I SA/Gl 812/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 4.190 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść takiego wydatku bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Oświadczyła, że tylko z mężem tworzy gospodarstwo domowe, którego dochód miesięczny wynosi łącznie 20.051,66 zł (na sumę tę składają się głównie wpływy z działalności gospodarczej męża – 17.716 zł oraz emerytury jej – 1.261,52 zł oraz męża – 1.374,14 zł). Wyliczyła też wydatki i zobowiązania na kwotę 15.949,82 zł, nie precyzując jednak, jakie dokładnie należności ona obejmuje. We wniosku wskazano następujące składniki mienia: dom o wartości 550.000 zł, nieruchomość rolna o wartości 100.000 zł, działki budowlane o wartości 190.000 zł, samochód osobowy zaliczający się do tzw. segmentu premium, rok produkcji 2014 r., oraz oszczędności w kwocie 400.000 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej przesłanka ta nie zachodzi, przy czym można to stwierdzić na podstawie informacji zawartych we wniosku, bez potrzeby ich uzupełniania poprzez wezwanie do nadesłania dokumentacji źródłowej. W jej gospodarstwie domowym uzyskiwane są bowiem zdecydowanie ponadprzeciętne dochody, które przewyższają podaną we wniosku kwotę wydatków, dając nadwyżkę stanowiącą niemal równowartość wpisu od skargi, czyli najwyższej opłaty w postępowaniu. Wydatki te są zresztą również znaczne, prawie cztery razy wyższe od tego wpisu. Nie można wreszcie tracić z pola widzenia sporego majątku wskazanego we wniosku, w tym oszczędności, z których w sposób niemal nieodczuwalny można byłoby pokryć koszty sądowe – wpis od skargi to równowartość 1% tych oszczędności. Z tego punktu widzenia bez znaczenia pozostaje subiektywne przekonanie wnioskodawczyni, że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy zastosować kryteria zobiektywizowane, analizując sytuację materialną strony z uwzględnieniem takiego poziomu dochodów i wydatków, które mogą uchodzić w społeczeństwie za godziwe, zapewniające ogólnie przyjęty, przeciętny standard życia. Chodzi przy tym o potrzeby życiowe o charakterze pierwszoplanowym i podstawowym, gdyż tylko takie mogą zaliczać się do sfery utrzymania koniecznego. Prawo pomocy stanowi wszak instytucję wyjątkową, przeznaczoną w pierwszej kolejności dla osób znajdujących się w ubóstwie lub które mogłyby w ubóstwo popaść wskutek partycypacji w kosztach postępowania. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.