw. z art. 120 , art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak zgromadzenia całości dokumentów, pomimo wniosku strony o ich uzupełnienie, co wynika z naruszenia zasady wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i co w konsekwencji doprowadziło do wadliwych ustaleń faktycznych; 2. art. 188 w związku z art. 198 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego w celu ustalenia istotnych okoliczności sprawy; 3. art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady otwartego sytemu dowodów, z uwagi na zastosowanie pozaprawnej oceny ich dopuszczalności; 4. art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przez organ podatkowy wniosku dowodowego strony; 5. art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych - bez wymaganej wnikliwości w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego; 6. art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez brak podjęcia wszystkich działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego; 7. art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśniania przesłanek jakimi kierowały się organy prowadząc postępowanie podatkowe; 8. art. 2a. Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości, to jest niezgodności zapisu księgi wieczystej z zapisem w ewidencji gruntów powstałej na wskutek niehonorowania orzeczeń sądowych przez ewidencję gruntów i budynków oraz przez organy podatkowe; 9. art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wnikliwego zbadania sprawy i załatwienia jej bez zbędnej zwłoki; 10. art. 139 w związku z art. 140 Ordynacji podatkowej przez organ I instancji poprzez dwuletnią bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego oraz brak powiadomień o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie; 11. art. 139 w związku z art. 140 Ordynacji podatkowej przez organ II instancji poprzez bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz niepowiadomieniu strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie; 12. art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie stronie przez organ I instancji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, a tym samym pozbawienie strony przysługującego jej uprawnienia; 13. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom (takim jak orzeczenia sądowe) odmówił wiarygodności, również poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej udowodnionych faktów z przytoczeniem przepisów prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o zasadzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący nie mógł sprostać oczekiwaniom organu co do wykazania stanu posiadanej nieruchomości, bo nie był on zgodny z zapisem w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego, w odpowiedzi na wezwanie organu, w piśmie z dnia 4 listopada 2017 r. opisano sytuację oraz wyszczególniono nieruchomości, których skarżący jest właścicielem. Prezydentowi Miasta wszczął jednak postępowanie podatkowe, które zobowiązany był zakończyć do dnia 4 lipca 2018r. Od dnia 5 lipca 2018r. do dnia 9 października 2020r. pozostawał w całkowitej bezczynności, naruszając w ten sposób art. 139 i art. 140 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniu organu, postępowanie w przedmiocie zawieszenia trwało od dnia 30 listopada 2017r (data wniosku podatnika) do dnia 28 czerwca 2018r. (data postanowienia SKO). Przewlekłości postępowania – zdaniem skarżącego – dopuściło się również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które prowadziło postępowanie odwoławcze od dnia 20 stycznia 2021 r. do dnia 7 kwietnia 2021 r., nie powiadamiając podatnika o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy. Skarżący powiadomił, że w sprawie bezczynności organu złożył w dniu 10 kwietnia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Podkreślił, że nie kwestionował ustaleń postępowania scaleniowego w stosunku do działek przy ul. [...], lecz wykonywanie tej uchwały przez służby geodezyjne. Uchwała scaleniowa podjęta została z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza że istnieją nieprawidłowości, których naprawa nie należy do organów geodezyjnych. Ponadto skarżący kwestionuje przyjęcie do scalenia nieruchomości, których nie posiadał (działki [...] i [...] załącznik nr [...] do uchwały), co spowodowało okradzenie właściciela z 300m2 ziemi przy okazji scalenia. Podatnik stwierdził, że w 2017r. posiadał tylko działkę numer [...] o pow. 0,0764 ha położoną przy ul. [...] oraz działki o numerach [...] oznaczone jako lasy. Przedstawiony przez organ odwoławczy stan księgi wieczystej na dzień 1 lutego 2021 r. nie odpowiada stanowi księgi wieczystej w roku podatkowym 2017. Organ, pomimo wniosku strony, nie włączył w poczet materiału dowodowego i nie ocenił dokumentów, które potwierdzają stanowisko strony. Postępowanie prowadzone było zatem nierzetelnie, z pominięciem istotnych dowodów i okoliczności. Decyzja organu drugiej instancji wydana została bez uzasadnienia faktycznego i prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się zdaniem strony do zarzutów odwołania, co stanowi naruszenie art. 210 § 1 pkt. 