I SA/Gl 594/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a 1) zwolnić skarżącego od wpisu sądowego do skargi w części przekraczającej kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia ww. opłaty, skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z 17 czerwca 2018 r.), w którym zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że w okresie od 1 sierpnia 2017 r. do 30 maja 2018 r. pozostawał bez pracy. W tym czasie nie osiągał dochodów, co skutkowało powstaniem zadłużenia z tytułu bieżących opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Saldo zadłużenia z tytułu opłat za mieszkanie wynosiło 1.042,00 zł. Od 1 czerwca 2018 r. skarżący jest zatrudniony za wynagrodzeniem w kwocie 1.530,00 zł netto. Odnotował dalej, że dochody te nie pozwalają mu na leczenie schorzeń kręgosłupa. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący mieszka sam w lokalu o pow. 35,91 m2 o wartości około 40.000,00 zł. Posiada cztery pojazdy mechaniczne o wartości jednostkowej poniżej 5.000,00 zł. W treści formularza wymienił także stałe miesięczne wydatki, w tym: rata kredytu konsumpcyjnego (441,29 zł); opłaty za lokal mieszkalny (293,39 zł); należność za zużytą energię elektryczną (64,70 zł) i gaz (15 zł); telefon (40 zł). W dalszej kolejności, pismem z dnia 5 lipca 2018 r., zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych. Odpowiadając na ww. wezwanie pełnomocnik skarżącego (jego siostra) oświadczyła m.in. że kredyt konsumpcyjny został spłacony. Skarżący na bieżąco wywiązuje się z układu ratalnego ustalonego mocą decyzji organów podatkowych (147 zł miesięcznie). W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono nadto, co następuje. Skarżący pozostaje zatrudniony na czas określony do 31 grudnia 2019 r. za wynagrodzeniem według najniższej stawki krajowej. W 2017 r. osiągnął dochód brutto w kwocie 15.594,61 zł. W dniu 13 lipca 2018 r. skarżący uzyskał zwrot z tytułu nadpłaty podatku w kwocie 233 zł. Kredyt konsumpcyjny na łączną kwotę 19.610,00 zł został spłacony w dniu 3 lipca 2018 r. Na dzień 10 lipca 2018 r. skarżący posiadał zadłużenie w opłatach za lokal mieszkalny w kwocie 1.335,56 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Intencją skarżącego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide pkt 4.1 druków PPF). Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że w myśl art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 5 grudnia 2013 r., II FZ 1102/13; z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oceniając zasadność przyznania wnioskującego prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść jego sytuację majątkową do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Ocena okoliczności faktycznych tej sprawy, prowadzi do konkluzji, że postulat skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje jedynie w części na uwzględnienie. Kluczowym aspektem dla przyjętego rozstrzygnięcia jest fakt zamknięcia przez skarżącego umowy kredytowej. Okoliczność ta nie mogła pozostać obojętna dla niniejszego wpadkowego postępowania, wszak uwolnione w ten sposób środki pozwolą w krótkim okresie czasu na spłatę zaległości z tytułu opłat za mieszkanie, a w dalszej perspektywie na poczynienie oszczędności na dalsze, choć niepewne i relatywnie niskie opłaty sądowe w tej sprawie. Trzeba wspomnieć, że opłaty te mogą się sprowadzić do kwoty 350 zł, w tym: 100 zł tytułem opłaty za wniosek o sporządzenie skargi kasacyjnej oraz 250 zł - wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Jednakowoż w obu przypadkach konieczność ich uiszczenia powstanie w razie niekorzystnego dla skarżącego wyroku. Analiza zebranych w tej sprawie dokumentów oraz oświadczeń skarżącego skutkowała przyjęciem, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie będzie w stanie ponieść należnego wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W zasięgu jego możliwości finansowych pozostaje natomiast poniesienie z tego tytułu kwoty 100 zł. Nie bez znaczenia jest fakt, że na pokrycie tego wydatku skarżący może wykorzystać m.in. nadpłatę z tytułu podatku, którą otrzymał 13 lipca 2018 r. W wyniku wszystkich podniesionych wyżej okoliczności orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. oraz art. 245 § 3 i § 4 tej ustawy.