I SA/Go 30/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2018 r. wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. postanawia: odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Adwokat M.S., pełnomocnik skarżącego Z.S. ustanowiony z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, sporządził i wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną. Zawarł w niej wniosek o "zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M.S. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych". W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 1170/16 wniosek ten został uznany za wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (str. 8 wyroku). Sąd wskazał przy tym, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Rozpoznając tak zakwalifikowany wniosek stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ponadto, zgodnie § 3 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Powyższe oznacza, że przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek. Nie ulega również wątpliwości, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści. Pozwala to określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 250, teza 8, też T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, art. 250, teza 7 a także postanowienia NSA z 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05; z 3 października 2007 r., I OZ 704/07; z 20 sierpnia 2008 r., I OZ 603/08; z 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08; z 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek pełnomocnika powinien zatem zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały uiszczone w całości lub w części. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 października 1998 r., II CKN 687/98 (OSNC 1999/3, poz. 63), wskazał, że wniosek niezawierający takiego oświadczenia podlega oddaleniu jako nieuzasadniony. Pogląd ten został podtrzymany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Oświadczenie to, jest obligatoryjnym składnikiem wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczenie to nie jest bowiem elementem formalnym wniosku, tylko stanowi zasadniczy składnik uzasadnienia tego wniosku. Dlatego nie podlega uzupełnieniu na podstawie art. 49 P.p.s.a. (postanowienia NSA z: 18 października 2005 r., II FZ 625/05; 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08; 25 marca 2009 r., II FZ 90/09; 25 marca 2014 r., I FZ 40/14; 13 sierpnia 2014 r., II OZ 759/14; 20 stycznia 2015 r. II OZ 17/15; dostępne na orzecznia.nsa.gov.pl). Brak wspomnianego oświadczenia we wniosku pełnomocnika z [...] maja 2016 r. uniemożliwia zatem jego uwzględnienie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8) P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.