Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Lu 738/23

Wyrok WSA w Lublinie z 8 lutego 2024 r., III SA/Lu 738/23

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
8 lutego 2024
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Asesor WSA Agnieszka Kosowska, , po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2023 r., nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Rykach z [...] września 2023 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. M. K. (dalej jako "skarżący") w dniu 17 czerwca 2021 r. złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2021, w którym ubiegał się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW): - płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy II; - płatność ONW typ specyficzny strefa I; - płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I. Następnie w dniach 30 września 2021 r. i 15 października 2021 r. skarżący złożył zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2021. Po złożeniu zmian skarżący ubiegał się o przyznanie dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW): - płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy II do powierzchni 11,89 ha; - płatności ONW typ specyficzny strefa I do powierzchni 103,80 ha; - płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 33,06 ha. Wniosek został poddany obowiązkowej weryfikacji - kontroli administracyjnej w celu skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Rykach (dalej jako "organ I instancji") decyzją z [...] marca 2022 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021 w części dotyczącej powierzchni 1,62 ha wycofanej w dniu 30 września 2021 r. i powierzchni 0,14 ha wycofanej w dniu 15 października 2021 r., odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I i przyznał płatność ONW na rok 2021 w łącznej wysokości 8 812,86 zł w tym: płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy II w wysokości 3 109,92 zł, płatność ONW typ specyficzny strefa I w wysokości 5 702,94 zł. Postanowieniem z [...] sierpnia 2023 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021, zakończone wyżej wymienioną decyzją ostateczną z [...] marca 2022 r., na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Decyzją z [...] września 2023 r., nr [...] organ I instancji uchylił decyzję z [...] marca 2022 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w części dotyczącej: - powierzchni 1,62 ha wycofanej w dniu 30 września 2021 r. i powierzchni 0,14 ha wycofanej w dniu 15 października 2021 r. Organ odmówił przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I oraz płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy II i nałożył sankcję w wysokości 3 138,96 zł. Tą samą decyzją skarżącemu przyznano płatność ONW na rok 2021 typ specyficzny strefa I w wysokości 493,39 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z [...] października 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie", wydanego na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182). Organ II instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania, ponieważ ujawnione zostały istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2021, a nieznane organowi. Za nowe okoliczności organ I instancji uznał wyniki raportu nr [...] z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni na rok 2022 (dalej jako "raport z czynność kontrolnych na rok 2022"), w którym dla części działek rolnych zastosowano kod DR18, informujący o stwierdzeniu zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni działek. Wyniki tego raportu stanowiły istniejącą, lecz nieznaną organowi w dniu wydania decyzji, okoliczność potwierdzającą zadeklarowanie przez stronę w roku 2021 działek niekwalifikujących się do przyznania płatności. Organ II instancji podniósł, że w dniach [...] września 2022 r. – [...] października 2022 r. przeprowadzono kontrolę zasadniczą całego gospodarstwa skarżącego. W trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2021. W toku kontroli stwierdzony został, utrzymujący się na części deklarowanych działek, stan braku rolniczego ich użytkowania, istniejący co najmniej od 2021 r. - kod nieprawidłowości DR18 "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej". Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefa II w oparciu o zastosowanie kodu DR18 wyniosła 10,41 ha. W odniesieniu do płatności ONW typ specyficzny strefa I organ odwoławczy wskazał, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z tej płatności w oparciu o zastosowanie kodu DR18 wyniosła 62,72 ha. Organ odwoławczy wskazał również, że wniosek został poddany kontroli administracyjnej w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych). Łączna powierzchni obszaru wykluczonego z płatności w oparciu o powierzchnię MKO (maksymalnego kwalifikowalnego obszaru) wyniosła 1,03 ha i dotyczyła działek CC, DL, DS, EK, EX, FD, GI, H, II1, J. