I SA/Gl 506/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.

W druku PPF z dnia 7 sierpnia 2018 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcę prawnego. W motywach wniosku wskazał przede wszystkim na stopień zawiłości sporu sądowoadministracyjnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczył dalej, że posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe oraz samochód osobowy, będący składnikiem masy spadkowej. Wnioskodawca nie osiąga dochodów, zaś stałe opłaty reguluje jego siostra. Wypada w tym miejsce podkreślić, że skarżący, inicjując liczne postępowania przed tutejszym Sądem, zwracał się również o udzielenie mu wsparcia poprzez przyznanie prawa pomocy. Wnioski te w większości przypadków zostały uwzględnione. Stało się tak ostatnio w sprawach: IV SA/Gl 958/17 (postanowienie z dnia 16 maja 2018 r.), IV SA/Gl 1051/17 (postanowienie z dnia 15 maja 2018 r.) oraz IV SA/Gl 676/17 (postanowienie z dnia 15 maja 2018 r.). W treści tych orzeczeń w szczególności zwrócono uwagę na to, że skarżący nie uzyskuje dochodów. Korzysta ze wsparcia szeroko pojmowanej pomocy społecznej, w tym poprzez zasiłki okresowe i celowe; otrzymuje paczki żywnościowe, korzysta z jednego posiłku dziennie wydawanego przez jadłodajnię. W treści tych orzeczeń przyjęto nadto, że skarżący posiada zaległości z tytułu opłat za media. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącego, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcę prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W uznaniu rozpoznającego wniosek, skarżący bezspornie wpisuje się w katalog odbiorców instytucji prawa pomocy. W toku rozpoznania wniosku, referendarz sądowy uznał nadto, że brak jest podstaw faktycznych do odstąpienia od konkluzji zaistniałych na gruncie poprzedniej analizy stanu majątkowego skarżącego, a dokonanej w szczególności w sprawie IV SA/Gl 676/17. Na bazie oświadczeń złożonych poprzez skarżącego w tej sprawie i stanu faktycznego przyjętego w treści uzasadnienia ww. orzeczenia stwierdzono, że sytuacja skarżącego nie uległa poprawie od dnia wydania poprzedniego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Taki stan rzeczy pozwolił na powielenie wniosków wyeksponowanych w postanowieniu z dnia 15 maja 2018 r. W ślad za tamtym orzeczeniem trzeba w szczególności podkreślić, że skarżący nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Nadesłane przezeń dokumenty źródłowe potwierdziły przy tym, że jedynym źródłem utrzymania są dlań świadczenia z pomocy społecznej, a mianowicie zasiłek okresowy, zasiłek celowy, pomoc w formie posiłku. Co znamienne z uwagi na to, że poprzednie orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy zapadły w nieodległym terminie, to rozpoznający wniosek nie znalazł podstaw faktycznych do tego, by obecnie wezwać skarżącego do zaktualizowania dokumentacji źródłowej obrazującej jego sytuację majątkową. Wymaga też odnotowania, że bez znaczenia dla przyjętego rozstrzygnięcia pozostał dostrzeżony brak wskazania w druku PPF wartości przedmiotu zaskarżenia tego postępowania, co skądinąd było bezpośrednią przyczyną odrzucenia skargi w tej sprawie. W uznaniu referendarza, skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjęcie tej konkluzji było jednakże możliwe dopiero po analizie stanu majątkowego ujawnionego przez skarżącego w druku PPF. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wydział I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.