I SA/Go 179/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości postanawia: przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Skarżący pismem z [...] czerwca 2022 r. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów na dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Podał, że w terminie kiedy wezwano go do uiszczenia wpisu, przebywał na leczeniu szpitalnym od [...].04.2022 r. do [...].05.2022 r., a następnie na zwolnieniu lekarskim. Nie miał zatem w tym czasie możliwości odbioru korespondencji i nie wiedział o spoczywającym na nim obowiązku uiszczenia wpisu. W załączeniu przedłożył karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz zaświadczenia potwierdzające okres niezdolności do pracy. Postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 179/22 tut. Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Jednocześnie przedłożył zaświadczenie lekarskie z [...] sierpnia 2022 r. z poradni zdrowia apsychicznego z którego wynika, że jest leczony psychiatrycznie od ok. 4 lat; przyjmuje leki prokognitywne, nasenne i przeciwdepresyjne; jego stan psychiczny jest niestabilny, wykazuje spowolniały tok myślenia, nastrój jednostajnie obniżony, problemy z zapamiętywaniem, skupieniem uwagi, często stany splątania. Stwierdzono, że obecnie staje się niesamodzielny i powinien pozostawać pod całodobową opieką osób z otoczenia. Postanowieniem z 9 maja 2023 r. sygn. akt III FZ 148/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie celowe jest rozpoznanie przesłanek przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w szerszym zakresie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący dostarczył szereg dokumentów wskazujących na jego sytuację zdrowotną. W szczególności za szerszym spojrzeniem na przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi argumentacją przemawiają informacje zawarte w zaświadczeniu lekarskim z [...] sierpnia 2022 r., które przedstawiają szerszy obraz w jakim należałoby przeanalizować dokumentację przesłaną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 259 – dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 maja 2023 r. zobowiązał Sąd pierwszej instancji do ponownego przeanalizowania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w świetle informacji przedstawionych w zaświadczeniu lekarskim z [...] sierpnia 2022 r. Z ww. zaświadczenia wynika, że skarżący leczy się psychiatrycznie od ok. 4 lat, przyjmuje leki prokognitywne, nasenne i przeciwdepresyjne; jego stan psychiczny jest niestabilny, wykazuje spowolniały tok myślenia, nastrój jednostajnie obniżony, problemy z zapamiętywaniem, skupieniem uwagi, często stany splątania. Stwierdzono dodatkowo, że obecnie staje się niesamodzielny i powinien pozostawać pod całodobową opieką osób z otoczenia. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skarżący uprawdopodobnił brak winy w niedotrzymaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Problemy zdrowotne z którymi się zmaga od dłuższego czasu, a które wynikają z zaświadczenia z poradni zdrowia psychicznego, mogły skutecznie uniemożliwić stronie normalne funkcjonowanie oraz jasną ocenę sytuacji procesowej. Co istotne również, jak wynika z ww. zaświadczenia, skarżący stał się niesamodzielny i powinien pozostać pod całodobową opieką osoby z otoczenia. To obrazuje stan zdrowia skarżącego, który w oczywisty sposób mógł mieć wpływ na terminowe dokonanie czynności. Z tych też powodów, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.