I SA/Łd 1525/13

Dnia 15 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego za luty 2003 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego za luty 2003 roku. Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wystąpiła ze skargą kasacyjną, a następnie, wezwana do uiszczenia wpisu do tejże skargi w kwocie 429 zł, złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem K., 23-letnią córką K., 23-letnim synem P. oraz 21-letnią córką .. Skarżąca podała przy tym, że od 2000 r. prowadziła działalność gospodarczą, głównie w zakresie obrotu paliwami. Od maja 2013 roku działalność jest zawieszona, nie przynosi więc dochodów. Jej mąż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami, a ponadto prowadzi także sklep spożywczy. Za okres od stycznia do maja 2014 roku działalność ta przyniosła stratę w kwocie -1.019,76 zł. Ponadto osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.686,56 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że wszystkie dzieci studiują, przy czym córki pracują na część etatu i zarabiają po ok. 400 zł. Kwota ta tylko częściowo pokrywa koszty ich utrzymania na studiach. Z tego względu ona musi opłacać im mieszkanie i dokładać na bieżące wydatki. Naukę syna finansuje w całości, gdyż studia muzyczne nie pozwalają mu na podjęcie pracy. Skarżąca dodała przy tym, że jej mąż w 2013 roku osiągnął przychód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 24.622,99 zł, a z tytułu świadczeń związanych z chorobą – w kwocie 30.697,22 zł. Ona zaś w 2013 roku poniosła stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości -23.486,68 zł. Ponadto osiągnęła dochód z najmu nieruchomości w Ł. w wysokości 8.037,82 zł, którego w tym roku nie osiąga. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że majątek rodziny stanowią obciążone hipoteką nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2, nieruchomości rolnej o pow. 7 ha oraz nieruchomości położnej we wsi Łękińsko, a ponadto samochód Volkswagen Caddy (2008 rok produkcji) o wartości 17.000 zł. Skarżąca wskazała także, iż posiadają z mężem znaczne miesięczne obciążenia, które muszą realizować, pomijając utrzymanie domu i dzieci na studiach. Jednocześnie wraz z mężem posiadają 150.000 zł kredytu w rachunku bieżącym (A). Z uwagi na praktycznie całe wykorzystanie tego kredytu miesięcznie płacą ok. 700 zł odsetek. Posiadali także kredyt w rachunku bieżącym w B w kwocie 150.000 zł, ale z uwagi na zabezpieczenie rachunku bankowego, w którym był udzielony, muszą go spłacać w miesięcznych ratach w wysokości 2.120 zł. Spłacają także w ratach zobowiązanie w podatku akcyzowym za 2009 rok (rata wynosi ok. 1.800 zł). Ponadto posiadają z mężem zobowiązanie w podatku VAT za 2002 i 2003 rok określone zaskarżonymi decyzjami. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i dokumentów źródłowych załączonych do akt sprawy o sygnaturze I SA/Łd 385/14, które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem K., 23-letnią córką K., 23-letnim synem P. oraz 21-letnią córką K.. Mąż skarżącej w 2013 roku osiągnął przychód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 24.622,99 zł, a z tytułu świadczeń związanych z chorobą – w kwocie 30.697,22 zł. Skarżąca zaś w 2013 roku poniosła stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości -23.486,68 zł, a ponadto osiągnęła dochód z najmu nieruchomości w Ł. w wysokości 8.037,82 zł. Od maja 2013 roku działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą podlega zawieszeniu, a co za tym idzie, skarżąca nie osiąga dochodu z tego tytułu. Jej mąż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami, a ponadto prowadzi także sklep spożywczy. Za okres od stycznia do maja 2014 roku działalność ta przyniosła stratę w kwocie 1.019,76 zł. Ponadto osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.686,56 zł miesięcznie. Dzieci skarżącej studiują, przy czym obie córki osiągają dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie ok. 800 zł łącznie. Tym samym, łączny dochód rodziny zamyka się kwotą ok. 2.486,56 zł. Natomiast łączna kwota wykazanych wydatków rodziny wynosi ok. 4.500 zł. Jednocześnie majątek rodziny stanowią obciążone hipoteką nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2, nieruchomości rolnej o pow. 7 ha oraz nieruchomości o położnej we wsi Łękińsko, a ponadto samochód Volkswagen Caddy o wartości 17.000 zł. Ponadto małżonkowie posiadają liczne zobowiązania z tytułu spłaty rat kredytowych i rat zobowiązań podatkowych (podatek akcyzowy i VAT), które łącznie opiewają na kwotę 4.620 zł. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżącej, w tym zwłaszcza kwota dochodu 5-osobowej rodziny i niezbędnych wydatków oraz źródeł ich finansowania, dowodzi, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić jednak należy, że powyższe zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje swym zakresem kosztów uprzednio uiszczonych przez skarżącą (tj. wpis od skargi, opłata kancelaryjna). Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienia NSA: z dnia 23 czerwca 2004 r., FZ 125/04; z dnia 2 czerwca 2011 r., I GSK 805/11; z dnia 8 sierpnia 2012 r., II GSK 1228/12; z dnia 12 września 2013 r., II OSK 2014/13, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2013 r., I SA/Łd 948/13, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. mko