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z tej płatności wynosiła 63,75 ha. W wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o wyniki kontroli na miejscu z 2022 r. stwierdzono kod nieprawidłowości DR18 mający wpływ na płatność w przypadku działek zadeklarowanych do płatności ONW typu z ograniczeniami strefy I. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z tej płatności wyniosła 14,82 ha. Z zestawienia działek wynikało, że skarżący we wniosku zadeklarował powierzchnię 15,08 ha, natomiast powierzchnia kwalifikowana wynosiła 0,26 ha. Ponadto w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej sprawy w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS ustalono, że powierzchnia obszaru wykluczonego w oparciu o powierzchnię MKO wyniosła 0,24 ha. Ponadto organ ocenił, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia, z płatności podlegała wykluczeniu działka rolna FG, ponieważ miała powierzchnię 0,06 ha, podczas gdy w świetle rozporządzenia, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych, na których jest położona działka rolna o powierzchni co najmniej 0,1 ha. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW typu z ograniczeniami strefy I wynosi 15,12 ha. Organ odwoławczy odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II i nałożył sankcję w wysokości 3 138,96 zł. Organ podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności ONW skarżący zadeklarował do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II powierzchnię 11,89 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II wyniosła 1,48 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z 20 grudnia 2013 r., Nr 347, str. 549), dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013". Organ przedstawił wyliczenie sankcji z odwołaniem m.in. do regulacji art. 19a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm.), dalej "rozporządzenie nr 640/2014". We wniosku do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) skarżący zadeklarował powierzchnię 103,80 ha. Następnie skarżący wycofał powierzchnię 1,62 ha zadeklarowaną do tej płatności i w tym zakresie postępowanie zostało umorzone. Kwota płatności do obszaru ONW typ specyficzny I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia, wynosiła 493,30 zł. W odniesieniu do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, organ II instancji wskazał, ż po uwzględnieniu zmian i wycofań, zadeklarowano do tej płatności powierzchnię 33,06 ha. Część powierzchni zadeklarowana do tej płatności została wycofana. Natomiast pozostałe zadeklarowane działki rolne miały powierzchnię poniżej 0,1 ha, a do takich działek płatność nie przysługuje, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle regulacji art. 18 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia, płatność jest przyznawana do powierzchni nieprzekraczającej limitu, o którym mowa w przywołanym przepisie. W związku z tym, że limit został wykorzystany w ramach innej strefy, płatność ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I nie została przyznana. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podniósł, że powodem wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności ONW za rok 2021 było ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Za nowe okoliczności należało uznać raport z czynności kontrolnych na rok 2022, w którym dla części działek rolnych zastosowano kod DR18, informujący o stwierdzeniu zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni działek. Organ podkreślił, że wyniki tego raportu stanowiły istniejącą, lecz nieznaną organowi w dniu 28 marca 2022 r. okoliczność, potwierdzającą zadeklarowanie przez stronę w roku 2021 działek niekwalifikujących się do przyznania płatności. Odnosząc się do zarzutów dotyczących przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli na miejscu, organ odwoławczy podniósł, że kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są jednym ze sposobów ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne. W przedmiotowej sprawie kontrola na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przy wykorzystaniu tzw. metody inspekcji terenowej. Celem kontroli było ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, istniejącego na gruntach rolnych w dniu kontroli. Szczegółowa analiza protokołu z czynności kontrolnych, szkicu pomiarów działek (dane wektorowe, dane powierzchniowe), fotografii wykonanych podczas kontroli, wskazuje w ocenie organu, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do podważania wiarygodności raportu z kontroli przeprowadzonej w 2022 r. Wyjaśniono, że raport z kontroli stanowił podstawę ustaleń faktycznych w sprawie toczącej się przed ARiMR odnoszącej się do płatności za 2022 r., zakończonej decyzją ostateczną, a więc został już pozytywnie zweryfikowany. Podczas kontroli na miejscu stwierdzono na spornych działkach rolnych zadrzewienia, zakrzaczenia oraz porośnięcie chwastami i trawami