I SA/Kr 853/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 13.06.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 13.06.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" W. B. ur. w 1957r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną I. B. ur. w 1958r. Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 2100 zł, miesięcznie, netto. Z tego tytułu w 2017r. uzyskał 31 006,82 zł, dochodu. Żona nie uzyskuje dochodu i jest na utrzymaniu męża. Małżonkowie nie posiadają ani kont bankowych ani lokat bankowych. Są właścicielami budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,51 ha i leśnej o pow. 0,16 ha. W. B. jest natomiast właścicielem samochodu osobowego marki Audi A4, rok prod. 1996. Miesięczne ponoszone wydatki rodziny obejmują: opłaty za energię elektryczną, wodę , gaz, opał, środki czystości, lekarstwa, podatki, wyżywienie. Cała emerytura wnioskodawcy przeznaczana jest na ich pokrycie. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Obecna sytuacja strony skarżącej uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej pełnomocnika w niniejszej sprawie. Małżonkowie utrzymują się tylko z jednej emerytury wnioskodawcy, która w całości wydawana jest na bieżące wydatki. W. B. nie posiada przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. Nie ma też zasobów pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Stąd też, w świetle wymienionych okoliczności przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt 1 w zw. z art. 258§1 i § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.).