I SA/Gl 349/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Anna Rotter, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 grudnia 2021 r. nr 2401-IEE.711.1278.2021.2.MSL UNP: 2401-21-281361 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ nadzoru) z dnia 30 grudnia 2021 r. nr 2401-IEE.711.1278.2021.2.MSL UNP: 2401-21-281361 utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej: organ pierwszej instancji, wierzyciel, ZUS) z dnia 8 listopada 2021 r. nr [...] dotyczące skargi A.S. (dalej: skarżąca, zobowiązana) na czynność egzekucyjną. 2. Postępowanie przed organami administracji. 2.1. Z akt sprawy wynika, że ZUS działając jako wierzyciel, wystawił wobec zobowiązanej tytuły wykonawcze: - z dnia 23 sierpnia 2018 r. nr od TW4480018022912 do TW4480018022916 oraz nr TW1480018005553, obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 2/2016 r. do 9/2017 r.; odpisy tytułów doręczono w dniu 31 sierpnia 2018 r.; - z dnia 11 października 2018 r. nr TW4480018027634, obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10/2017 r. do 12/2017 r.; odpis tytułu doręczono 18 października 2018 r.; - z dnia 2 lipca 2019 r. nr od TW4480019014107 do TW4480019014108, obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od 1/2018r. do 7/2018 r.; odpisy tytułów doręczono w dniu 11 lipca 2019 r. Zawiadomieniem z dnia 7 września 2021 r. ZUS, będący także zarazem organem egzekucyjnym, dokonał zajęcia świadczenia zobowiązanej z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie doręczono w dniu 14 września 2021 r. W odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z dnia 21 września 2021 r. zobowiązana wniosła skargę na dokonaną czynność zajęcia. Pismem z dnia 15 października 2021 r. organ egzekucyjny wezwał skarżącą do jednoznacznego sprecyzowania powyższego pisma, w terminie 7 dni, poprzez wskazanie, czy pismo to stanowi: 1) zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a. albo ustawa egzekucyjna); 2) skargę na czynność egzekucyjną, wniesioną w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.; 3) wniosek, który należy rozpatrzyć w innym zakresie. Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował zobowiązaną, że brak odpowiedzi albo niejednoznaczne wypowiedzenie się w wyznaczonym terminie będzie skutkowało rozpoznaniem pisma jako skargi na czynność egzekucyjną – w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Z uwagi na brak doprecyzowania pisma organ uznał, iż stanowi ono skargę na czynność egzekucyjną. 2.2. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. organ pierwszej instancji oddalił skargę zobowiązanej na czynność egzekucyjną z dnia 7 września 2021 r., tj. zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny w szczególności podniósł, że skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia i w tymże trybie organ nie ma prawnych podstaw do rozstrzygania podniesionej przez zobowiązaną kwestii rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu tytułów wykonawczych. 2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanej wniósł o jego uchylenie z uwagi na "rażące naruszenie prawa". Uzasadniając zażalenie pełnomocnik wskazywał, że podstawę do wszczęcia egzekucji może stanowić "zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej Oddziału, który wszczął postępowanie". Zdaniem pełnomocnika, także tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie nie został prawidłowo wystawiony i nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa. Zarzucił, że ZUS działa na podstawie zarządzenia Prezesa ZUS, do którego "nikt spoza ZUS nie ma dostępu", co narusza Konstytucję RP i przepisy prawa. 2.4. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2021 r. organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 8 listopada 2021 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji czyni zadość obowiązującym przepisom prawa. Dalej podnosił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnosić można jedynie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonano poprzez przesłanie do organu rentowego, tj. ZUS Oddział w Z., prawidłowego zawiadomienia zgodnego ze wzorem. Druk zawiadomienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone, zarówno zobowiązanej (odbiór osobisty), jak i ww. organowi rentowemu. W zażaleniu zobowiązana nie wskazała ponadto żadnych wad formalnoprawnych zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W związku z powyższym czynność egzekucyjna dokonana została w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami regulującymi sposób oraz formę jej dokonania Końcowo organ nadzoru podniósł, że argumenty wskazane przez zobowiązaną w szczególności w jej zażaleniu z dnia 23 listopada 2021 r. stanowiły podstawę do wniesienia zarzutów w trybie art. 33 ustawy egzekucyjnej. Natomiast wniosek zobowiązanej o doręczenie informacji wskazującej źródło prawne zawierające pełnomocnictwo dla Dyrektora Oddziału ZUS w Z., winien skierowany zostać do organu egzekucyjnego. 3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 3.1. Na powyższe postanowienie organu nadzoru z dnia 30 grudnia 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – jej małżonka, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Pełnomocnik ten zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie "z powodu rażącego naruszenia prawa", nie uzasadniają tej tezy. 3.2. Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4.1. Skarga okazała się niezasadna. 4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.3. Przedmiotem sporu jest prawidłowość zajęcia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej strony (zawiadomienie z 7.09.2021 r., nr ZAS480021000766) dokonana przez organ egzekucyjny. 4.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wskazać na wstępie należy, że w skardze nie podniesiono jakichkolwiek zarzutów poza ogólnikowym stwierdzeniem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Niezależnie od tego, mając na względzie ww. art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru co do prawidłowości zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny i zgodności prawem wydanego postanowienia. 4.5. Uzasadniając takie stanowisko przypomnieć należy, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być wnoszona na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11). Skarga dotyczy konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny bada zatem, czy w ramach zastosowanego środka czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej. Podkreślić także trzeba, że w niniejszej sprawie o zakresie ww. środka prawnego, jak i innych, do których mogły odnosić się zastrzeżenia strony (zarzuty, inny rodzaj wniosku) zawarte w skardze z 21.09.2021 r., strona została pouczona w wezwaniu z 15 października 2021 r. W związku z brakiem odpowiedzi strony, organ egzekucyjny odniósł się do kwestionowanego zajęcia z 7 września 2021 r. Ponadto organ egzekucyjny w trakcie postępowania stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, zgodnie z art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. , co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, iż w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował w niniejszej sprawie egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a tiret 3 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a., dokonano poprzez przesłanie do organu rentowego tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., prawidłowego zawiadomienia zgodnego ze wzorem wskazanym w załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 20.07.2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1314). Druk zawiadomienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone, zarówno stronie (odbiór osobisty), jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności. W zażaleniu z 23.11.2021 r. strona nie wskazała żadnych wad formalnoprawnych zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zatem uznałem, że czynność ta dokonana została w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami regulującymi sposób oraz formę jej dokonania. Ponadto wskazałem, że organ egzekucyjny w swoim rozstrzygnięciu odniósł się szczegółowo do podstaw prawnych i wynikających z nich uprawnień organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji do majątku strony. 4.6. Niezależnie od powyższych uwag wskazać także należy, że argumenty podniesione przez stronę skarżącą zarówno w piśmie z 21 września 2021 r. jak i w zażaleniu z 23 listopada 2021 r. w brzmieniu u.p.e.a. obowiązującym do 29.07.2020r. stanowiły podstawę do wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. Natomiast wniosek strony skarżącej o doręczenie informacji wskazującej źródło prawne zawierające pełnomocnictwo dla Dyrektora Oddziału ZUS w Z., powinien skierowany zostać do organu egzekucyjnego. 4.7. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając w ramach art. 134 p.p.s.a. nie doszukał naruszania prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym skargę, jako bezzasadną, oddalił.