I SA/Łd 293/14

Dnia 30 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres os stycznia do kwietnia, od czerwca do września i od listopada do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Postanowieniem z 23 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia, od czerwca do września i od listopada do grudnia 2008 roku. W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Wbrew oświadczeniu zawartemu we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł (a nie 0 zł), co wynika jednoznacznie z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego oraz bilansu na dzień 31 grudnia 2013 r. Spółka nie posiada środków trwałych. Wartość aktywów spółki wynosi 350.911 zł. Składają się na nie inwestycje długoterminowe, należności krótkoterminowe oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. Według rachunku zysków i strat oraz bilansu w ostatnim roku obrotowym (2013 r.) spółka uzyskała dochód w kwocie 13.007,60 zł, gromadząc przy tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 11.017,67 zł. Wykazany w bilansie za 2013 rok przychód, według oświadczenia skarżącej, stanowi 1% udział w dochodach spółki komandytowej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę zysku skarżącej za 2013 rok oraz kwotę środków pieniężnych zgromadzonych na koniec 2013 r., zestawiając ją z kwotą wpisu od skargi w niniejszej sprawie (1.191 zł), sąd doszedł do przekonania, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 13 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie spółki na postanowienie tutejszego sądu z 23 kwietnia 2014 roku o odmowie przyznania prawa pomocy. NSA podzielił stanowisko sądu I instancji, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka (na koniec 2013 r.) posiadała aktywa trwałe w wysokości 196.95,21 zł i osiągnęła niewielki acz przewyższający kwotę wpisu sądowego dochód. NSA podkreślił, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy osoba prawna nie może zaś powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., I OZ 191/11). W dniu 15 lipca 2014 roku do sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca ponownie wskazała, że od stycznia 2012 roku nie prowadzi działalności gospodarczej w ostatnim roku obrotowym (2013 r.) spółka uzyskała dochód w wysokości 13.007,60 zł, jednak środki, które spółka posiadała na 31 grudnia 2013 roku zostały przeznaczone na zapłatę czynszu i telefonów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy przede wszystkim należy wskazać, iż prawomocnym postanowieniem z 13 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Łodzi z 23 kwietnia 2014 roku odmawiające przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawczyni ponownie wskazała na okoliczność nie prowadzenia działalności gospodarczej, oraz fakt uzyskania dochodu jedynie z tytułu udziału w zyskach innego podmiotu, podkreślając przy tym, że środki, które spółka posiadała na 31 grudnia 2013 roku zostały przeznaczone na zapłatę czynszu i telefonów. Przedstawiona w obecnym wniosku o prawo pomocy sytuacja skarżącej w żaden sposób nie różni się od okoliczności będących przedmiotem rozstrzygnięcia przez sądy obu instancji w toku dotychczasowego postępowania. Natomiast złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie dotyczące zużycia dochodu uzyskanego za ubiegły rok abstrahując nawet od faktu jego całkowitej gołosłowności (braku udokumentowania rzekomo poniesionych wydatków) nie stanowi nowej okoliczności, wskazującej na taką zmianę sytuacji finansowej spółki, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Twierdzenie skarżącej o braku środków koniecznych na opłacenie postępowania sądowego w sytuacji, w której na początku bieżącego roku otrzymała niekorzystną dale siebie decyzję organu II instancji, i mimo dysponowania kwotą umożliwiającą jej skuteczne dochodzenie swoich praw przed sądem przeznaczyła ją na opłacenie rachunków telefonicznych i czynszu świadczyć może jedynie o niefrasobliwości wnioskodawczyni w trosce o własne interesy, która w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru toczonego przez skarżącą postępowania na podatników. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. mko