I SA/Łd 711/15

Dnia 11 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 p o s t a n a w i a: 1. uchylić zarządzenie Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 5 lutego 2016 roku pozostawiające bez rozpoznania wniosek W. G. o prawo pomocy ; 2. przyznać skarżącemu W. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu 20 maja 2015 roku W. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok. Postanowieniem z 12 października 2015 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał W. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca od dłuższego czasu jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, na której utrzymaniu się znajduje. Miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego z tytułu emerytury jego matki zamykają się kwotą ok. 1.600 zł. Skarżący wraz z matką jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 48 m2,w którym zamieszkuje, samochodu marki Peugeot 207 rocznik 2008 oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,26 h Uwzględniając powyższe, należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania co uzasadnia zwolnienie od wpisu jednak stan ten może ulec zmianie, jeśli skarżący zajedzie zatrudnienie, dlatego za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach potencjalnie występujących w przyszłości w postępowaniu. Wyrokiem z 17 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem skarżący ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 15 stycznia 2016 roku został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach na załączonym urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzeniem z 5 lutego 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o prawo pomocy argumentując, że w dniu 23 stycznia br. upłynął wnioskodawcy termin do złożenia formularza PPF, a do czasu wydania zarządzenia do sądu nie wpłynął formularz PPF z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W dniu 10 lutego 2016 roku do sądu wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania do nadesłania formularza oraz formularz PPF z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że w dalszym ciągu jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, na której utrzymaniu się znajduje. Wysokość emerytury jego matki zamykają się kwotą ok. 1.600 zł. Zmianie nie uległ także stan majątkowy wnioskodawcy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy istotnym jest przede wszystkim to, że w dniu 10 lutego 2016 roku do sądu wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego wezwania zobowiązującego go do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, z którego wynika, że wnioskodawca zaradzenie to otrzymał w dniu 4 lutego 2016 roku. Skoro wnioskodawca zarządzenie wzywające go do nadesłania formularza PPF odebrał w dniu 4 lutego br. to urzędowy formularz PPF złożony przez niego w dniu 10 lutego br. został nadesłany w terminie do wykonania tej czynności procesowej. Mając na uwadze powyższe przytoczyć należy brzmienie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." zgodnie, z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności faktycznych sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z art. 167 i art. 167a p.p.s.a. przepis ten znajduje zastosowanie do zarządzeń referendarza sądowego. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do zmiany okoliczności faktycznych polegających na ustaleniu, że w chwili wydawania zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony o prawo pomocy nie upłynął jeszcze termin do nadesłania formularza PPF powyższe zasadnym czyni uchylenie zarządzenia z dnia 5 lutego 2016 roku. Przechodząc do oceny obecnego wniosku skarżącego o prawo pomocy wskazać należy, że jest on zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 12 października 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i oddalił jako przedwczesny jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca ma szanse na znalezienie zatrudnienia i poprawę swojej sytuacji materialnej. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że W. G. jest w dalszym ciągu osobą długotrwale bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu swojej matki emerytki z emeryturą w wysokości 1.600 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.