I SA/Ke 266/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2026 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 17 kwietnia 2026 r. nr [...].

Decyzją z 10 czerwca 2026 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z 17 kwietnia 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia A. D. należności z tytułu składek. Organ ustalił, że 17 maja 2024 r. wpłynął wniosek A. D. o przywrócenie terminu do odwołania na decyzję z 4 kwietnia 2023 r. w uzasadnieniu którego pełnomocnik wskazała, że była przekonana, że zaległe składki ZUS są umorzone zgodnie z wyrokiem sądu. Strona nie zgodziła się z wyżej wymienioną decyzją odmowną w sprawie umorzenia należności wskazując, że jest ona krzywdząca, ponieważ sytuacja życiowa, finansowa i zdrowotna strony jest wyjątkowo trudna i koszty spłaty składek ZUS pozbawiłyby jego rodzinę środków do podstawowej egzystencji. Strona wniosła o umorzenie należności z tytułu składek. Organ uznał wniosek z 17 maja 2024 r. jako wniosek o umorzenie należności z tytułu składek i decyzją z 17 kwietnia 2026 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek ponieważ nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s." Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakład ustalił, że A. D. jest kawalerem, nie pracuje zarobkowo, nie pobiera renty czy emerytury, nie posiada dochodu z innych źródeł, nie pobiera zasiłków, świadczeń z Urzędu Pracy, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, nie korzysta z innych form pomocy, nie wykazał ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada zobowiązań finansowych, nie posiada ruchomości, nieruchomości, wierzytelności oraz praw majątkowych, nie prognozuje poprawy swojej sytuacji materialnej (stan zdrowia, stres, niesprawiedliwa eksmisja), ma wyjątkowo trudną sytuację życiową, pozostaje bez dochodów i możliwości zarobkowych, z uwagi na wyrok z 13 listopada 2025 r. grozi mu ryzyko bezdomności. Organ ustalił ponadto, że A. D. 2 lipca 2021 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych; od 23 sierpnia 2021 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku; jest prezesem zarządu Stowarzyszenia M. i P. Z. [...] "Nasze Ś."; pod wykazanym adresem tj. [...] gmina P. zameldowani są matka G. D., która od 26 sierpnia 2021 r. pod ww. adresem prowadzi działalność gospodarczą oraz pobiera świadczenie emerytalne; brat K. D., który ma przyznane świadczenie rentowe; nie jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości; nie ma zarejestrowanych pojazdów. Wskazując na art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. zakład stwierdził, że w sprawie nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ zauważył, że w składanych wnioskach o umorzenie i ponowne rozpatrzenie sprawy strona wielokrotnie powoływała się na swoje oraz rodziny problemy zdrowotne. W oświadczeniu wskazała, że z powodu silnego stresu wywołanego sprawami sądowymi stan zdrowia ciągle się pogarsza, a przewlekła choroba depresyjna ciągle się nasila. Ponadto ma problemy zdrowotne związane z niepełnosprawnością członków rodziny. Do akt sprawy została przedłożona liczna dokumentacja medyczna. Z przedłożonych orzeczeń o niepełnosprawności wynika, że do 31 października 2015 r. strona miała przyznany lekki stopień niepełnosprawności, siostra A. D. - J. D. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności w okresie do 30 czerwca 2026 r. i jest zdolna do pracy w warunkach pracy chronionej; mama G. D. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i jest niezdolna do pracy; brat K. D. zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS jest całkowicie niezdolny do pracy do 30 listopada 2026 r. Zdaniem kolegium wskazane problemy z całą pewnością są utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności, gdyż nie pozbawiają możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z dokumentów wynika, że strona pozostaje pod opieką lekarską, jednak okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o całkowitej niezdolności do pracy. A. D. nie posiada aktualnie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ani dokumentu potwierdzającego całkowitą niezdolność do pracy. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że jego stan zdrowia wyklucza możliwość uzyskiwania dochodu. Ponadto nie wykazał, że choroba członków rodziny stanowi przeszkodę w podejmowaniu aktywności zawodowej – tj. że matka lub brat wymagają stałej opieki lub pomocy osób trzecich i aby wnioskodawca zrezygnował z pracy zarobkowej celem sprawowania nad nimi opieki. Również możliwości płatnicze strony nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości. Jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej i innych form pomocy skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku. Nie posiada więc żadnego źródła dochodu. Sytuacja ta wpływa negatywnie na budżet domowy, ale organ nie znalazł jej racjonalnego uzasadnienia. Wnioskodawca musiał dokonać oceny swojej sytuacji materialnej i życiowej nie podejmując zatrudnienia od czasu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej więc niezasadne domaganie się, by zwalniając go z obowiązku regulowania zaległych składek ZUS został obciążony konsekwencjami prywatnych decyzji. Ponadto A. D. pomimo, że nie osiąga żadnych dochodów, nie korzysta ze wsparcia