I SA/Lu 112/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Monika Kazubińska-Kręcisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w podatku od nieruchomości za 1997 r. - oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy decyzję organu z [...]. odmawiającą J. A. (podatnik) wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1997 r. U podstaw tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wysokość zobowiązania podatnika w podatku od nieruchomości za 1997 r. ustalił Prezydent Miasta [...] (organ I instancji) decyzją z [...] Z dokumentów dostępnych organowi oraz organowi I instancji wynika, że organ nie wydawał decyzji w związku z odwołaniem od decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 1997 r. W rejestrze organu nie figuruje sprawa zainicjowana odwołaniem od decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 1997 r. o podanym numerze w przedmiocie opodatkowania podatnika podatkiem od nieruchomości za 1997 r. Z kolei organ I instancji już nie dysponuje aktami sprawy, w której zapadła wymieniona decyzja z [...] kwietnia 1997 r., z uwagi na upływ terminu archiwizowania takich dokumentów (10 lat). Także Wydział Egzekucji Urzędu Miasta [...] oraz Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych właściwe dla opodatkowanej nieruchomości gruntowej podatnika nie dysponują decyzją organu, która miałaby zostać wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 1997 r. W tym stanie sprawy, w ocenie organu, należało zastosować art. 249 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U.2020.1325 ze zm. - O.p.) i wydać decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymienionej przez podatnika, która nie została wydana. Organ zauważył przy tym, że przesłanki zastosowania art. 249 § 1 sformułowane w pkt 1 i 2 O.p. zostały wymienione tylko przykładowo. Nie stanowią zamkniętego katalogu sytuacji, w których należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Podatnik złożył skargę na powyższą decyzję organu. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu z [...] lipca 2019 r. i decyzją organu I instancji z [...] kwietnia1997 r. W przekonaniu podatnika, decyzje organu utrzymujące w mocy decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego zostały wydane w okolicznościach uzasadniających stwierdzenie nieważności. Podatnik motywował, że organ I instancji przy wydaniu decyzji z [...] kwietnia 1997 r. oparł się tylko na domysłach pracowników. Pominął wyniki i protokoły kontroli podatkowej. Natomiast poszukiwane decyzje są w posiadaniu organu egzekucyjnego, który na ich podstawie prowadzi egzekucję. Były one również podstawą do wpisu hipotek. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu jest zgodna z prawem. Podatnik nie uprawdopodobnił organowi daty i numeru decyzji, którą objął wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Nie dysponował jej egzemplarzem. Jednocześnie organ wyczerpał dostępne z urzędu oraz wskazywane przez podatnika możliwości sprawdzenia czy decyzja opisywana przez podatnika we wniosku o stwierdzenie nieważności - co do zasady - została wydana. Efekt tych poszukiwań nie potwierdza przekonania podatnika o istnieniu w obrocie prawnym decyzji organu, do której podatnik nawiązał we wniosku o stwierdzenie nieważności, wydanej po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 1997 r. Trafnie organ przyjął, że zaistniałą sytuację proceduralną normuje art. 249 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Niewątpliwie w analizowanej sprawie nie występują okoliczności opisane w art. 249 § 1 pkt 1 i 2 O.p. Jednocześnie jednak trafnie organ odnotował, że są to sytuacje tylko przykładowo wymienione przez ustawodawcę, w których organ podatkowy ma obowiązek wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Wyraźnie świadczy o tym zwrot "w szczególności". Przesłanek uzasadniających wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest więcej. Z jedną z nich mamy do czynienia w okolicznościach analizowanej sprawy. Co do zasady bowiem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, którą nie dysponuje ani podatnik, ani organ nie może uruchomić nadzwyczajnego postępowania podatkowego przewidzianego w art. 247 O.p. Wymaga ono przede wszystkim istnienia decyzji ostatecznej. W następstwie brak decyzji ostatecznej, do której można byłoby odnieść analizę ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności, stanowi jedną z negatywnych przesłanek do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego oczekiwanego przez podatnika. Konsekwentne twierdzenia podatnika, że opisywana przez niego decyzja istnieje nie zostały uprawdopodobnione. Jednocześnie organ ze swej strony wyczerpał dostępne z urzędu, a także wskazywane przez podatnika możliwości uzyskania tej decyzji. Dla dopełnienia oceny prawnej należy odnotować, że organ respektował gwarancje bezstronnego orzekania, bowiem każdorazowo decyzje dotyczące wniosku podatnika o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej podejmowały inne składy organu. Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.).