I SA/Go 86/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Ć. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.Ć. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 2.000 zł skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z jego oświadczeń oraz przedłożonych dokumentów wynika, co następuje. Skarżący nie ma majątku. Nie ma stałej pracy, a pracując "dorywczo" zarabia ok. 1.000 zł miesięcznie. Jest żonaty, a jego żona pracuje i zarabia 2.746,52 zł netto miesięcznie. Jest właścicielką domu mieszkalnego oraz samochodu osobowego [...]. Nie ma oszczędności. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść należnego wpisu od skargi wynoszącego 2.000 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co jest jednoznaczne ze spełnieniem przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej: "p.p.s.a."). Brak było jednak podstaw do zwolnienia od całości kosztów postępowania. Wprawdzie nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego o braku stałej pracy oraz braku majątku i oszczędności. Z uwagi jednak na fakt, iż skarżący jest żonaty ocenie podlegał stan posiadania oraz zdolności płatnicze nie tylko jego lecz również jego żony. Wynika to z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27). Oceny tej nie zmienia argument o obowiązującej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. np. post. NSA: z 10 czerwca 2014 r. I OZ 412/14, z 10 czerwca 2016 r. I FZ 148/16, z 30 sierpnia 2016 r. I GZ 489/16). Skarżący – jak wynika z jego oświadczeń – mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Żona skarżącego natomiast posiada stałą pracę i jest właścicielką domu mieszkalnego oraz luksusowego samochodu osobowego. Świadczy to, że nie pozostaje w niedostatku. Uwzględniając sumę dochodów małżonków należało uznać, że uiszczenie przez skarżącego 500 zł tytułem wpisu od skargi nie narazi skarżącego i jego żony na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).