finansowego w formie zasięgów dedykowanych osobom znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej. Ponadto brak wykazania ponoszonych kosztów utrzymania uniemożliwia jednoznaczną ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej. W ocenie organu A. D. nie udowodnił, że pomimo trudnej sytuacji finansowej spowodowanej brakiem uzyskiwania jakiegokolwiek dochodu, ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych w prowadzonym gospodarstwie domowym. Brak jest więc podstaw do umorzenia zobowiązania. Niewątpliwie sytuacja związana z koniecznością opuszczenia nieruchomości, zgodnie z załączonym do akt sprawy wyrokiem Sądu Rejonowego w S. sygn. akt I C [...] jest trudna i może powodować dodatkowe obciążenia organizacyjne i finansowe. Okoliczność ta sama w sobie nie stanowi przesłanki uzasadniającej umorzenie długu, zwłaszcza, że zobowiązanie pozostaje wymagalne, a ZUS zgodnie z przepisami ma prawo dochodzić jego spłaty. Wnioskodawca nie wykazał aby stan zdrowia całkowicie uniemożliwiał mu podjęcie jakikolwiek pracy zarobkowej. Fakt pozostawania w leczeniu nie jest równoznaczny z całkowitą i trwałą niezdolnością do pracy. W konsekwencji należy uznać, że posiada możliwość podejmowania aktywności zawodowej i uzyskiwania dochodu zarówno na spłatę zobowiązania, jak i zabezpieczenie swoich potrzeb mieszkaniowych, w tym poprzez wynajem lokalu mieszkalnego, co stanowi powszechnie stosowane rozwiązanie przez znaczną część społeczeństwa. Organ nie znalazł podstaw do umorzenia żądanych należności w oparciu o zapisy rozporządzenia oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. albowiem okoliczności w nich wymienione nie zachodzą. Na powyższą decyzję A. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji z 17 kwietnia 2026 r., a także ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem całokształtu jego sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i materialnej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jego sytuacja ma charakter wyjątkowo trudny i od wielu lat ulega dalszemu pogorszeniu. 5 czerwca 2026 r. zostało wydane wobec niego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, co pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem, że skarżący posiada realne możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę zadłużenia. Ośrodek Pomocy Społecznej po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających udzielił rodzinie skarżącego pomocy żywnościowej co potwierdza, że trudności materialne nie mają charakteru przejściowego ani pozornego. Organ nie uwzględnił też w wystarczającym stopniu skutków, jakie obowiązek spłaty zadłużenia wywołałby dla jego dalszego funkcjonowania oraz możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Dalsze dochodzenie należności prowadziłoby do pogłębienia ubóstwa, wykluczenia społecznego oraz dalszego pogorszenia stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych z 30 lipca 2026 r. i 11 sierpnia 2026 r. skarżący uzupełnił, że toczą się postępowania dotyczące miejsca zamieszkania jego rodziny, która została dodatkowo pozwana o zapłatę kwoty ok. [...] zł związanej z kosztami mieszkania. Jego sytuacja nie uległa poprawie, a dalszemu pogorszeniu. Skarżący przedłożył ponadto orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 5 czerwca 2026 r., pozew o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., dostrzegł naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 17 kwietnia 2026 r. W postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, stosownie do odesłania zawartego w art. 123 u.s.u.s., organ związany jest zasadami i regulacjami zawartymi m.in. w art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie zaś do art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów, z uwagi na brak uzasadnienia stanowiska o nieistnieniu skarżącego przesłanki umorzenia określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. W związku z powyższym konieczne jest przypomnienie treści regulacji stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji tj. m.in. art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s. doprecyzowuje w tym względzie ust. 2 tego artykułu, zawiera bowiem zamknięty katalog sytuacji, w których zachodzi całkowita nieściągalność: 1) zobowiązany zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zakład uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 usus, wobec czego nie można stwierdzić całkowite nieściągalności, dającej podstawę do umorzenia wnioskowanych należności z tytułu składek. Zdaniem sądu, o ile należy podzielić stanowisko organu co do przesłanek z punktów 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 4c i 5 u.s.u.s., to jednak należy stwierdzić wadliwość oceny przesłanki, o której mowa w punkcie 6 art. 28 ust. 3 u.s.u.s., który to przepis wiąże stan całkowitej nieściągalności z sytuacją, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wniosek organu o braku podstaw do zastosowania art. 28 ust 3 pkt 6 u.s.u.s. został oparty tylko i wyłącznie na argumentacji, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W ocenie organu nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zakład ponadto wskazał, że możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały przez organ rentowy wyczerpane. Tymczasem, wbrew stanowisku organu, w orzecznictwie na gruncie art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. jednolicie przyjmuje się, że to Zakład ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując samodzielnej oceny organ winien mieć na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny (por. wyroki NSA z 16 lutego 2022 r. I GSK 1237/21, z 18 maja 2022 r. I GSK 1489/21; CBOSA). Zakład, który ma obowiązek ustalenia przesłanek opisanych w tym przepisie, winien wyjaśnić, w jakim stopniu ewentualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne będzie skuteczne, z jakich praw majątkowych może być prowadzona egzekucja i jakie są prognozy jej efektywności. Innymi słowy, organ winien po pierwsze rozważyć, w jakiej potencjalnej kwocie możliwe jest uzyskanie środków, po wtóre winien oszacować wydatki egzekucyjne. Następnie winien zestawić te kwoty ze sobą i wyciągnąć stosowne wnioski. Takich symulacji nie przeprowadzono, a to oznacza, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. zawierającego wymogi uzasadnienia decyzji. Przede wszystkim organ nie poczynił jakichkolwiek rozważań, czy majątek skarżącego nadaje się w ogóle do egzekucji. Zważywszy bowiem na ustaloną w toku postępowania okoliczność, że skarżący nie uzyskuje dochodów oraz nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego - nie sposób stwierdzić, na jakich podstawach organ opiera swój wniosek o możliwości wyegzekwowania zaległych należności z tytułu składek w kwocie ok. 15 tys. zł i to w stopniu przekraczającym wydatki egzekucyjne. Co więcej, organ zaniechał również oszacowania wysokości kosztów egzekucyjnych, co powoduje, że ocena spełnienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. została przeprowadzona w sposób niepełny i powierzchowny. Bez określenia przewidywanych kosztów egzekucyjnych organ nie jest bowiem w stanie dokonać rzetelnej analizy, czy ewentualnie wyegzekwowane należności będą w oczywisty sposób przekraczać wydatki związane z egzekucją. Nie jest również jasne, wobec ustaleń organu w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego, w oparciu o jakie konkretne i aktualne ustalenia, organy obu instancji wywiodły, że: nie wyczerpano możliwości przymusowego dochodzenia należności, postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, obecny brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jeszcze o całkowitej ich nieściągalności, a stwierdzenie, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Stanowisko organu w omawianym zakresie nie znajduje bowiem oparcia w potencjalnych możliwościach uzyskania przez skarżącego dochodów w przyszłości. W orzecznictwie przyjmuje się, że "ustalenia dotyczące spełnienia przesłanek umorzenia zaległych składek muszą się odnosić do okoliczności istniejących w czasie podejmowania decyzji, a nie zdarzeń z przeszłości czy przewidywań dotyczących przyszłości. Ustalenia te muszą dotyczyć rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, a więc organ nie może opierać się na ustaleniach prawdopodobnych". Wymaga podkreślenia, że uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia zaległości składkowych nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie Zakład nie działa w warunkach uznania administracyjnego. Proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek ma bowiem charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie postępowania organ ma obowiązek ustalić istotne okoliczności faktyczne sprawy związane z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem zaległości i dopiero wówczas organ korzysta z kompetencji związanych z uznaniem administracyjnym. Tylko ten właśnie drugi etap cechuje się uznaniowością, co jednak nie oznacza dowolności. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07, wyrok NSA z 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2148/11). Powyższe dotyczy zarówno przesłanek umorzenia określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – u.s.u.s., jak i zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Następuje to na podstawie przesłanek określonych w ww. rozporządzeniu. Co ważne w kontekście przedmiotowej sprawy, dopiero prawidłowe ustalenia organu na temat przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. pozwala przejść do przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Uchybienia Zakładu w zakresie art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. powodują, że na tym etapie postępowania przedwczesna jest ocena stanowiska organu na temat zaistnienia przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1 -3 rozporządzenia. Podsumowując, brak stosownego uzasadnienia stanowiska o nieistnieniu w przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. oznacza, że decyzja w tym zakresie uchyla się spod kontroli sądu. Rozstrzygając ponownie sprawę organ uwzględniając rozważania sądu, wyeliminuje wskazane powyżej uchybienia. Ustali i przedstawi w uzasadnieniu decyzji pełną i wyczerpującą ocenę sytuacji skarżącego w odniesieniu do prawidłowo ustalonej przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. W przypadku stwierdzenia braku przesłanki nieściągalności, organ dokona ustaleń przesłanek umorzenia z ww. rozporządzenia, uwzględniając aktualną sytuację majątkową, zdrowotną i rodzinną skarżącego. Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.