I SA/Ke 297/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Stępniak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. i M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 16 czerwca 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego zażalenia postanawia: odrzucić skargę.

Dyrektora Izby Skarbowej (dyrektor) wydał 16 czerwca 2026 r. nr [...] postanowienie odmawiające D. K. i M. K. przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego zażalenia z 2 kwietnia 2026 r. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z 17 marca 2026 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania. Postanowienie dyrektora zostało doręczone skarżącym 6 lipca 2026 r. i zawierało pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej, w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia. Pouczenie zawierało także wyjaśnienia co do sposobu i formy wniesienia zażalenia. Skarżący złożyli 13 lipca 2026 r. (data stempla pocztowego) na ww. postanowienie skargę, którą zatytułowali "zażalenie" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a." warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z powołanego przepisu wynika, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej drugiej instancji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 947/08, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach sprawy skarżący wnieśli skargę na postanowienie dyrektora, od którego to przysługiwało zażalenie do organu drugiej instancji, czyli w niniejszej sprawie Dyrektora Izby Skarbowej, w terminie 7 od dnia jej doręczenia, o czym skarżący zostali pouczeni w treści zaskarżonego postanowienia. W sytuacji zaś, gdy strona, jak w niniejszej sprawie, nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (podobnie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07, opublikowane na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ drugiej instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu drugiej instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu pierwszej instancji albo gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych pierwszej instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.