I SA/Kr 48/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J.P. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 listopada 2016 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok J.P. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Skarżący podał, że w 2008 roku na skutek światowego kryzysu finansowego Firma Inwestycyjna L. S.A., w której był zatrudniony i sprawował funkcję w zarządzie, popadła w tarapaty finansowe. W roku 2009 firma ogłosiła upadłość, a stosunku do skarżącego i innych osób związanych z Firmą dwaj komornicy w roku 2008 wszczęli postępowania egzekucyjne z tytułu poręczeń udzielonych za zobowiązania firmy. W wyniku postępowań egzekucyjnych skarżący został pozbawiony całego majątku, a postępowania karne doprowadziły do aresztowania trzech osób, w tym skarżącego. W areszcie przebywał on prawie półtora roku. Sytuacja ta spowodowała konsekwencje osobiste i zawodowe. Od trzech lat J.P. nie może znaleźć pracy i stabilizacji. Po opuszczeniu aresztu jest osobą bezrobotną. Na bieżąco zmuszony jest zajmować się swoją schorowaną matką inwalidką I grupy z niedokrwieniem mózgu i problemami z krążeniem. Utrzymuje się z emerytury matki wynoszącej 1.053,37 zł, która to kwota z trudem wystarcza na bieżące funkcjonowanie przy znacznych kosztach leczenia i opieki medycznej. Skarżący nie posiada żadnych dochodów, ani majątku, z którego mógłby sfinansować koszty niniejszego postępowania oraz pomocy prawno-podatkowej. Do skargi załączone zostały kopie dokumentów potwierdzających opisaną przez skarżącego sytuację, a to: zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. L.D. z dnia 18 listopada 2008 roku o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwaniu do zapłaty długu (należność główna 80.692.135,00 zł), zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym A.D. z dnia 24 listopada 2008 roku o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (należność główna 80.692.135,00 zł), zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. A.D. z dnia 31 grudnia 2009 roku o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (należność główna 2.003.820,43 zł), zaświadczenia z dnia 21 maja 2013 roku o przebywaniu J.P. w Areszcie Śledczym w K., zaświadczenia Grodzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 7 grudnia 2016 roku o zarejestrowaniu skarżącego od dnia 26 czerwca 2013 roku jako osoby bezrobotnej, trzech kart informacyjnych leczenia szpitalnego J.P. z dnia 20 kwietnia 2011 roku, 6 sierpnia 2016 roku i 24 sierpnia 2016 roku, orzeczenia z dnia 22 października 2014 roku o znacznym stopniu niepełnosprawności J.P. oraz potwierdzenia wypłaty jej świadczenia emerytalnego za listopad 2016 roku w wysokości 1.053,37 zł. W złożonym w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału I formularzu "PPF" J.P. podał, że źródłem jego utrzymania jest wsparcie finansowe matki za opiekę i pomoc w kwocie 350 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: dwa mieszkania o powierzchni 54,6 m² i 54,78 m² bez wartości, gdyż toczą się w stosunku do nich dwa postępowania egzekucyjne na kwoty znacznie przekraczające ich teoretyczną wartość. Matka wnioskodawcy jest współwłaścicielką w 50% domu przy ul. O. w J., w którym zamieszkuje. Skarżący posiada 7 mln akcji Firmy Inwestycyjnej L. S.A. o wartości nominalnej 700.000 zł, jednak akcje te realnie są zupełnie bez wartości, gdyż spółka od 2009 roku jest w upadłości likwidacyjnej. Wnioskodawca wykazał wierzytelności w stosunku do spółek FI L. S.A. i L. Sp. z o.o. o wartości nominalnej 3,64 mln zł, jednak realnie bez żadnej wartości ze względu upadłość likwidacyjną tych spółek. Podał, że wierzytelności i akcje "chyba również" są zajęte przez komorników. Wnioskodawca podkreślił, że jest osobą bezrobotną i, poza wsparciem udzielanym przez mamę, nie posiada innych dochodów. Majątek skarżącego jest przedmiotem egzekucji komorniczych na wielomilionowe kwoty. Mieszkania są niewykończone, klucze do nich nieodebrane. Strona ma on również zaległości względem Wspólnoty Mieszkaniowej administrującej mieszkaniami i za media. Z kwoty 350 zł, którą otrzymuje od matki pokrywa najbardziej niezbędne potrzeby, w tym cotygodmiowe udziały w rozprawach sądowych w K. W sprawach karnych nieodpłatnie pomagali skarżącemu dwaj adwokaci – koledzy ze studiów. Pomoc udzielana była zwłaszcza w okresie, kiedy skarżący przebywał w areszcie i tuż po jego opuszczeniu. Jednakże ze względu na brak środków finansowych od 2-3 lat nie uczestniczą oni w rozprawach, ani innych czynnościach procesowych, a skarżący nie może ich prosić o pomoc w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący J.P. domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jego możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość obliczona od podanej przez wnioskodawcę wartości przedmiotu sporu 936.054 zł wynosi 18.722 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). Kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50.000 zł do 200.000 zł wynosi 3.600 zł zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153). Odnosząc te dane do przedstawionej przez skarżącego sytuacji materialnej orzekający uznał, że J.P. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ani wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie. Skarżący jest osobą bezrobotną, od kilku lat bezskutecznie poszukującą zatrudnienia. Jedynym źródłem jego utrzymania jest niewielka pomoc uzyskiwana od matki w wysokości 350 zł. Matka wnioskodawcy jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, utrzymującą się ze świadczenia w wysokości 1.053,37 zł, ponoszącą znaczne koszty leczenia i opieki medycznej. Nie jest ona zatem w stanie wspomóc syna w większym stopniu w ponoszeniu kosztów związanych z zainicjowanym przez niego postępowaniem sądowoadministracyjnym. Przedłożone do akt sprawy dokumenty potwierdzają fakt, że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne, w wyniku których został zajęty posiadany przez niego majątek. Zadłużenie J.P. jest wielomilionowe, znacznie przekraczające wartość posiadanego majątku. Mając na względzie powyższe uznano, że skarżący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika przekracza jego aktualne możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.