I SA/Gl 563/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a ustanowić skarżącej doradcę podatkowego.

Skarżąca wniosła o ustanowienie doradcy podatkowego. We wniosku opisała swoje problemy zdrowotne, podnosząc, że przyznano jej opiekuna z agencji medyczno-opiekuńczej. Podkreśliła, iż uczyniono to nieodpłatnie ze względu na jej niewielkie dochody z tytułu "emerytury inwalidzkiej", wynoszącej wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym 1.1.96,12 zł. Wyliczyła zarazem swoje wydatki, uwzględniając w szczególności koszt zakupu niezbędnych leków (200 zł). Według wniosku skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym, pod innym adresem niż mąż, który uchyla się od obowiązku alimentacyjnego wobec niej, i chwilowo utrzymuje syna, przebywającego na zwolnieniu warunkowym. Wniosek złożono po doręczeniu wyroku oddalającego skargę; na wcześniejszym etapie postępowania postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r. wnioskodawczynię zwolniono od kosztów sądowych, uznając, że jej oświadczenia na temat jej sytuacji majątkowej i zdrowotnej znajdują pełne potwierdzenie w przedłożonej przez nią dokumentacji źródłowej. Dokumentacja ta obejmowała kopie: wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r., którym stwierdzono całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. zaliczającego skarżącą na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności (według niego skarżąca m.in. wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji) oraz decyzji z dnia [...] r. przyznającej skarżącej usługi opiekuńcze za częściową odpłatnością (według uzasadnienia dochód osoby wynosił 608,89 zł). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym ustanowienie pełnomocnika, np. doradcy podatkowego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącej postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r. przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jej obecnemu wnioskowi o zwolnienie od kosztów sądowych w praktyce oznaczałoby, że niejako "na raty", w dwóch etapach, przyznano by jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącej powyższa przesłanka zachodzi, także jeżeli przyjąć wspomniane surowsze kryteria, przy czym można to stwierdzić na podstawie wniosku i przedłożonych wcześniej dokumentów, bez potrzeby wzywania o dodatkowe materiały źródłowe. Potwierdzają one bowiem, że jest ona osobą niepełnosprawną, korzystającą ze stałej opieki, przyznanej przez organ opieki społecznej na preferencyjnych zasadach z uwagi na niskie dochody. Bez znaczenia pozostaje, że dokumenty te pochodzą sprzed kilku miesięcy, gdyż za mało prawdopodobną wypada uznać możliwość, by położenie wnioskodawczyni mogło ulec znaczącej poprawie w ostatnim czasie. Brak podstaw, by odstąpić od oceny, jaką wyrażono w prawomocnym postanowieniu z dnia 20 lipca 2017 r. Odnotowania zarazem wymaga, że sytuacja rodzinna i osobista skarżącej znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Jej mąż zamieszkuje wszak pod innym adresem, pod którym skierowane do niego wezwanie na rozprawę w dniu 25 października 2017 r. odebrał jej syn, podając się za dorosłego domownika ojca. W konsekwencji wnioskodawczyni na stałe nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na względzie wszystkie dotychczasowe spostrzeżenia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.