wieloletnimi. Kontrola miała miejsce w 2022 r. i zasadniczo odnosiła się do stanu zastanego w dacie kontroli, to jednak zastany wówczas stan, a konkretnie rodzaj i stan okrywy roślinnej porastającej te działki, wynikający z dokumentacji pokontrolnej, wskazywał jednoznacznie na dłuższe niż jednoroczne, zaniedbania (co najmniej od 2 lat). Organ II instancji zwrócił uwagę, że na działkach ewidencyjnych, na których stwierdzono w 2022 r. zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, skarżący zadeklarował również do płatności działki rolne w roku 2021. Organ odwoławczy podkreślił, że raport z kontroli przeprowadzonej w 2022 r. został sporządzony prawidłowo, zweryfikowany i zatwierdzony. Skarżący nie podał żadnych argumentów wskazujących, że przyjęta przez kontrolerów metoda pomiaru była wadliwa lub pomiary zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. zaskarżył powyższą decyzje Dyrektora Lubelskiego Oddziału ARiMR w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: – art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji i dokonanie kontroli administracyjnej decyzji w sposób nieprawidłowy, a także uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób nieprawidłowy, w szczególności protokołu kontroli z inspekcji terenowej, w sytuacji gdy organ oceniał już stan po okresie wegetacyjnym i jego ustalenia są niemiarodajne i niezgodne z rzeczywistością; - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która narusza zasadę prawdy obiektywnej wskutek braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonania jednostronnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez odmowę przyznania wnioskowanych płatności ONW i nałożeniu sankcji, w sytuacji gdy prawidłowa ocena wniosku strony powinna doprowadzić organ do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony w całości; - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która nastąpiła po niezasadnym wznowieniu postępowania, w skutek błędnego i dowolnego uznania, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 1640/2014, polegające na niezasadnym zastosowaniu tego przepisu, w sytuacji gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego powinna doprowadzić do wniosku, że nie powinno nastąpić jakiekolwiek pomniejszenie płatności; - błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie niezasadne uznanie, że występuje jakakolwiek różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną; - błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na niezasadnym przyjęciu, że pomiary dokonane w toku kontroli były prawidłowe, w sytuacji gdy organ nie wskazuje w uzasadnieniu decyzji jakim urządzeniem (nazwa i model) pomiar był wykonany, zatem nie jest wiadome czy urządzenie posiada legalizację; Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie można się opierać na wynikach kontroli, która trwała od [...] września 2022 r. do [...] października 2022 r., w sytuacji gdy organ oceniał już stan po okresie wegetacyjnym. Wyjaśnił, że na dzień złożenia wniosku zabiegi agrotechniczne były wykonane i dalej są wykonywane. Zdaniem skarżącego organ I instancji zaniżył powierzchnię działek. Powierzchnie podane przez stronę są prawdziwe i rzeczywiste. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] października 2023 r., którą utrzymano w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Rykach z [...] września 2023 r. w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021. Organ I instancji decyzją uchylił dotychczasową decyzję z [...] marca 2022 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021, umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w części dotyczącej powierzchni 1,62 ha wycofanej w dniu 30 września 2021 r. i 0,14 ha wycofanej w dniu 15 października 2021 r., odmówił przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I oraz płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy II i nałożył sankcję w wysokości 3 138,96 zł, przyznał płatność ONW na rok 2021 typ specyficzny strefa I w wysokości 493,39 zł. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy uzasadnione było wznowienie postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 i przyznanie skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości. W rozpoznawanej sprawie w 2022 r. wyszło na jaw, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 zadeklarował działki, które nie były użytkowane rolniczo. Decyzja o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 wydana została w dniu [...] marca 2022 r. Nowe okoliczności zostały ujawnione w wyniku kontroli przeprowadzanej w dniach 7 września 2022 r. – 31 października 2022 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego. Kontrolę przeprowadzono na miejscu metodą inspekcji terenowej. Wyniki kontroli udokumentowano w Raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 28 listopada 202 r., nr [...]