I SA/Go 108/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2014 r. wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

M.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 marca 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 948 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie pouczono skarżącego o obowiązku wynikającym z art. 70 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 marca 2014 r., na podstawie art. 255 P.p.s.a, wezwano skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów. W wezwaniu tym pouczono skarżącego m.in. o obowiązku wynikającym z art. 70 § 1 i § 2 P.p.s.a. W dniu 25 marca 2014 r. skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 1000 zł. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego postanowienia, m.in. z pouczeniem obowiązku wynikającym z art. 70 § 1 i § 2 doręczono skarżącemu w dniu 7 kwietnia 2014 r. (przesyłkę odebrał dorosły domownik). Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 kwietnia 2014 r. zawiadomiono skarżącego o terminie rozprawy. Przesyłka zawierająca powyższe zawiadomienie, po dwukrotnym awizowaniu wróciła do tutejszego Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 15 maja 2014 r. Przewodnicząca uznała ww. przesyłkę za doręczoną zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a Wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Go 108/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę M.S.. Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zwrócił skarżącemu kwotę 52 zł, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2014 r. (przesyłkę odebrał dorosły domownik). W dniu 13 czerwca 2014 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że od kwietnia 2014r. przebywa w Zakładzie Karnym. Oświadczył, że podczas widzenia z żoną w dniu [...] czerwca 2014 r. dowiedział się, że w sprawie o sygn. akt I SA/Go 108/14 został wydany wyrok. Skarżący podniósł również, że ostatnia informacja jaką posiada w przedmiotowej sprawie odnosi się do kwestii uiszczenia wpisu. Zaznaczył również, że nie otrzymał wyroku w niniejszej sprawie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący wniósł o sporządzenie na piśmie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 85 P.p.s.a czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do treści art. 86 § 1 i § 2 tej ustawy jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art.87 § 1 P.p.s.a.). Aby przywrócenie terminu było możliwe strona musi spełnić łącznie wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisów. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 752/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Go 108/14. Skarżący oświadczył, że od kwietnia 2014 r. przebywa w zakładzie karnym a o zapadłym wyroku dowiedział się dopiero w dniu 1 czerwca 2014 r. podczas widzenia z żoną zaś ostatnia informacja jaką w sprawie posiadał dotyczyła uiszczenia wpisu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono skarżącemu w dniu 4 marca 2014 r. Jego odbiór potwierdził dorosły domownik, jednakże nie budzi wątpliwości, że trafiło ono do skarżącego bowiem wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. skarżący zwrócił się do tutejszego Sądu o przyznanie prawa pomocy, po czym uiścił należny wpis. Powyższe wezwanie (k.14 akt sądowych) jak również wystosowane do skarżącego wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (k. 24 akt sądowych) oraz pismo stanowiące doręczenie odpisu postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 kwietnia 2014 r. (k.33 akt sądowych) zawierały pouczenie o treści art. 70 § 1 i § 2 P.p.s.a zgodnie z którym, strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. Oczywistym jest, że umieszczenie w zakładzie karnym nie jest jednoznaczne ze zmianą miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, bowiem zmiana ta miała charakter przymusowy a nie dobrowolny. Niewątpliwie jednak taka zmiana miejsca pobytu obliguje stronę postępowania do poinformowania sądu o zmianie adresu do doręczeń – o ile domownicy nie zobowiązali się do doręczenia przesyłek osadzonemu (por. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1553/12 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). Trudno też przyjąć, że skarżący przebywając w zakładzie karnym miał utrudniony dostęp do korespondencji. Przesyłki osadzonych mogą być bowiem doręczane i odbierane za pośrednictwem zakładu karnego. Oznacza to, że skarżący dbając należycie o własne interesy, wiedząc, że toczy się postępowanie sądowoadministracyjne w jego sprawie oraz będąc świadomy obowiązku wynikającego z art. 70 § 1 i § 2 P.p.s.a winien zawiadomić Sąd o osadzeniu w zakładzie karnym. Skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku w tym zakresie zatem Sąd dokonywał doręczeń na ostatni wskazany przez skarżącego adres do doręczeń. Na ten adres zostało wysłane skarżącemu zawiadomienie o terminie rozprawy, które sąd uznał za skutecznie doręczone w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. Sąd nie był władny prowadzić postępowania w celu ustalenia obecnego miejsca pobytu skarżącego zwłaszcza, że z akt niniejszej sprawy wynika, że pisma kierowane przez tutejszy Sąd do skarżącego były odbierane przez dorosłych domowników, m.in. odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 kwietnia 2014 r. (k.34 akt sądowych) oraz odpis postanowienia Sądu z dnia 22 maja 2014 r. (k. 50 akt sądowych), tylko zawiadomienie o terminie rozprawy nie zostało podjęte w terminie. Sąd nie był też władny ustalać czy brak odbioru przesyłki stanowiącej zawiadomienie o terminie rozprawy wiązał się z pobytem skarżącego w zakładzie karnym (por. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1553/12). W zaistniałych okolicznościach, w ocenie Sądu podniesiona we wniosku argumentacja skarżącego, że od kwietnia 2014 r. przebywa w zakładzie karnym i nie wie co dzieje się w jego sprawie nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem zatem jego przywrócenie było niedopuszczalne. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a postanowił jak w sentencji.