I SA/Sz 613/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 21 marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia i odmowa jej zwrotu p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący S. O., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych w lesie przy wycince drzew i otrzymuje z tego tytułu od [...] zł miesięcznie. Korzystając z uprzejmości rodziny zajmuje w ich mieszkaniu jeden pokój, prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący jest rozwiedziony, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny na dwoje dzieci, po [...] zł miesięcznie. Pozostałe miesięczne wydatki to: grzywna w wysokości [...] zł oraz wydatki na skromne utrzymanie. Skarżący dodał, że nie może liczyć na dodatkową pomoc rodziny. Odnośnie do majątku skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Wraz z wnioskiem przedłożył dodatkowo: - kopię postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 28 czerwca 2012 r., -kopię odpisu skróconego aktu małżeństwa zawartego przez skarżącego 10 lipca 1999 r. oraz wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 26 września 2005 r. rozwiązującego ten związek małżeński skarżącego, - potwierdzenia wpłaty do Sądu Rejonowego kwoty [...] zł w miesiącu kwietniu i maju 2014 r. - oświadczenie byłej żony skarżącego z dnia 29 maja 2014 r. o regularnym przekazywaniu przez skarżącego alimentów na rzecz dzieci. Przedstawione wyżej oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącego, dlatego wezwaniem referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2014 r. został on zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów. Powyższe zobowiązanie, uwzględniające dane wynikające z akt sprawy, obejmowało: 1) zeznanie podatkowe skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 roku, 2) wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącego za okres od 15 kwietnia do 15 maja 2014 r. 3) dokumenty potwierdzające likwidację działalności gospodarczej "S.", 4) zaświadczenie powiatowego urzędu pracy potwierdzające, że skarżący jest aktualnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, 5) dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy. W ww. wezwaniu wyznaczono 14-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu na wskazany adres w dniu 20 czerwca 2014 r. Wyznaczony tym wezwaniem 14-dniowy termin upłynął 4 lipca 2014 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów, natomiast w piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r. poinformował, że nie jest w stanie skompletować wszystkich dokumentów dotyczących zwolnienia z kosztów i dlatego dokonał w dniu 27 czerwca 2014 r. wpłaty tytułem opłaty sądowej w sprawie kwoty [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, za prace dorywcze w lesie otrzymuje około [...] zł miesięcznie, regularnie opłaca alimenty na dzieci, nie posiada środków pieniężnych na opłacenie wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Oceniając wniosek skarżącego referendarz sądowy uznał, że dla oceny możliwości płatniczych konieczne jest nadesłanie przez skarżącego dodatkowych dokumentów, w szczególności dokumentów potwierdzających: likwidację prowadzonej działalności gospodarczej (S.), aktualny status skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz stan ewentualnych oszczędności. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdził on wymaganych informacji, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem znany aktualny stan posiadanych środków pieniężnych. Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających likwidację prowadzonej działalności gospodarczej oraz że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.