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego, organ nie podjął działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a dodatkowo pozbawił stronę przysługującego jej prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i prawa do złożenia wniosków dowodowych. Skarżący podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie tylko zapis w ewidencji gruntów jest nie zgodny z zapisem księgi wieczystej, ale również podatek nie został naliczony zgodnie ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji nie ujawniono bowiem trzech działek nr [...], nr [...], nr [...], dla których jako właściciel wykazany jest J. P., a za które nie jest pobierany podatek. Z tych względów podatnik uznał, że wadliwość ewidencji powoduje, że organ winien ustalić podstawę opodatkowania z jej pominięciem. Dane z ewidencji nie są bowiem zgodne ze stanem rzeczywistym, zaś organ podatkowy nie może bezkrytyczne powoływać się na zasadę związania danymi ewidencyjnym, jeżeli może to prowadzić do wydania rozstrzygnięcia, które w istotny sposób może naruszyć prawo. Skarżący podkreślił że organ drugiej instancji prowadził postępowanie stronniczo, nierzetelnie i nieobiektywnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w wyniku postępowania scaleniowego wyodrębniono 10 działek, stanowiących własność J. P.. Znalazło to odzwierciedlenie w zapisach ewidencji gruntów i budynków, która – z uwagi na fakt niezłożenia przez podatnika informacji za 2017 r. - stanowiła podstawę wymiaru podatku od nieruchomości. Zdaniem organu, podatnik nie podważył skutecznie domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego, dlatego organy nie miały prawa pominąć ewidencji. Organ wskazał nadto, że działki nr [...] nie zostały wymienione w ewidencji, stanowią one przedmiot współwłasności z Gminą Miejską [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i z tego względu podlega oddaleniu. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość określenia przez organ podatkowy podstawy opodatkowania. Organ kierował się w tym względzie zapisami aktualnej w roku podatkowym ewidencji gruntów i budynków stwierdzając, że jest nimi związany. Skarżący natomiast twierdził, że zapisy ewidencji w zakresie określenia właściciela nieruchomości są niezgodne ze stanem rzeczywistym oraz wpisami w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (u.p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Statuowana tym przepisem zasada związania organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków jest podatnikowi znana, bowiem powoływał się na nią (a okoliczność ta jest objęta notoryjnością urzędową) w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2016 r. Stanowisko o mocy wiążącej zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego (por. uchwała skałau siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt II FPS 1/09). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013r. sygn. akt II FPS 2/13 wskazał, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W konsekwencji powyższego NSA stwierdził, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, tj. dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność ze stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem, czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. akt II FSK 1647/12). Z przywołanych uchwał wynika, że organ zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dopiero wówczas, gdy posłużenie się wyłącznie tymi danymi wiązałoby się z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W niniejszej sprawie podatnik nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r., ograniczając się jedynie do informacji w sprawie podatku leśnego. Tymczasem z rejestrów wynikało, że jest on właścicielem nieruchomości gruntowych i budynkowych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Powyższe stało się przyczyną do wszczęcia postępowania podatkowego, w ramach którego skarżący formułował zarzuty co do rzetelności zapisów ewidencji gruntów i budynków. Kwestia ta podlegała rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu, które zakończyło się decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r., w której odmówiono dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wpisów dotyczących działki podlegającej scaleniu, tj. działki nr [...] oraz decyzją z dnia [...] w której umorzono postępowanie w sprawie żądania sprostowania wpisu w tym rejestrze. Organ I instancji wydał decyzję wymiarową po dacie tych rozstrzygnięć. W realiach sprawy był zatem uprawniony i zobowiązany do wykorzystania dla ustalenia podstawy opodatkowania zapisów ewidencji gruntów i budynków, które – po kontroli organu właściwego – nie zostały wzruszone. W zakresie budynków położonych na działce nr [...] przy ul. [...] (co do których stwierdzono rozbieżności między ewidencją gruntów i budynków a stanem faktycznym) organ włączył do materiału dowodowego sprawy protokoły z oględzin (dwukrotnie przeprowadzonych). W trakcie tych czynności dokonano ustaleń w zakresie ilości budynków posadowionych na działce, ich funkcji i powierzchni użytkowej. W ten sposób wykonano wytyczne sądowe zawarte w wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 lutego 2019 r. sygn akt I SA/Lu 774/18, dotyczącego podatku od nieruchomości za 2016 r. W konsekwencji poczynionych czynności dowodowych dokonano ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem leśnym, która w 2017 r. była taka sama, jak w roku podatkowym 2016 (prawomocny wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 marca 20121 r., sygn. akt I SA/Lu 491/20). W toku postępowania podatnik nie wykazał, iżby pomiędzy wskazanymi latami podatkowymi doszło do zdarzeń, powodujących zmiany w zakresie posiadanych nieruchomości gruntowych i budynkowych. Podniesiony w skardze zarzut, że decyzją nie objęto należących do podatnika działek nr [...] jest niezasadny, bowiem wskazane nieruchomości mogą być objęte bez przeszkód odrębną decyzją podatkową. Granice niniejszej sprawy wyznacza natomiast treść kontrolowanej decyzji (art. 134 § 1 p.p.s.a.), w której wskazano w podstawie opodatkowania określone nieruchomości gruntowe i budynkowe. Uwzględnienie stanowiska podatnika spowodowałoby zresztą ewentualne orzekanie na jego niekorzyść, czego wprost zakazuje przepis art. 134 § 2 p.p.s.a. Podnoszone z kolei okoliczności związane z orzecznictwem sądów powszechnych w sprawie wpisów w księdze wieczystej nr [...] nie mogą prowadzić, wbrew stanowisku strony skarżącej, do pominięcia zapisów ewidencji gruntów i budynków w sprawie podatkowej, bowiem wskazana powyżej decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. zapadła po dacie postanowienia sądu wieczystoksięgowego z dnia 21 września 2015 r. i po rozstrzygnięciu apelacji wnioskodawcy – Gminy [...] w sprawie sygn. akt [...]. Oznacza to, że organ rozstrzygający o aktualności i poprawności wpisów w ewidencji gruntów i budynków musiał uwzględnić stanowisko sądu powszechnego wyrażone w uzasadnieniu postanowienia, a jeśli tego nie uczynił – okoliczność ta mogła stanowić podstawę wywiedzenia przez stronę środka odwoławczego. W żadnym razie jednak takiej procedury nie może zastępować działanie organu podatkowego. Księga wieczysta jest powszechnym publicznym rejestrem, który przedstawia stan prawny nieruchomości. Wpis do księgi wieczystej nie kreuje jednak prawa własności, a jedynie prawo takie ujawnia. Dlatego nieujawnienie nieruchomości w księdze wieczystej nie jest dowodem na fakt, że dana osoba nie jest właścicielem. Sąd wieczystoksięgowy odmawia bowiem dokonania wpisu także wówczas (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), gdy wnioskodawca nie złożył wymaganego kompletu dokumentów, niezbędnych do oceny statusu właściciela (współwłaściciela). To jednak nie oznacza, że automatycznie wykreśleniu winny podlegać wpisy w ewidencji gruntów i budynków. W razie niezgodności opisu nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, pierwszeństwo mają dane z ewidencji, a nie te wpisane do księgi wieczystej. To dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych (art. 21 ust. 1 p.g.k. i 26 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). To zatem dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Nie sposób zatem uznać, że organ zaniechał przeprowadzenia właściwego w swym zakresie postępowania dowodowego, a zebrane dowody ocenił nierzetelnie i sprzecznie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a przez to naruszył normy art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 198 O.p. Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera deficyty w zakresie faktycznym i prawnym, przez co nie poddaje się kontroli sądowej. Organ z wymagana starannością odniósł się do wszystkich istotnych w sprawie zagadnień, ustalił ważne dla rozstrzygnięcia fakty, omówił dowody i poddał je właściwej ocenie, która znalazła wyraz w motywach decyzji. Odniósł się też do zarzutów odwołania. Wbrew stanowisku skarżącego, organ nie odmówił wiarygodności orzeczeniom sądowym, a jedynie – podobnie jak Sąd w niniejszej sprawie – wskazał na ich wpływ na rozstrzygnięcie podatkowe. Nie można więc uznać, że dopuścił się błędów w ocenie dowodów. Nie pominął też żadnego z dowodów zgłoszonych przez skarżącego, bowiem zostały one włączone w poczet materiału, jakim (w aktach administracyjnych) dysponował organ oraz obecnie sąd administracyjny. To, że wywiódł z dowodów tych odmienne wnioski niż podatnik, nie stanowi o naruszeniu wskazywanych w skardze przepisów procesowych. Jak przyznał organ, w sprawie wadliwie zastosowano art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (u.p.r.), dokonując łącznego wymiaru zobowiązania, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, że taka uproszczona forma poboru podatków może mieć zastosowanie wówczas, gdy obowiązek podatkowy obejmuje równocześnie podatek od nieruchomości lub podatek leśny i podatek rolny. W omawianej sprawie niespornie nie istnieje podstawa do zastosowania omawianej konstrukcji łącznego zobowiązania podatkowego, bowiem na podatniku ciąży podatek od nieruchomości i podatek leśny. Niemniej jednak opisywana wadliwość rozstrzygnięcia nie może – w ocenie Sądu – dyskredytować kontrolowanej decyzji i stanowić podstawy jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Ustawodawca w art. 6c u.p.r. nie wprowadził odrębnego rodzaju zobowiązania podatkowego. Łączne zobowiązanie pieniężne, jak już powiedziano, jest wyłącznie formą poboru należnego zobowiązania (w jednej decyzji), w skład którego i tak wchodzą co najmniej dwa odrębne zobowiązania. Ich treść w żadnym razie nie ulega zmianie. Stąd dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienie nie miało zasadniczego wpływu na prawa i obowiązki podatnika. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej trzeba zaznaczyć, że skarżący nie wskazał, który z przepisów prawa został niekorzystnie dla niego zinterpretowany przez organy podatkowe. Analizując przy tym zaprezentowaną przez podatnika argumentację Sąd uznał, że skarżący upatruje naruszenia tego przepisu w wydaniu niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia, bez dążenia przez organy podatkowe do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego. Tymczasem art. 2a Ordynacji podatkowej stanowi, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Należy zauważyć, że ta zasada ma zastosowanie do istniejących wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego i nie odnosi się do ustaleń faktycznych. Takie stanowisko dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i Sąd ten kierunek w pełni aprobuje (por. wyroki: z dnia 8 marca 2017 r. sygn. II FSK 3234/16, z dnia 22 lutego 2017r. sygn. II FSK 256/15). Podatnik w żaden sposób nie uzasadnił zgłoszonych zarzutów naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), zasady praworządności (art. 120 O.p.) oraz zasady wyjaśniania (art. 124 O.p.). Enigmatyczne przywołanie treści tych przepisów nie może zostać uznane za skutecznie uzasadniony zarzut. Z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika zaś, by organy podatkowe zlekceważyły swoje obowiązki w stopniu dającym podstawę do podniesienia wskazanych zarzutów. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Wbrew stanowisku skarżącego, zawiadomieniem z dnia 22 października 2020 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 10 listopada 2020 r.) wyznaczono mu 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył pismo oraz zaświadczenie lekarskie dla jego pełnomocnika. W piśmie złożył wniosek o włączenie w poczet materiału dowodowego tych dokumentów, które w znacznej większości znajdowały się już w aktach sprawy i które zostały już ocenione jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wniósł też o przesunięcie terminu zapoznania się z aktami do dnia 22 listopada 2020 r. (termin zaleconego przez lekarza dystansu społecznego z uwagi na infekcję dróg oddechowych). Organ, jakkolwiek odrębnie wniosku tego nie rozpoznał, jednak decyzję wydał dopiero w dniu 2 grudnia 2020 r., co bez wątpliwości umożliwiało pełnomocnikowi skarżącego wykonanie czynności, zgodnie z art. 200 § 1 O.p. Podobnej treści zawiadomienie w trybie wskazanego przepisu wystosował do podatnika organ odwoławczy (zawiadomienie z dnia 1 lutego 2021 r., doręczone pełnomocnikowi w dniu 17 lutego 2021 r. Skarżący miał zapewnione zatem pełne prawo do czynnego udziału w postępowaniu, z którego korzystał, składając pisma oraz dowody z dokumentów. Znaczna część skargi poświęcona została przez skarżącego okoliczności prowadzenia przez organ postępowania ze zwłoką. Równocześnie skarżący wskazał, że ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania wystąpił odrębnie. Wyjaśnić zatem należy, że podniesiony w skardze zarzut przewlekłości postępowania nie mógł być poddany badaniu w niniejszej sprawie, ponieważ jej przedmiotem jest kontrola legalności decyzji administracyjnej, a nie opieszałe postępowanie organu administracji publicznej. Postępowania te mają odmienne cele i inne przesłanki są w ich ramach badane, stąd próby podnoszenia zarzutów charakterystycznych dla skargi na przewlekłość w toku postępowania ze skargi na decyzję należy uznać za całkowicie nieskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2019r. sygn. akt I FSK 2025/16). W związku z oświadczeniem skarżącego o równoległym prowadzeniu postępowania w przedmiocie przewlekłości i zawisłości sprawy, nie istniała też podstawa do wyłączenia omawianego zagadnienia do odrębnego postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 czerwca 2021
- Symbol z opisem
- 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
- Hasła tematyczne
- Podatek od nieruchomości Podatek leśny
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący/ Krystyna Czajecka-Szpringer Monika Kazubińska-Kręcisz /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
art. 21 ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 2052
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Kr 313/21 · 6 października 2021
I SA/Kr 313/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-10-06
Sygnatura: III SA/Wa 2061/21 · 6 października 2021
III SA/Wa 2061/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-10-06
Sygnatura: III SA/Wa 2060/21 · 6 października 2021
III SA/Wa 2060/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-10-06
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny