I SA/Ke 132/16

Dnia 3 marca 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] r. znak: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek.

Wyrokiem z 8 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 132/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. B. reprezentowanej przez adwokata Ł. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z 18 grudnia 2015 r w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Skarżąca 27 stycznia 2017 r. (data nadania) wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku WSA w Kielcach złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, nie posiada mieszkania, mieszka u znajomych w zamian za to opiekuje się ich dziećmi. Nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani wierzytelności. Utrzymuje się z dochodu z prac dorywczych w kwocie 450 zł netto miesięcznie. Wykazała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej wielkości 1ha. Stosownie do art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) dalej: ustawa P.p.s.a., zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 3 lutego 2017 r. skarżąca została wezwana w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia do uzupełnienia braków złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, pod rygorem ujemnych skutków procesowych poprzez: przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; udokumentowanie czy skarżąca nadal jest właścicielką pojazdów wykazanych w zaświadczeniu Starostwa Powiatowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z 17 maja 2016 r.; w przypadku ich zbycia przedłożyć stosowne dokumenty na tę okoliczność wraz z udokumentowaniem daty, sposobu oraz ewentualnej ceny zbycia pojazdów; przedłożenie dokumentów wskazujących na wysokość spłacanego przez skarżącą kredytu oraz wysokość rat kredytowych; w przypadku spłacenia kredytu – przedłożenie stosownych dokumentów potwierdzających tą okoliczność wraz z datą spłacenia kredytu; przedłożenie dokumentów na okoliczność, czy skarżąca nadal otrzymuje comiesięczne przelewy od komornika sądowego; w przypadku ich otrzymywania wskazanie ich kwoty, zaś w przypadku nieotrzymywania wskazanie powodu oraz daty zaprzestania wypłaty tych kwot; przedłożenie stosowych dokumentów wskazujących wysokość kosztów związanych z opłaceniem usług pełnomocnika w sprawie niniejszej; w przypadku świadczenia tych usług nieodpłatnie przedłożenie pisemnego oświadczenia pełnomocnika skarżącej na okoliczność, że w sprawie niniejszej reprezentuje skarżącą nieodpłatnie wraz z informacją, że okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego; przedłożenie pisemnego oświadczenia osób, u których skarżąca mieszka, że zamieszkuje u nich nieodpłatnie i nie ponosząc kosztów utrzymania w zamian za opiekę nad ich dziećmi. Wezwanie doręczono prawidłowo 9 lutego 2017 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków złożonego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 ustawy P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżąca wykazała brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jej sytuacji materialnej. Skarżąca w zakreślonym terminie nie przedłożyła dokumentów, które były niezbędne do oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącej nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 245 § 1 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.