I SA/Łd 346/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Tomasz Furmanek Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 lutego 2023 r. znak 0113-KDIPT2-1.4011.739.2022.4.AP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 grudnia 2022 r., znak 0113-KDIPT2-1.4011.739.2022.3.MZ; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego W. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2023 r. Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: " Dyrektor KIS") utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 12 grudnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku W. J. (dalej: skarżący) o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie wyboru formy opodatkowania. Organ uznał bowiem, że we wniosku skarżący wskazał tylko, że jest radcą prawnym i zamierza zmienić wykonywany zawód na komornika sądowego, w związku z czym zamierza wystąpić o powołanie na stanowisko komornika sądowego. W uzupełnieniu wniosku dodał, że możliwe, że zamierza zmienić wykonywany zawód radcy prawnego na komornika sądowego i zostanie wpisany na listę komorników sądowych w 2023 r. Nie ma sprecyzowanej daty i decyzji w tym zakresie. Zatem, zdaniem organu, należało odmówić wszczęcia postępowania interpretacyjnego, bowiem opis zdarzenia przyszłego był nieskonkretyzowany – skarżący wskazał, że nie ma sprecyzowanej decyzji w tym zakresie, jak i również, że "możliwe, że zamierza zmienić wykonywany zawód radcy prawnego na komornika sądowego i zostanie wpisany na listę komorników sądowych w 2023 r." Zdaniem Dyrektora KIS, tak sformułowany opis zdarzenia może wskazywać, że skarżący tak naprawdę sam nie wie dokładnie, co nastąpi w przyszłości, rozważa jedynie hipotetycznie wystąpienie pewnych zdarzeń. Natomiast interpretacja może odnosić się do zdarzenia przyszłego, ale tylko takiego, które jest jasno sprecyzowane; nie musi być ono pewne, ale musi być konkretne. W skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, wskutek błędnego przyjęcia, że konstrukcja przyszłej sytuacji zaprezentowana we wniosku nie jest na tyle jasno sprecyzowana, że nie pozwala ona na wydanie interpretacji w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że wyraził zamiar zmiany zawodu z radcy prawnego na komornika sądowego, ściśle przy tym określając okres, w którym może to nastąpić oraz prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia przyszłego. Nie może zatem znaleźć aprobaty stanowisko organu, jakoby tak sformułowany opis zdarzenia może wskazywać, że skarżący sam nie wie co dokładnie nastąpi w przyszłości i jest to jedyne rozważenie hipotetycznej sytuacji. W ten sposób bowiem organ wyraźnie wykracza poza swojego kompetencje wynikające ze specyfiki postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ wydający interpretację indywidualną nie może ingerować w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, przedstawione przez skarżącego, ani dokonywać własnych ustaleń co do tego stanu łub zdarzenia, tak jak to uczynił w niniejszej sprawie. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Dyrektora KIS z dnia 12 grudnia 2022 r. i o zasądzenie od organu kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga była uzasadniona. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia uczyniono przepis art. 165a O.p. (stosowany odpowiednio w postępowaniu interpretacyjnym z mocy odesłania zawartego w art. 14h O.p.). Zgodnie z jego treścią, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio (§ 1). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2). W rozpoznanej sprawie organ uznał, że nie może wydać interpretacji w opisanym przez skarżącego zdarzeniu przyszłym, a było ono następujące: Skarżący jest radcą prawnym i zamierza zmienić wykonywany zawód na komornika sądowego, w związku z czym zamierza wystąpić o powołanie na stanowisko komornika sądowego zważywszy na spełnianie wszystkich warunków z art. 11 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych. W związku z planowaną zmianą powstała u niego wątpliwość w zakresie możliwości korzystania na gruncie podatku dochodowego z instytucji podatku liniowego ze względu na obecny status komornika sądowego, w szczególności ma to znaczenie, gdyż skarżący zamierza wybrać opodatkowanie swoich dochodów, zgodnie z art. 30c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy w stawce 19%). W uzupełnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi działalność prawniczą (PKD 69.10.Z) od maja 2015 r. Prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, a przychody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej są opodatkowane tzw. podatkiem liniowym (art. 30c u.p.d.o.f.). Możliwe, że zmieni wykonywany zawód radcy prawnego na komornika sądowego i zostanie wpisany na listę komorników sądowych w 2023 r. Nie ma sprecyzowanej daty i decyzji w tym zakresie. Uzyskuje dochody z działalności gospodarczej oraz działalności wykonywanej osobiście (umowy zlecenia). W tych okolicznościach skarżący zadał pytanie: Czy dochód komornika sądowego może być opodatkowany, zgodnie z art. 30c u.p.d.o.f. (podatek liniowy w stawce 19%), w przypadku wyboru przez komornika sądowego takiej formy opodatkowania podatkiem dochodowym? Zdaniem organu, tak sformułowany opis zdarzenia może wskazywać, że skarżący tak naprawdę sam nie wie dokładnie, co nastąpi w przyszłości, rozważa jedynie hipotetycznie wystąpienie pewnych zdarzeń. Natomiast interpretacja może odnosić się do zdarzenia przyszłego, ale tylko takiego, które jest jasno sprecyzowane. Dlatego też odmówiono wszczęcia postępowania interpretacyjnego. Sąd stanowiska tego nie podziela. Zgodnie z art. 14b § 1 O.p., Dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Jak z tego wynika, przedmiotem interpretacji może być "zdarzenie przyszłe", a to – jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym – obejmuje również przyszły, a więc hipotetyczny, stan faktyczny (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II FSK 260/12, CBOSA). Przeszkody do wszczęcia postępowania interpretacyjnego nie stanowi też wielowariantowość stanu faktycznego. Jeżeli zatem skarżący "zakłada dwa warianty działania i żadnego z nich na etapie wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej nie wyklucza, nie ma podstaw, aby odmówić mu wydania interpretacji indywidualnej tylko dlatego, że jeszcze nie zdecydował się, który wariant rzeczywiście zrealizuje" (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r. II FSK 2726/12, CBOSA). Biorąc to pod uwagę Sąd stwierdza, że organ bezpodstawnie odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania powołując się na przedstawienie przez niego zdarzenia przyszłego w sposób hipotetyczny. Skarżący ma prawo pytać o hipotetyczny stan faktyczny, o ile przedstawiony we wniosku opis jest dostatecznie sprecyzowany, a tak było w niniejszej sprawie. Skarżący chciał wiedzieć, czy jeśli zdecyduje się zmienić zawód i wystąpić o powołanie na stanowisko komornika sądowego, to czy wykonując zawód komornika będzie mógł skorzystać na gruncie podatku dochodowego z instytucji podatku liniowego. Było to nad wyraz jasno sprecyzowane zdarzenie przyszłe. Należy zauważyć, że interpretacja indywidualna pełni nie tylko funkcję gwarancyjną, ale również informacyjną (zob. powołany wcześniej wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., II FSK 2726/12). Stanowisko organu wyrażone w interpretacji indywidualnej może zatem przyczynić się do podjęcia przez wnioskodawcę określonej decyzji gospodarczej. Jeśli zatem, tak jak w niniejszej sprawie, skarżący zakłada możliwość określonego wariantu działania w przyszłości, ale jeszcze nie jest pewien, czy się na to zdecyduje, nie ma podstaw, aby odmówić mu wydania interpretacji indywidualnej. Wszak zawsze, gdy wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego, istnieje element niepewności, czy kiedykolwiek zdarzenie to nastąpi, a jednak ustawodawca zdecydował o wydawaniu interpretacji na bazie takich zdarzeń (tak też: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 5 sierpnia 2020 r., I SA/Po 247/20, CBOSA). Tym samym Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p.), w związku z czym podlegało ono uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jednocześnie, w ramach stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów podjętych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której skarga dotyczyła, jako niezbędne dla końcowego jej załatwienia Sąd uchylił również postanowienie je poprzedzające (art. 135 p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ma obowiązek oceny zdarzenia przyszłego i udzielenia odpowiedzi merytorycznej na pytanie skarżącego. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. arz