I SA/Go 37/23

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w sprawie ze skargi K.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 p o s t a n a w i a : odmówić przyznania adwokat M.P.-M. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji.

Wyrokiem z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Go 37/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił w całości skargę K.R. na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 20 lipca 2023 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt I SPP/Go 67/23 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (pkt 1), w pozostałym zaś zakresie wniosek oddalił (pkt 2). Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokat M.P.-M. (karta 119 akt sądowych). W dniu 10 stycznia 2024 r., w budynku Sądu, ww. pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy i wykonała ich fotokopie. Następnie pismem z [...] stycznia 2024 r. poinformowała, że skarżący zrezygnował z wnoszenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, w ocenie pełnomocnika, nie zachodzi potrzeba sporządzania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w żadnej części. Wyrok z dnia 25 maja 2023 r. jest prawomocny od dnia 23 stycznia 2024 r. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej w skrócie "P.p.s.a.) stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 2631 - powoływane dalej jako "rozporządzenie"). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, pełnomocnikowi strony należą się koszty pomocy prawnej rzeczywiście udzielonej. Tym samym, cytowany art. 250 P.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o tego rodzaju koszty. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega zatem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża bowiem Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (por. postanowienia NSA z 22 grudnia 2004r. sygn. akt OZ 720/04, z 8 stycznia 2010r. sygn. akt I FSK 1648/08, z 16 czerwca 2010r. sygn. akt II FZ 143/10, wszystkie na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, w § 21 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia zostały wymienione czynności, za które przysługuje wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu w drugiej instancji i są to: -sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, -sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, -udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, -postępowanie zażaleniowe. Co więcej, katalog czynności pełnomocnika w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia ma charakter zamknięty. Zatem wynagrodzenie adwokata za czynności, które nie zostały wymienione w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 oraz w art. 205 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 19 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 112/10, z 16 czerwca 2004r. sygn. akt FSK 93/04, z 17 września 2010r. sygn. akt II OSK 854/09, z 6 października 2010r. sygn. akt II OSK 1900/10). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że pełnomocnik - pomimo wyznaczenia jej przez Okręgową Radę Adwokacką na pełnomocnika z urzędu, po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji - faktycznie nie udzieliła skarżącemu pomocy prawnej w toku postępowania przed sądem drugiej instancji (która nie została zainicjowana). Pełnomocnik nie sporządziła i nie wniosła w rozpatrywanej sprawie skargi kasacyjnej ani nie sporządziła opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zatem nie dokonała żadnej z czynności wymienionej w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, za którą należałoby się wynagrodzenie. Pismem z [...] stycznia 2024 r. poinformowała jedynie o rezygnacji skarżącego z wnoszenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, i w konsekwencji - braku potrzeby sporządzenia przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Również wykonane przez nią czynności takie jak przeglądanie i analiza akt sprawy czy rozmowa z mocodawcą nie stanowią czynności, które można zakwalifikować jako rzeczywiste i efektywne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Czynności te jedynie poprzedzają faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która w postępowaniu przed sądem winna znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy przez wyrażenie przez pełnomocnika stanowiska w sprawie oraz - w razie potrzeby - złożenie w imieniu strony niezbędnych wniosków procesowych (por. postanowienie NSA z 12 września 2013r. sygn. akt I OZ 768/13), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Skoro więc wnioskująca pełnomocnik nie udzieliła stronie jakiejkolwiek pomocy prawnej, to sam fakt jej ustanowienia, a następnie wyznaczenia w charakterze pełnomocnika z urzędu nie jest wystarczający do uwzględnienia jej żądania. Z uwagi na powyższe oraz na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.