I SA/Gl 577/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, , , po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. p o s t a n a w i a pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 26 lutego 2014 r. o przyznanie prawa pomocy.

Do skargi z dnia 22 kwietnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej, będący radcą prawnym załączył kserokopię formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 26 lutego 2014 r.). Wobec powyższego, referendarz sądowy pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. wezwał skarżącego do rąk jego pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) z dnia 26 lutego 2014 r. poprzez jego podpisanie lub nadesłanie podpisanego egzemplarza wniosku (druku PPF) w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia ww. wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie referendarz sądowy wyjaśnił, że druk PPF z dnia 26 lutego 2014 r. zawiera kserokopię podpisu skarżącego. Przesyłka polecona zawierająca powyższe wezwanie referendarza, została doręczona w dniu 25 czerwca 2014 r. W dniu 2 lipca 2014 r. (data nadania) skarżący, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 czerwca 2014 r., złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 26 lutego 2014 r.). Podpis skarżącego pod wnioskiem stanowi kserokopię. Następnie w dniu 4 lipca 2014 r. (data nadania) skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2014 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznawania wniosek skarżącego z dnia 26 lutego 2014 r. o przyznanie prawa pomocy. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony w dniu 16 lipca 2014 r. W dniu 23 lipca 2014 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza z dnia 10 lipca 2014 r. Zaskarżonemu zarządzeniu pełnomocnik skarżącego zarzucił "błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że skarżący nie usunął braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy do dnia dzisiejszego, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się formularz o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podpisany przez (...) mocodawcę". Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego "postanowienia" i rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik strony wskazał, że skarżący został zobowiązany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, gdyż odpowiedź na wezwanie udzielona przez pełnomocnika uniemożliwiała, w ocenie referendarza, poczynienie ustaleń co do stanu faktycznego. Pełnomocnik poinformował, że nie jest w stanie zgromadzić i przekazać dokumentów, poza tymi, które zostały mu przekazane przez mocodawcę. Wskazał dalej, że "uzasadniając swe rozstrzygnięcie referendarz wskazuje, że wezwanie referendarza sądowego nie zostało wykonane w dostatecznym stopniu, nie przedłożono bowiem dokumentów źródłowych objętych wezwaniem". Zdaniem pełnomocnika, "skoro referendarz zauważył rozbieżności w treści oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej skarżącego winien zobowiązać skarżącego do wyjaśnienia tych kwestii, czego jednak nie uczynił". Ponadto pełnomocnik skarżącego przyznał, że podpis skarżącego został odwzorowany kserograficznie, to jednak "wezwanie Sądu nie wskazywało by ten podpis był własnoręczny i oryginalny". Podniósł przy tym, że w ślad za formularzem przesłano formularz oświadczenia wraz z oryginalnym podpisem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W związku z tym każde rozstrzygnięcie wydane przez Sąd po wniesieniu sprzeciwu przybiera formę postanowienia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem strony w postępowaniu sądowym, wobec czego powinien spełniać warunki formalne przewidziane dla takich pism. Zgodnie zaś z art. 46 § 1 pkt 4 ppsa każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Uznaje się także, że niewypełnienie poszczególnych rubryk formularza również stanowi tego rodzaju brak (zob. M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 610). Podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 204-205). Podpis na dokumencie jest formą złożenia oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. Musi być więc własnoręczny z wyjątkiem, gdy pismo podpisuje osoba upoważniona przez stronę, która nie może się podpisać z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Z tej przyczyny za podpis nie może być uznane jego mechaniczne odbicie, chociażby stanowiło dokładne odtworzenie podpisu, gdyż nie czyni to zadość wymaganiom z art. 46 § 1 pkt 4 ppsa (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2542/11, publ. LEX nr 1152171, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/Po 368/08, publ. LEX nr 504593, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 163/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W omawianej sprawie podpis pod formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF złożony wraz ze skargą) stanowi kserokopię. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 49 § 1 ppsa w świetle, którego w razie gdy pismo dotknięte jest brakiem formalnym wzywa się do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skądinąd zresztą tego rodzaju konsekwencje nieuzupełnienia braków w terminie zostały przewidziane w art. 257 ppsa. W myśl tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyznaczony w wezwaniu pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, upłynął z dniem 2 lipca 2014 r. Wprawdzie strona w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego złożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, to należy podkreślić, że formularz ten również zawiera kserokopię podpisu (druk PPF nadany w dniu 2 lipca 2014 r.). Wobec tego należy stwierdzić, że strona nie usunęła tego braku formalnego w terminie wskazanym w wezwaniu i to mimo że treść wezwania nie może budzić w tym zakresie żadnych wątpliwości. Skoro bowiem w wezwaniu z dnia 18 czerwca 2014 r. referendarz sądowy wyraźnie poinformował, że druk PPF zawiera kserokopię podpisu skarżącego, a więc wskazał z jakiego powodu druk nie może otrzymać prawidłowego biegu, to oczywistym jest, że należało nadesłać druk zawierający oryginał podpisu. Kwestia ta nie powinna budzić wątpliwości fachowego pełnomocnika, tj. radcy prawnego, do rąk którego wystosowano wezwanie. Argumentacja zawarta w sprzeciwie, który - co należy zauważyć - w znacznej mierze nie odnosi się do niniejszej sprawy, nie może zatem zostać uwzględniona. Za prawidłowe wykonanie wezwania nie sposób też uznać złożonego w dniu 4 lipca 2014 r. oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. W tym zakresie należy wyjaśnić, że w myśl art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Tymczasem wspomniane oświadczenie nie ma zastosowania przed sądami administracyjnymi. Na marginesie wskazać należy, że oświadczenie to zostało nadane po upływie wyznaczonego terminu. Z wyżej wymienionych względów, na podstawie wskazanych przepisów i przy zastosowaniu art. 260 oraz art. 16 § 2 ppsa, orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia.