I SA/Kr 819/25

|Sygn. akt I SA/Kr 819/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: Specjalista Katarzyna Zbylut, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r., sprawy ze skarg Syndyka masy upadłości U.B. – X. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 października 2025 r. nr SKO.Pod/4140/382/2025 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2024 r. oraz Syndyka masy upadłości B.B. – Y. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 października 2025 r. nr SKO.Pod/4140/381/2025 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2024 r. skargi oddala.

Sygn. akt I SA/Kr 819/25. UZASADNIENIE Prezydent Miasta Krakowa decyzjami z dnia 30 grudnia 2024 r.: - nr PD.01.5.3124.6.F.210.2024.JF określił wobec I. S.A., syndyka zobowiązanego U.B. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2024 za pojazd marki [...] o nr rej. [...] w wysokości 3 504,00 zł. - nr PD.01.5.3124.6.F.210.2024.JF określił wobec J.H., kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego, syndyka zobowiązanego B.B. (dalej zobowiązany) wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2024 za pojazd marki [...] o nr rej. [...] w wysokości 3 504,00 zł. W uzasadnieniach wskazano, że B.B. jest zobowiązanym solidarnie jako współwłaściciel pojazdu w podatku od środków transportowych. Na tę okoliczność podano, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że w dniu 1 lipca 2011 r., B.B., pozostający w związku małżeńskim z U.B., nabył pojazd o nr rej. [...]. W chwili nabycia pojazdu w małżeństwie panował ustrój małżeński wspólny. Nabycia pojazdu związane było z udzieleniem B.B. kredytu bankowego przez [...]. W ramach udzielonego kredytu podpisano umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie zgodnie z którą B.B. przeniósł na rzecz [...] udział we własności pojazdu w wysokości 49/100. Z kolei U.B. jest z racji pozostawania w związku małżeńskim z B.B. zobowiązaną solidarnie jako współwłaściciel pojazdu w podatku od środków transportowych. W odwołaniu I. S.A. syndyk masy upadłościowej U.B. (dalej zobowiązany), zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa jak również naruszenie art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 70). Syndyk podkreślił, iż właścicielem spornego pojazdu jest B.B., który nabył go do swojego majątku osobistego w dniu 29 czerwca 2015 r. W odwołaniu J.H., syndyk masy upadłościowej zobowiązanego B.B., zarzucił błąd w ustaleniu faktycznym polegającym na przyjęciu, iż przedmiotowy pojazd jest własnością B.B., bowiem zgodnie ze spisem inwentarza składanym w postępowaniu restukturyzacyjnym brak jest takiego składnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzjami z dnia 17 października 2025 r., nr SKO.Pod/4140/382/2025 i nr SKO.Pod/4140/381/2025, utrzymało zaskarżone decyzje w mocy. Organ II instancji uznał za prawidłowe ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Podkreślono, iż obowiązek podatkowy ciąży zgodnie z art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Jeżeli natomiast środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W przedmiotowej sprawie kluczowe było ustalenie tego drugiego aspektu, a mianowicie osoby/osób zobowiązanych. Wskazano, iż: - 1 lipca 2011 r. doszło do zawarcia umowy, zgodnie z którą B.B. pozostający w związku małżeńskim o ustroju małżeńskim wspólnym, nabył sporny pojazd. Zgodnie z właściwymi przepisami prawa cywilnego, zakup pojazdu potwierdziła obecna w chwili podpisywania umowy U.B.. Zgodnie z umową B.B. stał się właścicielem 51/100 części pojazdu, pozostałe 49/100 przywłaszczył na zabezpieczenie Bank udzielający kredytu na zakup, - 28 maja 2015 r. małżonkowie B. przed notariuszem zawarli umowę małżeńską, zgodnie z którą ustanowili oni w swoim małżeństwie rozdzielność majątkową, - 29 czerwca 2015 r. Bank [...] zbył swoją część udziałów w wysokości 49/100 na rzecz B.B.. Skoro 1 lipca 2011 r. jeden z małżonków, za wiedzą i zgodą drugiego nabył pojazd, to nabyli go wspólnie. Wobec czego, dla celów podatkowych nie ma znaczenia w jakim nastąpiło to udziale. Wbrew twierdzeniom stron nabycie w tej dacie, nie wiązało się z faktem, że B.B. nie stał się właścicielem, a był nim bank, tylko stał się współwłaścicielem udziału. I tak w majątku wspólnym małżonków znajdował się udział 51/100 części pojazdu. Następnie w chwili zawarcia umowy małżeńskiej w dniu 28 maja 2015 r. doszło do podziału majątku wspólnego małżonków. Zatem wszystko co posiadali do tej daty zostało rozdzielone dla każdego z osobna w równym udziale ½. Oznacza to, że U.B. stała się właścicielem części ½ udziału 51/100. Tak samo jej małżonek ½ udziału 51/100. Przeniesienie części własności 49/100 należących do [...] ([...]) w dniu 29 czerwca 2015 r., na rzecz B.B., zwiększyło tylko jego udział, nie zmieniło natomiast jego pozycji właścicielskiej. Argument strony, jakoby w spisie inwentarza nie znajdował się pojazd objęty opodatkowaniem, nie oznacza jednak, że B.B. nie jest jego właścicielem. Organ I instancji okazał dowód w postaci wypisu z ewidencji pojazdów i kierowców, oraz inne dowody świadczące, że B.B. był/jest współwłaścicielem pojazdu, tymczasem brak jest dowodów świadczących inaczej. Jeżeli go zbył, to winien przekazać na tę okoliczność stosowną umowę, zgłosić zbycie do właściwego organu, w braku takich dowodów dla organu wiarygodne są te zebrane przez organ I instancji. Zatem dla celów podatku od środków transportowych, zarówno U.B. jak i jej mąż B.B. pozostają współwłaścicielami spornego pojazdu i są solidarnie zobowiązani do zapłaty podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, J.H., syndyk zobowiązanego B.B. zarzucił: - naruszenie art. 9 ust. 2 w związku z art. 191 op poprzez oczywiście błędne i niezgodne z rzeczywistością przyjęcie, jakoby autobus stanowił w 2024 roku własność upadłego i jego współmałżonki, gdy upadły nie mógł wówczas być właścicielem autobusu o numerze rejestracyjnym [...], gdyż właścicielem pojazdu musiał być bliżej nieoznaczony podmiot na terenie Republiki Ukrainy zgodnie z danymi dostępnymi w sieci Internet; - naruszenie art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 191 op poprzez przyjęcie, że upadły jest podatnikiem podatku od środków transportowych w 2024 roku w stosunku do pojazdu, który - co wynika jednoznacznie z materiału w sprawie i danych powszechnie dostępnych w sieci Internet - od co najmniej 2017 roku nie stanowi jego własności na skutek jego zbycia i stąd obowiązek podatkowy upadłego wygasł w sprawie w całości; - naruszenie art. 191 w zw. z art. 187 § 1 op poprzez nieprzyłożenie należytej wagi do dowodów przedłożonych przez stronę na etapie postępowania przed organem I instancji oraz organem II instancji - w szczególności wniosku o ogłoszenie upadłości składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za zatajenie przez upadłego we wniosku składników majątku upadłego oraz spisu inwentarza sporządzonego oraz złożonego przez syndyka masy upadłości działającego z należytą starannością w sprawie; - naruszenie art. 122 w zw. z art. 121 § 1 op poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dane Starostwa Powiatowego na temat rejestracji pojazdu przy kompletnej odmowie przyznania waloru dowodowego dokumentacji i wyjaśnieniom przedkładanych w niniejszej sprawie podatkowej przez syndyka masy upadłości; - naruszenie art. 191 w zw. z art. 187 § 1 op w zw. z art. 522 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe (Dz.U. Nr 60 poz. 535 ze zm. - "PrUp") poprzez odmówienie wiarygodności twierdzeniom upadłego zawartych we wniosku o ogłoszenie upadłości - mimo złożenia ich pod rygorem odpowiedzialności karnej; - naruszenie art. 191 w zw. z art. 187 § 1 op w zw. z art. 69 ust. 1d PrUp poprzez odmówienie wiarygodności spisowi inwentarza złożonego przez syndyka masy upadłości po zakończeniu ustalania składu masy upadłości. