I SA/Ke 416/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu 7 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C.P. Sp. z o. o. w K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 15 lutego 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Centrum Południe Sp. z o.o. (spółka) w K. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada majątku, który może spieniężyć. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 3.784.000 zł, wartość środków trwałych w wysokości 0 zł, zysk za ostatni rok obrotowy w wysokości – 36.671,79 zł. Podała, że stan konta na rachunku bankowym wynosi 0 zł. Złożyła również wydruk zeznania CIT-8 za 2015 r. (przychody 695.945,92 zł, koszty uzyskania przychodów 659.274,13 zł, dochód 36.671,79 zł), deklarację CIT-2 za miesiące od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. (przychody 245.345,95 zł, koszty uzyskania przychodów 55.188,23 zł, dochód 190.157,72 zł) oraz wydruki wyciągów bankowych za poszczególne miesiące 2016 r. Postanowieniem z 11 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem z 31 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego. Sąd podniósł, że biorąc pod uwagę skalę, na jaką spółka prowadzi działalność gospodarczą, brak jest podstaw aby przyjąć, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. W ocenie Sądu, za zwolnieniem skarżącej z kosztów sądowych nie przemawia również fakt prowadzenia egzekucji z jej majątku i zajęcie rachunku bankowego. Samo zabezpieczenie nie uniemożliwia gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych koniecznych dla pokrycia niezbędnych wydatków. Wyrokiem z 17 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. W skardze kasacyjnej od tego wyroku spółka zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku z 11 stycznia 2017 r. skarżąca wskazała, że nie posiada środków finansowych pozwalających na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nie posiada majątku, który może spieniężyć. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 3.784.000 zł, wartość środków trwałych w wysokości 0 zł. Podała również, że nie posiada w chwili obecnej konta bankowego. Nie uzyskiwała innych dochodów niż te przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego w Alior Bank S.A. Spółka przedłożyła rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., z którego wynika że w ubiegłym roku osiągnęła zysk netto w wysokości 114.762,02 zł. Postanowieniem z 15 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że kolejny wniosek skarżąca oparła na tożsamej argumentacji co poprzedni. Odstąpienie zaś od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia ulegają zmianie. Skarżąca wniosła sprzeciw od opisanego powyżej postanowienia, w którym podniosła, że nie posiada środków finansowych pozwalających na zaspokojenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazała, że nowymi okolicznościami są zamknięcie rachunków bankowych i pobieranie wpływów z najmu przez bank. Zarzuciła, że referendarz sądowy nie uwzględnił faktu, że poprzedni wniosek dotyczył wpisu od skargi, natomiast aktualnie dotyczy on wpisu od skargi kasacyjnej. Brak podstaw, by orzeczenie wydane w sprawie dotyczącej wpisu od skargi wiązało sąd i stronę w odniesieniu do innej opłaty, której potrzeba wniesienia nie istniała w chwili wydania postanowienia z 11 sierpnia 2016 r. Spółka podała również, że nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć, zaś jedyny składnik majątkowy w postaci udziałów w spółce B. Sp z.o.o nie jest możliwy do sprzedania w związku z trwającym postępowaniem podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postanowienie wydane w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Stąd też kolejny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy złożony po uprawomocnieniu się poprzedniego postanowienia oddalającego takie żądanie, nie podlega odrzuceniu, tylko merytorycznemu rozpoznaniu. Co jednak istotne, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 ustawy p.p.s.a. (stanowiącym, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne), czyli zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności (prawnych lub faktycznych) sprawy. Nie jest bowiem możliwe złożenie nowego wniosku dotyczącego kwestii już rozstrzygniętej. Zwolnienie od kosztów sądowych na skutek ponownego wniosku jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały (wyszły na jaw) później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Innymi słowy, przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 ustawy p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, jakie legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W ocenie Sądu, podane przez spółkę we wniosku z 11 stycznia 2017 r. jak i w sprzeciwie informacje co do stanu majątkowego, choć część z nich jest nowa wobec tych, które były przedmiotem rozważań Sądu w postanowieniu z 31 sierpnia 2016 r., nie powodują zmiany okoliczności sprawy, o których mowa w powyżej powołanym przepisie art. 165 ustawy p.p.s.a. Obecnie podnoszona okoliczność likwidacji rachunków bakowych i pobieranie przez bank wpływów z najmu, tak jak i uprzednio podawane zabezpieczenie rachunków bankowych, prowadzą bowiem do tego samego wniosku, że nie uniemożliwia to gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych koniecznych dla pokrycia niezbędnych wydatków. Przedłożony przez spółkę rachunek zysków i strat za 2016 r., który też jest nowym dokumentem, wskazuje li tylko na osiągnięcie zysku, tak jak i w 2015 r. Argument skarżącej, że orzeczenie wydane w sprawie dotyczącej wpisu od skargi nie wiąże Sądu ani strony w odniesieniu do opłaty od skargi kasacyjnej nie jest uzasadniony. Postanowienie z 31 sierpnia 2016 r. wydane zostało w przedmiocie kosztów sądowych, które z mocy art. 211 i 212 § 1 ustawy p.p.s.a. obejmują zarówno wpis od skargi jak i wpis od skargi kasacyjnej. Oznacza to, że postanowienie z 31 sierpnia 2016 r. rozstrzygało także o braku zwolnienia spółki z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Zmieniła się natomiast wysokość wpisu, który od skargi wynosił 9.732 zł, natomiast od skargi kasacyjnej powinien zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wynieść 4.866 zł. Wpis od skargi kasacyjnej jest niższy niż uiszczony przez spółkę wpis od skargi, co tylko wzmacnia przekonanie, że skarżąca będzie w stanie go uiścić. Z kolei argument o braku możliwości sprzedaży udziałów w B. sp. z o.o. był już podawany w poprzednio prowadzonym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Podsumowując, skarżąca wprawdzie podała nowe informacje, ale mimo tego nie można uznać, by w świetle treści art. 165 ustawy p.p.s.a. stanowiły one o zmianie okoliczności sprawy. To w pełni uzasadnia twierdzenie referendarza sądowego, że brak jest podstaw do uznania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z 11 stycznia 2017 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 260 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.