I SA/Go 85/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2014 rok postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

S sp. z o.o. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł złożyła wniosek o zwolnienie z tej opłaty sądowej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, że obecnie nie prowadzi już gospodarstwa rolnego. Jedyne wydatki, dotyczące obsługi korespondencji, pokrywa z własnych środków prezes spółki. Skarżąca nie otrzymuje żadnych dopłat, w związku z czym ponosi straty, a jej zobowiązania rosną. Przed wojewódzkim sądem administracyjnym prowadzonych jest kilkanaście spraw dotyczących płatności dla spółki. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 97.681,91 zł. Posiada ona grunty o wartości 842.864 zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 2.380,47 zł. Dodatkowo, na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca Spółka oświadczyła, że spółka posiada udziały sześciu innych spółek o łącznej wartości 100.000 zł. Nadesłała również kopię formularza CIT-8 za 2017 r., sprawozdanie finansowe za 2017 r. oraz deklaracje VAT-7 za trzy ostatnie kwartały. Z dokumentów tych wynika, że spółka zakończyła 2017 r. stratą w wysokości 276 zł, a jej sytuacja finansowa pozostaje właściwie niezmienna od końca 2016 r. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodu. Posiada jednak znaczny majątek w tym grunty o wartości 842.864 zł w tym udziały w innych spółkach o wartości 100.000 zł (74.000 zł na koniec 2017 r.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.), wynosi 200 zł. Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo niewielkiej straty w 2016 r. i 2017 r., Spółka dysponuje znacznymi aktywami trwałymi, m.in. gruntami o wartości 842.864 zł i udziałami w innych spółkach o wartości 100.000, których, co należy podkreślić, nie próbowała sprzedać aby uzyskać kwoty niezbędne do prowadzenia postępowań sądowych. Wskazać należy, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości o znacznej wartości, wyklucza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Sądy administracyjne prezentują bowiem pogląd, że stan majątkowy to nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 390/12; z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 144/11, wszystkie dostępne w Internecie na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższe uwagi implikowały wniosek, że podmiot inicjujący postępowanie sądowe powinien liczyć się z ewentualnymi kosztami takiego postępowania i poprzez swoje działanie zapewnić sobie na ten cel niezbędne środki. Zatem w analizowanej sytuacji w ramach planowania wydatków, prowadząc rozległą działalność skargową i przewidując realizację swoich praw przed sądem, skarżąca powinna uwzględnić także konieczność zapewnienia środków na ich prowadzenie. Skoro skarżąca środków tych nie zabezpieczył i we własnej ocenie ich nie posiada, to okoliczność ta nie może powodować, że prawo pomocy należy mu przyznać (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: I FZ 464/04, I FZ 465/04, II FZ 211/05, dostępne jw.). W rozpoznawanej sprawie spółka, posiadając aktywa trwałe o znacznej wartości, nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Nie sposób zatem uznać, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.