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż do wygaśnięcia obowiązku podatkowego nie dochodzi wyłącznie w wyniku wydania decyzji o wyrejestrowaniu środka transportu z ewidencji. Zważywszy na art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie jest to jedyne zdarzenie powodujące wygaśnięcie obowiązku podatkowego: wygasa on również wraz z końcem miesiąca, w którym nastąpiło zbycie pojazdu - od następnego miesiąca ciąży on na nowym właścicielu - niezależnie od tego, czy dochowano obowiązku przerejestrowania pojazdu. Fakt zbycia pojazdów ma wobec tego decydujące znaczenie dla określenia zobowiązania podatkowego. Organy oparły się w całości o dane pozyskane z ewidencji kierowców mimo kwestionowania ich przez syndyka w toku postępowania podatkowego. Wydaje się to kwalifikowaną wadą zaskarżonej decyzji podatkowej, albowiem organy podatkowe nie mogą przyjmować sprzecznie z innymi dowodami wskazującymi na nieistnienie przedmiotu opodatkowania, że wpis do ewidencji pojazdów stanowi jedyny dowód skutkujący podatkowo. Z kolei I. S.A., syndyk zobowiązanego U.B. zarzucił w skardze: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt lit c) p.p.s.a., a to naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także poprzez błędne przeprowadzenie analizy i oceny materiału dowodowego będącego przedmiotem analizy i oceny Organu, polegające na błędnym przyjęciu, że: - w dniu 29 czerwca 2015 r. [...] zbył swoją część udziałów w wysokości 49/100 na rzecz B.B., podczas gdy w tym dniu nie nastąpiło zbycie, lecz zawarcie umowy zwrotnego przewłaszczenia na zabezpieczenie, dotyczące prawa własności (100%) pojazdu na skutek czego: błędnie ustalono, że upadła co najmniej w dniu 29 czerwca 2015 r. była współwłaścicielem pojazdu i jest solidarnie zobowiązana z B.B. do zapłaty podatku od środków transportowych za rok 2024; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływa na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a to naruszenie przepisu art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i art. 9 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich błędne zastosowanie i nałożenie na upadłą obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych za rok 2024, w sytuacji gdy jedynym zobowiązanym z tego tytułu jest B.B., mimo, że Upadła nie była przed dniem 29 czerwca 2025 r. współwłaścicielem pojazdu. Podkreślono w uzasadnieniu, iż organ trafnie wskazał, że Bank nabył w drodze przewłaszczenia na zabezpieczenie, w chwili zawarcia tej umowy, udział wynoszący 49/100. Organ zignorował jednak § 4 tej umowy, w którym strony przewidziały, że w przypadku ziszczenia się określonych w § 4 pkt a-c okoliczności - takich jak wypowiedzenie umowy kredytu, naruszenie warunków umowy przewłaszczenia czy ujawnienie niezgodności w dokumentach - własność pozostałego udziału, tj. 51/100, przechodzi na [...] automatycznie, bez potrzeby składania jakiegokolwiek dodatkowego oświadczenia woli przez którąkolwiek ze stron. Oznacza to, że organ, analizując stan własności Pojazdu, nie mógł ograniczyć się do stwierdzenia, że przewłaszczony udział wynosił jedynie 49/100, skoro sama umowa wyraźnie przewidywała automatyczne (bez składania dodatkowych oświadczeń) przewłaszczenie na zabezpieczenie pozostałego udziału. Ustalenia Organu stoją w oczywistej sprzeczności z wyjaśnieniami [...]. W piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. [...] potwierdził, iż "własność pojazdu (a więc całość - dopisek własny) została zwrotnie przeniesiono na B.B. w 2015 r., na podstawie umowy przeniesienia własności rzeczy ruchomej - zwrotna" z dnia 29.06.2015 r.". W żadnym miejscu odpowiedzi [...] nie wskazał, że na mocy umowy zwrotnego przewłaszczenia doszło do przeniesienia własności udziału w pojeździć. Z kolei, zgodnie z informacjami zawartymi w treści uzasadnienia Decyzji organu I instancji, w piśmie Starosty Tarnowskiego z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr WTK-ll-5410.19.38.2024 poinformowano, iż w dniu 6 sierpnia 2024 r. odnotowano zbycie pojazdu przez [...] na rzecz B.B., nie zaś udziału w tym pojeździe. Ustalenia organu stoją w oczywistej sprzeczności z treścią umowy przeniesienia własności rzeczy ruchomej - zwrotnej z dnia 29 czerwca 2015 r., gdzie [...] "przewłaszczył zwrotnie no nabywcę opisany w paragrafie 1 pojazd." Oznacza to. że przed dniem 29 czerwca 2015 r. Bank nabył własność pozostałego udziału pojazdu, a następnie, po rozliczeniu umowy z B.B.. zwrotnie przeniósł na niego własność 100% Pojazdu, a nie tylko jego udział wynoszący 49/100. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej w skrócie "p.p.s.a.") uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala. Skargi nie mają uzasadnionych podstaw. Sporne w kontrolowanej sprawie było, czy oboje w/w małżonkowie byli współwłaścicielami pojazdu, bądź tylko jedno z nich – tj. strona umowy kredytowej na nabycie pojazdu w okresie za jaki dokonano nałożenia zobowiązania podatkowego, a dodatkowo czy pojazd ten nie został zbyty zupełnie innemu podmiotowi. Wskazać należy, iż stosownie do art. 9 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Jeżeli natomiast środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Niewadliwe jest ustalenie organów wskazujące, iż oboje małżonkowie byli współwłaścicielami pojazdu; w dniu 1 lipca 2011 r. doszło do zawarcia umowy, zgodnie z którą B.B. pozostający w związku małżeńskim o ustroju małżeńskim wspólnym, nabył sporny pojazd. Zakup pojazdu potwierdziła obecna w chwili podpisywania umowy U.B.. Zgodnie z umową B.B. stał się właścicielem 51/100 części pojazdu, pozostałe 49/100 przywłaszczył na zabezpieczenie bank udzielający kredytu na zakup. Małżonkowie B. przed notariuszem zawarli umowę, zgodnie z którą ustanowili oni w swoim małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej. 29 czerwca 2015 r. Bank [...] zbył swoją część udziałów w wysokości 49/100 na rzecz B.B.. Uprawniona jest ocena, że skoro 1 lipca 2011 r. jeden z małżonków, za wiedzą i zgodą drugiego nabył pojazd, to nabyli go wspólnie. Istotnie zatem, dla celów podatkowych, a co wynika z at. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie ma znaczenia w jakim udziale nabyli pojazd. Nabycie powodowało ten skutek, że B.B. stał się współwłaścicielem części udziału. I tak w majątku wspólnym małżonków znajdował się udział 51/100 części pojazdu, reszta, tj. 49/100 była własnością banku. Następnie, 29 czerwca 2015 r., doszło do przeniesienia części własności 49/100 należących do [...], na rzecz B.B., co zwiększyło jego udział, nie zmieniło natomiast jego pozycji właścicielskiej. Zatem z punktu widzenia tak umowy kredytu i zabezpieczenia, a następnie odkupu reszty udziałów należących do banku, dla celów podatku od środków transportowych, zarówno U.B. jak i jej mąż B.B. pozostają współwłaścicielami spornego pojazdu i są solidarnie zobowiązani do zapłaty podatku. Podnoszona kwestia, że w jakimś momencie realizacji umowy kredytu cała własność przeszła na bank jako przewłaszczenie na zabezpieczenie z racji niewywiązania się z umowy przez kredytobiorcę została jedynie zasugerowana, ale niczym nie poparta, skoro następnie z racji spłaty przeszła na B.B. reszta udziału banku. W zakresie pozostałych zarzutów przedstawianych tak w toku postępowania oraz w skardze, poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedstawiono żadnych przekonujących dowodów na zbycie pojazdu innemu podmiotowi, wyrejestrowanie pojazdu, jego ponowne zarejestrowanie przez inny podmiot, czy inne okoliczności wskazujące na utratę własności. Nie wykazano zatem przeniesienia prawa własności pojazdu ze skutkiem wygaśnięcia obowiązku podatkowego i obciążenia tym obowiązkiem innego nabywcy. Wobec nie wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych nadal obciąża dotychczasowego właściciela. Stąd przerzucanie obowiązku dowodowego z podatnika na organy w tej kwestii, nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Organy podatkowe nie muszą poszukiwać dowodów w sytuacji, gdy ich nie oferuje sam podatnik (por. wyroki NSA: z 5 lutego 2020 r., II FSK 666/18 oraz z dnia 21 grudnia 2007 r., II FSK 176/07). W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie zostały zgromadzone dowody w takim zakresie, w jakim było to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe, wbrew podniesionym zarzutom dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz procesowego, opierając się na aktualnym wpisie w ewidencji pojazdów. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.