I SA/Go 356/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na rozprawie wniosku J.J. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawach ze skarg "Ł" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 i 2011 rok postanawia: na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302) odmówić dopuszczenia J.J. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Przed tutejszym Sądem toczą się sprawy ze skarg "Ł" sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 i 2011 rok. Podczas rozprawy 10 października 2018 r. postanowiono o połączeniu obu tych spraw do wspólnego rozpoznania lecz odrębnego rozstrzygnięcia. Obecny na rozprawie J.J. (dalej: wnioskodawca), były prezes zarządu skarżącej "Ł" sp. z o.o., wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 302 - dalej: "p.p.s.a."). Wniosek motywował wpływem zaskarżonych decyzji na postępowanie prowadzone w sprawie karnej - skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek J.J. nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa zatem jest uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W oparciu o § 2 art. 33 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Jak wynika z akt, Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniach podatkowych, toteż należało rozstrzygnąć, czy przysługiwał mu interes prawny warunkujący ewentualny udział w postepowaniu sądowym na podstawie przywołanego art. 33 § 2 p.p.s.a. O tym, czy osoba ubiegająca się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje - jak podkreśla się w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie - norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994/10/199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Tym samym status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa lub obowiązki, a nie z uznania danego podmiotu za stronę, bądź też przekonania wewnętrznego strony. Osoba trzecia może brać udział w charakterze strony przed sądem administracyjnym jedynie w takich sprawach, w których przepisy prawa dopuszczają jej udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. W rozpoznawanych sprawach brak jest przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby uczestnictwo Wnioskodawcy i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym skargami na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od osób prawnych za 2010 i 2011 rok. Ewentualne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wydane w sprawach skarżącej spółki nie będą miały bezpośredniego wpływu sytuację Wnioskodawcy. Z zaskarżonych w obu sprawach decyzji nie wynikają bowiem dla niego jakiekolwiek uprawnienia ani obowiązki. Jakkolwiek zgodzić się należy, iż Wnioskodawca jest obiektywnie zainteresowany rozstrzygnięciem spraw sądowych, ponieważ jak wynika z dołączonego do akt sprawy postanowienia Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2016 r. o zawieszeniu dochodzenia, przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. polegającego na uszczupleniu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 i 2011 rok, których to czynów miał się dopuścić jako prezes zarządu skarżącej spółki. Tym niemniej same decyzje określające zobowiązanie podatkowe spółce nie stanowią źródła odpowiedzialności karnej Wnioskodawcy. Nie można więc uznać, by akty takie rzutowały bezpośrednio na jego sytuację prawną. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.