. Wykonana została również dokumentacja fotograficzna. Podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono na części zadeklarowanych działek zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej - kod nieprawidłowości DR18 "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej", mające wpływ na przyznanie producentowi rolnemu płatności na rok 2021. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podczas ponownej kontroli administracyjnej działek rolnych położonych na deklarowanych działkach ewidencyjnych, dokonano również aktualizacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) na przedmiotowych działkach rolnych. Na podstawie wyników kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej stwierdzono, że teren wykluczony w 2022 r. z pewnością również nie był użytkowany rolniczo w roku 2021. Powyższe stanowiło nowe okoliczności faktyczne zaistniałe przed wydaniem decyzji ostatecznej i mogło stać się podstawą wznowienia postępowania. W rezultacie organ w sposób prawidłowy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nowe okoliczności faktyczne istniały przed wydaniem decyzji ostatecznej (przypomnieć w tym miejscu należy - wydanej 28 marca 2022 r.), natomiast zostały one ujawnione w trakcie kontroli zasadniczej całego gospodarstwa przeprowadzonej w dniach [...] września 2022 r. – [...] października 2022 r. Zarzut nieuzasadnionego wznowienia postępowania z powodu błędnego i dowolnego uznania, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. Wymaga podkreślenia, że nowe okoliczności, które zostały ujawnione w trakcie kontroli na miejscu, należą do takich okoliczności, które mają bezpośredni wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Mają znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków strony, o których organ administracji publicznej orzekł w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności uzasadniają przypuszczenie, że gdyby były znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść tej decyzji przedstawiałaby się inaczej niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania. W rozpoznawanej sprawie, gdyby organ I instancji znał te okoliczności faktyczne, które zostały ujawnione w trakcie kontroli przeprowadzonej w 2022 r., to nie przyznałby płatności na rok 2021 co do obszaru, na którym w 2022 r. stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej co najmniej od dwóch lat, a zatem także w 2021 r. Był to bowiem obszar niekwalifikujący się do płatności. Bezzasadny jest zarzut oparcia decyzji na wynikach kontroli w gospodarstwie przeprowadzonej w dniach [...] września 2022 r. – [...] października 2022 r. Skarżący podniósł, że organ oceniał już stan gospodarstwa po okresie wegetacyjnym. Skarżący podkreślił, że na dzień złożenia wniosku zabiegi agrotechniczne były wykonane i dalej są wykonywane, działalność rolnicza jest stale prowadzona. Wbrew zarzutom skargi, ustalenia organu dotyczące powierzchni kwalifikującej się do poszczególnych płatności ONW na rok 2021 są prawidłowe. Organ dokonał tych ustaleń w oparciu o wyniki kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) oraz wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] września 2022 r. – [...] października 2022 r. W trakcie kontroli administracyjnej wniosku organ może korzystać z narzędzi informatycznych, a także innych dowodów pozwalających na weryfikację wniosku, a w przypadkach kiedy jest to niezbędne i niemożliwe jest dokonanie stosownych ustaleń bez tej czynności, może przeprowadzić inspekcję terenową. Kontrole na miejscu mogą być przeprowadzane wówczas, gdy za pomocą dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym nie uda się rozstrzygnąć prawidłowości złożonego wniosku. Zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. W myśl art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Stosownie do art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Jednocześnie państwa członkowskie mogą korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z dnia 31 lipca 2014 r. Nr 227, str. 69 ), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze nr 809/2014", przewiduje w art. 28 ust. 1, że kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że: a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia; b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych; c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności; d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi. W ramach kontroli dokonuje się oceny zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich (art. 29 ust. 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014). Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, jaka powierzchnia przyjęta została do płatności i z jakiego powodu określona powierzchnia została z płatności wykluczona, przeanalizował również dane dotyczące powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO). Organ wyjaśnił też, w oparciu o jakie konkretnie dowody poczynił ustalenia co do powierzchni poszczególnych działek i szczegółowo, w tabeli, przestawił powierzchnię deklarowaną przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię stwierdzoną i kwalifikowalną. Z akt sprawy wynika, że skarżący dla kilkudziesięciu działek deklarował powierzchnie większe niż powierzchnie maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) przewidziane dla tych działek. Prawidłowo zatem organ odwoławczy porównał powierzchnie deklarowane z powierzchniami MKO i w przypadku stwierdzenia przekroczenia MKO wykluczał określoną powierzchnię z płatności, co szczegółowo opisał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W oparciu o dokonane ustalenia faktyczne co do wielkości powierzchni deklarowanych działek rolnych, skarżącemu przyznano płatność ONW typ specyficzny strefa I w wysokości 493 zł i odmówiono przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I i płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II, nakładając sankcję w wysokości 3 138,96 zł. Organ szczegółowo przedstawił wyliczenia poszczególnych płatności, zbędne jest zatem ich powtarzanie. Skarżący nie kwestionuje zresztą obliczeń dokonanych przez organ. Organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa krajowego – rozporządzenia z 13 marca 2015 r., jak i przepisy Unii Europejskiej, dotyczące obliczania pomocy w przypadku różnicy między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną (art. 15a, a art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014). Skarżący nie kwestionował wyliczeń kwoty płatności pod względem rachunkowym. W odniesieniu do zarzutu skargi, że skarżący nie był obecny przy czynnościach kontrolnych, stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do podważenia wiarygodności raportu z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] września 2022 r. – [...] października 2022 r. Wskazać przede wszystkim należy, że raport z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] września 2022 r. – [...] października 2022 r. był przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2022, zakończonego decyzją Dyrektora Lubelskiego Oddziału ARiMR z [...] sierpnia 2023 r. Oceny raportu dokonał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 579/23. Sąd stwierdził, że raport nr [...] spełniał wymogi formalne, a nieobecność skarżącego podczas przeprowadzania czynności kontrolnych nie wpłynęła na wiarygodność dowodu z oględzin, ponieważ nie ma obowiązku zapowiadania kontroli na miejscu. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i złożył zastrzeżenia do ustaleń kontrolnych, do których organ ustosunkował się w piśmie z [...] stycznia 2023 r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący nie przedstawił żadnych nowych dowodów podważających ustalenia raportu z czynności kontrolnych. Skarżący w istocie ograniczył się do stwierdzenia, że ustalenia organu dotyczące powierzchni, na której była prowadzana działalność rolnicza, są niemiarodajne i niezgodne z rzeczywistością. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie są ogólne, niepoparte jakimikolwiek dowodami, nie odnoszą się do konkretnych działek i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący nie wykazał skutecznie, że na wykluczonym obszarze prowadzona była działalność rolnicza, skarżący nie podważył wyników kontroli na miejscu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z raportu z czynności kontrolnych z 2022 r. oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że na spornych działkach rolnych były zadrzewienia, zakrzaczenia oraz że działki były porośnięte chwastami i trawami wieloletnimi. Obszerna dokumentacja fotograficzna wskazuje jednoznacznie, że na szczegółowo opisanych w raporcie działkach nie była prowadzona w 2021 r. działalność rolnicza. Słusznie stwierdził organ odwoławczy, że zastany w czasie kontroli w 2022 r. stan, a konkretnie rodzaj i stan okrywy roślinnej porastającej działki, wskazywał jednoznacznie na dłuższe niż jednoroczne zaniedbania (co najmniej od 2 lat) i obejmował działki rolne, które skarżący zadeklarował również do płatności w roku 2021. Nie ulega zatem wątpliwości, że działki, na których stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nie tylko w 2022 r., ale także w 2021 r. powinny zostać wykluczone z płatności na 2021 r. W ocenie sądu, w oparciu o zebrane w sprawie dowody należało uznać, że organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał decyzję zgodną z przepisami prawa materialnego. Kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa przez organy. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.). Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez skarżącego w skardze. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 grudnia 2023
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Agnieszka Kosowska Anna Strzelec /przewodniczący/ Ewa Ibrom /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny